Όταν ο Τσέχος δισεκατομμυριούχος Μίχαλ Στρναντ απέκτησε την περασμένη εβδομάδα συμμετοχή στον ιταλικό κολοσσό ελαστικών Pirelli & C. SpA, η συμφωνία χαρακτηρίστηκε κομβική για την εταιρεία. Παράλληλα, όμως, επιβεβαίωσε και κάτι ευρύτερο, την ολοένα ισχυρότερη θέση της Τσεχίας ως ηγετικής δύναμης της Ανατολικής Ευρώπης στις επενδύσεις στο εξωτερικό.
Ο Στρναντ, ο οποίος δημιούργησε την περιουσία του στον αμυντικό κλάδο, ανήκει σε μια νέα γενιά εξαιρετικά εύπορων επιχειρηματιών που δίνουν στην Τσεχία δυσανάλογα μεγάλη παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά συγχωνεύσεων και εξαγορών. Καθώς οι επιχειρήσεις τους ξεπερνούν τα όρια της εγχώριας αγοράς, οι Τσέχοι δισεκατομμυριούχοι αναζητούν όλο και περισσότερες επενδυτικές ευκαιρίες στο εξωτερικό, συμβάλλοντας παράλληλα στη σταδιακή αλλαγή της ίδιας της δομής της τσεχικής οικονομίας.
Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και στη μεγαλύτερη γειτονική Πολωνία. Στην περίπτωση της Τσεχίας, όμως, η στροφή προς τις διεθνείς επενδύσεις έχει ξεκινήσει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, την ώρα που το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας πλησιάζει πλέον εκείνο της Γαλλίας και της Ιταλίας. «Για εμάς, η Τσεχία είναι απλώς πολύ μικρή σε σχέση με τους κλάδους στους οποίους δραστηριοποιούμαστε», αναφέρει ο Ντάβιντ Μπέτσβαρ, επιχειρησιακός διευθυντής της MTX Group, του βιομηχανικού ομίλου που ανήκει στον δισεκατομμυριούχο Πετρ Οτάβα. Όπως εξηγεί σύμφωνα με το Bloomberg, δεν υπάρχουν αρκετές εταιρείες στην εγχώρια αγορά που να μπορούν να αποτελέσουν στόχους εξαγοράς στους τομείς που ενδιαφέρουν τον όμιλο.
Τετραπλασιάστηκαν οι επενδύσεις στο εξωτερικό
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών αποτυπώνουν το μέγεθος της αλλαγής. Η συνολική αξία των άμεσων ξένων επενδύσεων που κατέχουν Τσέχοι στο εξωτερικό υπερτετραπλασιάστηκε τη δεκαετία μεταξύ 2014 και 2024, αγγίζοντας περίπου τα 74 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά το Λουξεμβούργο, που αποτελεί διεθνές χρηματοπιστωτικό κέντρο, και τη Ρουμανία, η οποία ξεκίνησε από πολύ χαμηλότερη βάση. Η εξέλιξη αρχίζει πλέον να επηρεάζει θετικά και την ίδια την τσεχική οικονομία.
Από χώρα εισροής κεφαλαίων σε διεθνή επενδυτή
Για πολλά χρόνια, η Τσεχία αναπτύχθηκε κυρίως χάρη στις επενδύσεις πολυεθνικών εταιρειών που αναζητούσαν χαμηλότερο εργατικό κόστος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις αυτοκινητοβιομηχανίες. Οι ξένοι όμιλοι δημιουργούσαν παραγωγικές μονάδες στη χώρα, αλλά στη συνέχεια μετέφεραν σημαντικό μέρος των κερδών στις μητρικές τους εταιρείες στο εξωτερικό. Έτσι, το εμπορικό πλεόνασμα της Τσεχίας αντισταθμιζόταν σε μεγάλο βαθμό από σημαντικές εκροές μερισμάτων προς ξένους ιδιοκτήτες.
Η άνοδος των τσεχικών επενδύσεων στο εξωτερικό αρχίζει να αντιστρέφει σταδιακά αυτή την εικόνα. «Οι εισροές μερισμάτων από τα κέρδη εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό και ανήκουν σε τσεχικά κεφάλαια αρχίζουν σταδιακά να αυξάνονται», αναφέρει η αντιπρόεδρος της κεντρικής τράπεζας, Έβα Ζαμραζίλοβα.
Όπως σημειώνει, αυτή είναι μια θετική εξέλιξη για το μελλοντικό εξωτερικό ισοζύγιο της χώρας. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο βιομήχανος Ντάνιελ Κρετίνσκι, ο οποίος έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο δραστήριους επενδυτές στην Ευρώπη. Σε λιγότερο από δύο δεκαετίες δημιούργησε έναν όμιλο που περιλαμβάνει μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές ενεργειακές επιχειρήσεις της ηπείρου, αλυσίδες λιανικής και μέσα ενημέρωσης. Μεταξύ των πιο γνωστών συμφωνιών του ήταν η εξαγορά της μητρικής της βρετανικής Royal Mail, International Distribution Services, έναντι 3,6 δισεκατομμυρίων λιρών το 2024. Πιο πρόσφατα, ο Κρετίνσκι έγινε ένας από τους μεγαλύτερους μετόχους της γαλλικής TotalEnergies, ενώ συμμετέχει και σε μάχη εξαγοράς για την αγγλική ποδοσφαιρική ομάδα West Ham United.
Ο πλουσιότερος Τσέχος
Παρά την έντονη διεθνή παρουσία του Κρετίνσκι, ο πλουσιότερος Τσέχος σήμερα είναι ο Μίχαλ Στρναντ. Ο Στρναντ εισήγαγε την αμυντική του εταιρεία CSG στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, πραγματοποιώντας τη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά που έχει γίνει από αμιγώς αμυντική εταιρεία. Μεταξύ των σημαντικότερων εξαγορών της CSG βρίσκεται η The Kinetic Group στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε συμφωνία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2024.
Παράλληλα, ο Στρναντ έχει δημιουργήσει και δική του επενδυτική εταιρεία, στην οποία έχει μεταφέρει ορισμένες προσωπικές συμμετοχές του. Σε αυτές περιλαμβάνονται συμφέροντα στο Four Seasons της Πράγας, σε κλινική γονιμότητας, καθώς και στις αντιπροσωπείες των Ferrari και Maserati στην Τσεχία. Η πρόσφατη είσοδός του στην Pirelli αποτελεί ακόμη ένα βήμα προς τη διαφοροποίηση της περιουσίας του πέρα από τον αμυντικό τομέα.
Η ίδια τάση παρατηρείται και στην MTX Group του Πετρ Οτάβα. Ο βιομηχανικός όμιλος εξακολουθεί να επενδύει σημαντικά στις δραστηριότητές του στην Τσεχία, οι οποίες εκτείνονται από την παραγωγή εξαρτημάτων αλουμινίου για τις αυτοκινητοβιομηχανίες έως το εμπόριο πρώτων υλών. Ωστόσο, η επέκταση στο εξωτερικό αποτελεί πλέον βασικό μέρος της στρατηγικής του. Η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής διεθνής επένδυση της MTX είναι η τοποθέτηση περίπου 100 εκατομμυρίων ευρώ για συμμετοχή στο έργο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Mimosa στην Ισπανία. Για τον όμιλο, η διεθνής ανάπτυξη δεν αφορά μόνο την αναζήτηση νέων ευκαιριών αλλά και τη μείωση του γεωγραφικού κινδύνου σε ένα ολοένα πιο απρόβλεπτο οικονομικό περιβάλλον. «Οι επενδύσεις μας στοχεύουν στη γεωγραφική σταθεροποίηση πέρα από την Τσεχία και, στο μέλλον, πιθανώς και πέρα από την Ευρώπη», σημειώνει ο Μπέτσβαρ.
Η νέα οικονομική θέση της Τσεχίας
Η αύξηση των διεθνών επενδύσεων των Τσέχων δισεκατομμυριούχων αποτυπώνει μια βαθύτερη μεταμόρφωση της οικονομίας της χώρας. Η Τσεχία δεν αποτελεί πλέον μόνο έναν προορισμό για ξένες βιομηχανικές επενδύσεις και παραγωγή χαμηλότερου κόστους. Δημιουργεί πλέον δικούς της επιχειρηματικούς ομίλους με την οικονομική ισχύ να αγοράζουν εταιρείες, να επενδύουν σε στρατηγικούς κλάδους και να συμμετέχουν σε μερικές από τις μεγαλύτερες συμφωνίες της Ευρώπης.
Και καθώς τα έσοδα από αυτές τις συμμετοχές επιστρέφουν σταδιακά στη χώρα με τη μορφή μερισμάτων και επενδυτικών αποδόσεων, η εξωστρέφεια των Τσέχων δισεκατομμυριούχων μπορεί να αποκτήσει όλο και μεγαλύτερη σημασία για την ίδια την εθνική οικονομία.
Διαβάστε επίσης
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας για τις επενδύσεις μετά το Ταμείο Ανάκαμψης (γραφήματα)
Αττική: Σαρωτικοί έλεγχοι με AI – Οι έξυπνες κάμερες καταγράφουν κάθε παράβαση σε πραγματικό χρόνο
SK Hynix: Προχωρά σε buyback $28,6 δισ. με «καύσιμο» την έκρηξη της AI
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.