Η αγορά στα ελικόπτερα απογειώνεται μαζί με τον τουρισμό (pics)

Στη μέση του μεγαλύτερου μουσείου ελικοπτέρων του κόσμου, στο Γουέστον σούπερ-Μερ της Αγγλίας, ξεχωρίζει ένα γιγαντιαίο Super Frelon 37 θέσεων. Είναι βαμμένο στα χρώματα της Ολυμπιακής Αεροπορίας, στα πλάγια φέρει το λογότυπό της, την ελληνική σημαία και την ονομασία του, «Ερμής». Είναι το μοναδικό εναπομείναν Sud Aviation SA321F Super Frelon στον πλανήτη και η μοναδική ανάμνηση από την ιδέα που είχε ο Αριστοτέλης Ωνάσης να συνδεθούν τα ελληνικά νησιά με την ηπειρωτική χώρα και μεταξύ τους με ελικόπτερα.

Η ιδέα του Ελληνα κροίσου ήταν πολύ καλή, η εκτέλεση όμως έπασχε. Το ελικόπτερο μετέφερε πολύ γρήγορα και με πολυτέλεια κυρίως τουρίστες σε νησιά του Αιγαίου (Σκιάθο, Μύκονο, Χίο, Σαντορίνη, Σπέτσες και Θάσο) που δεν είχαν αεροδρόμιο. Εγιναν δεκτά με αγάπη από τις τοπικές κοινωνίες όχι μόνο επειδή μετέφεραν τουρίστες και τους κατοίκους από την ηπειρωτική χώρα, αλλά και φάρμακα, εφημερίδες, μηχανήματα και ό,τι είχαν ανάγκη οι νησιώτες. Η… λεπτομέρεια, ωστόσο, ήταν ότι το κόστος πτήσης του ελικοπτέρου αυτού (15.000 δολάρια ανά ώρα, προσαρμοσμένα στο σημερινό πληθωρισμό) ήταν τεράστια. Για την ακρίβεια, μεγαλύτερη από ενός μαχητικού αεροσκάφους (ένα Mirage πρώτης γενιάς είχε κόστος πτήσης 12.000 δολάρια ανά ώρα) και άρα τα δρομολόγια ήταν ασύμφορα.

Το πόσο μπροστά ήταν το μυαλό του Ωνάση και πόσο σωστή η ιδέα που είχε συλλάβει δεν το αποδεικνύουν μόνο οι 5.000 με 7.500 κινήσεις ελικοπτέρων ετησίως (η συντριπτική πλειονότητα των οποίων την καλοκαιρινή περίοδο), αλλά και η επιχειρηματική κοσμογονία που συντελείται αυτό το διάστημα στον κλάδο που οραματίστηκε ο ίδιος. Κάπως έτσι, ο κλάδος των ελικοπτέρων στην Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά… κάθετης απογείωσης.

Επιχειρηματικος πυρετός

Ολοένα και περισσότεροι ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι της χώρας σπεύδουν να τοποθετηθούν σε μια αγορά στην οποία ανοίγεται, όπως φαίνεται, πεδίο επιχειρηματικής -και όχι μόνο- δόξης λαμπρό. Ο κλάδος των αεροταξί, των μεταφορών VIP και άλλων τουριστών με ελικόπτερα δείχνει να είναι ο μελλοντικός βασιλιάς της βιομηχανίας του τουρισμού στην Ελλάδα και στον υπόλοιπο κόσμο. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο κάποιοι από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς παράγοντες της χώρας μπαίνουν στην αγορά των ελικοπτέρων με ισχυρές επενδύσεις. Μετά τους Γεράρδο, Μέμο και Παπαϊωαννίδη, ο Ομιλος Βαρδινογιάννη, ο Απόστολος Ταμβακάκης και ο Κριστιάν Χατζημηνάς μπήκαν στον χώρο, στον οποίο τώρα ετοιμάζεται να κάνει είσοδο και ο επιχειρηματικός όμιλος ΤΕΡΝΑ. Ολοι τους, εκτός των μεταφορών αυτών καθεαυτών με τα ελικόπτερα, βλέπουν την εκμετάλλευση των ελικοδρομίων, αλλά και τη συντήρηση των νέων εναέριων μέσων που έρχονται στην Ελλάδα για την καταπολέμηση των πυρκαγιών. Η αρχή έγινε με τους Κώστα Γεράρδο (Πλαίσιο), Δημήτρη Μέμο (ιδρυτής της Marine Traffic) και Γιώργο Παπαϊωαννίδη (Saronic Ferries).

Οι τρεις επιχειρηματίες μπήκαν στη startup εταιρεία ελικοπτέρων hoper, η οποία ήταν μετεξέλιξη και μετονομασία της εξαγορασθείσας Airpower. Η νέα εταιρεία απέκτησε στόλο 11 ελικοπτέρων και άρχισε από πέρυσι να διαφημίζει φτηνά ταξίδια με ελικόπτερο στα ελληνικά νησιά από την ενδοχώρα. Με βάση στην Αθήνα, η hoper σήμερα πετάει σε Κέα, Αντίπαρο, Ανάφη, Κόστα Ναβαρίνο, Φολέγανδρο, Ιο, Κουφονήσια, Μήλο, Μύκονο, Νάξο, Πάτμο, Πόρτο Χέλι, Σάμο, Σαντορίνη, Σίφνο, Σύρο και Τήνο. Το όραμα της εταιρείας, όπως έχει εξηγήσει ο διευθύνων σύμβουλός της, είναι να δώσει σε περισσότερους ανθρώπους τη δυνατότητα να απολαύσουν την τουριστική εμπειρία των ελληνικών νησιών, αλλά και να βρουν λύσεις στην καθημερινή ή συχνή μετάβασή τους στα νησιά.

Αφού ωρίμασε επιχειρηματικά η παραπάνω ιδέα, το EFA Group (Ομιλος Βαρδινογιάννη, Απόστολος Ταμβακάκης και Κριστιάν Χατζημηνάς) απέκτησε το πλειοψηφικό ποσοστό μιας εταιρείας ελικοπτέρων. Πήρε το 90% της Superior Air του Ηλία Σοφιανού, η οποία ούτως ή άλλως διέθετε ισχυρή παρουσία στη Γενική Αεροπορία παρέχοντας υπηρεσίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ αποτελεί πιστοποιημένο κέντρο συντήρησης και ανακατασκευής ελικοπτέρων και αεροσκαφών και δραστηριοποιείται στη διαχείριση αξιοπλοΐας και στην παροχή τεχνικής υποστήριξης για ευρύ φάσμα πτητικών μέσων.

Κατά κάποιους, η Superior επιλέχθηκε ως επενδυτικός στόχος λόγω του γεγονότος ότι η επιχειρησιακή της δραστηριότητα εκτείνεται σε πέντε βάσεις στην Ελλάδα (Μέγαρα, Κορωπί, Μύκονο, Σαντορίνη και Σπάρτη) διασφαλίζοντας ευρεία γεωγραφική κάλυψη και υψηλό επίπεδο ετοιμότητας. Ετσι, μέσω της επένδυσης το EFA Group ενισχύει τις δυνατότητές του στην υποστήριξη και αναβάθμιση στρατιωτικών ιπτάμενων μέσων, ενώ παράλληλα διευρύνει τη δραστηριότητά του και στον πολιτικό τομέα, δημιουργώντας προοπτικές για την ανάληψη σύνθετων έργων και την ανάπτυξη συνεργιών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικό της σημασίας που αποδίδεται ως επένδυση πάντως, είναι το γεγονός ότι η οικογένεια Βαρδινογιάννη ήδη είναι τοποθετημένη στον κλάδο διαθέτοντας την Airlift, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του χώρου, με σύγχρονο στόλο τριών εξειδικευμένων ελικοπτέρων Airbus, επικεντρωμένο κυρίως σε VIP μεταφορές.

Επόμενος παίκτης που αναμένεται να τοποθετηθεί στη σκακιέρα είναι η ΤΕΡΝΑ, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει στοχεύσει επιχειρηματικά στην εξαγορά της Greek Air. Καθόλου τυχαία, η Greek Air θεωρείται «πολύφερνη νύφη» λόγω της νεόκτιστης έδρας της στο Κορωπί (σε απόσταση μόλις 10 λεπτών από τον διεθνή αερολιμένα «Ελ. Βενιζέλος»), η οποία διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύγχρονα ελικοδρόμια στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε μια έκταση 27.000 τ.μ., περιλαβάνει 1.200 τ.μ. χώρο υπόστεγου, καθώς και επιπλέον 1.400 τ.μ. για συνεργεία κινητήρων, γραφεία, αίθουσα εκπαίδευσης και αποθηκευτικό χώρο για ανταλλακτικά και λιπαντικά.

«Αερομαχία» για τη συντήρηση

Καθόλου τυχαία -ξανά- η ΤΕΡΝΑ υπέγραψε πρόσφατα MoU με την Airbus, η οποία από το 2000 αποτελεί στρατηγικό εταίρο των ελληνικών στρατιωτικών και κρατικών υπηρεσιών. Ο Ελληνικός Στρατός χρησιμοποιεί τα ελικόπτερα NH90 σε επιχειρήσεις αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, ειρηνευτικές και ανθρωπιστικές επιχειρήσεις.

Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει στόλο δώδεκα Super Puma για αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και έρευνας και διάσωσης μάχης. Το Λιμενικό, το Πυροσβεστικό Σώμα και η Ελληνική Αστυνομία βασίζονται επίσης στην τεχνολογία της Airbus για κρίσιμες αποστολές δημόσιας ασφάλειας.

Η χώρα μας επίσης έχει υπογράψει (το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας) με την Airbus τη συμφωνία-ορόσημο για την προμήθεια οκτώ ελικοπτέρων H215 με ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση. Η συμφωνία αυτή αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του προγράμματος «Αιγίς» με αντικείμενο τον εκσυγχρονισμό των δυνατοτήτων αεροπυρόσβεσης και πολιτικής προστασίας της χώρας. Μια νέα, τεράστια επιχειρηματική ευκαιρία βλέπουν να απλώνεται μπροστά τους και οι υπόλοιποι επιχειρηματικοί όμιλοι, οι οποίοι σπεύδουν να τοποθετηθούν στην «αερομαχία» που θα γίνει για τη συντήρηση των ελικοπτέρων που έρχονται ως πυροσβεστικά (11 Super Puma και 139 Bell), καθώς και για τα στρατιωτικής χρήσης Blackhwack, που φαίνεται να κατευθύνονται προς την Ελλάδα. Αλλωστε και το EFA Group έχει εξειδικευμένο cluster ενσωματωμένων εταιρειών γι’ αυτό τον σκοπό (από τα 4 καινοτόμα τεχνολογικά). Πρόκειται γι’ αυτό των Integrated Services, το οποίο θα δραστηριοποιηθεί στον χώρο της Συντήρησης, Επισκευής και Ανακατασκευής/Γενικής Επιθεώρησης Πτητικών Μέσων (MRO Services). Σε αυτό το cluster περιλαμβάνονται οι εταιρείες Aerospace Ventures και EPICOS.

Με την είσοδο στη Superior, η οποία παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης και διαχείρισης αξιοπλοΐας, ο όμιλος ουσιαστικά σηματοδοτεί την είσοδό του στις υπηρεσίες συντήρησης, επισκευής και ανακατασκευής ιπτάμενων μέσων (MRO).

Ανοίγει η αγορά

Στη χώρα μας δραστηριοποιούνται πολλές ακόμα επιχειρήσεις ελικοπτέρων, όπως η Helistar των Παναγιώτη Κουπαρίτσα και Γιάννη Χουλίδη που διαθέτει εννέα ελικόπτερα, η ιδρυθείσα το 1992 Belavia Aviation Services της οικογένειας Μπελεσιώτη (ο Κωνσταντίνος Μπελεσιώτης ήταν ο πρώτος επίσημα αδειοδοτημένος μηχανικός ελικοπτέρων στην Ελλάδα) που διαθέτει έξι ελικόπτερα, καθώς και η ifly του επιχειρηματία Τάσου Οικονόμου που διαθέτει 4 ελικόπτερα Agusta και Bell, μεταφορικής ικανότητας έως και 6 ατόμων και εμβέλειας έως 432 ναυτικών μιλίων. Στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται επίσης αρκετοί brokers, αλλά και η διαχειριζόμενη από την Air Business International του βετεράνου πιλότου Ντούλη Καραφίλ, Greek Air Taxi Network (GATN), η οποία, σε αντίθεση με τις εταιρείες που προσφέρουν μόνο μετακινήσεις με ελικόπτερα, εξυπηρετεί και συνδυάζει στις πτήσεις ελικόπτερα και αεροπλάνα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πτήσης από απομονωμένο προορισμό προς αεροδρόμιο ή και η συνέχεια της πτήσης με ιδιωτικό τζετ. Το ίδιο λειτουργεί και αντίστροφα. Η εταιρεία προσφέρει και πτήσεις «empty leg», δηλαδή τυχαία κενές θέσεις επιστροφής ελικοπτέρων, οι οποίες προσφέρονται πραγματικά σε τιμές ευκαιρίας.

Οι προοπτικές για τον κλάδο προμηνύονται θετικές εάν λάβει κανείς υπόψη τη δυναμική του τουρισμού στη χώρα μας, αλλά και την αυξημένη ζήτηση που καταγράφουν το τελευταίο διάστημα οι ιδιωτικές πτήσεις σε όλη την Ευρώπη. Είναι ενδεικτικό ότι έχει δημιουργηθεί μια κατηγορία ανθρώπων οι οποίοι επιλέγουν να μετακινηθούν μέσω ιδιωτικής πτήσης, με την Ελλάδα να διεκδικεί με αξιώσεις μερίδιο από τη συγκεκριμένη αγορά.

Σε ό,τι αφορά τώρα τους κύριους λόγους που οι κατέχοντες δείχνουν μια ιδιαίτερη προτίμηση στα ταξίδια με ιδιωτικό αεροσκάφος, αυτοί είναι μάλλον προφανείς. Η άνεση, η διαφύλαξη της ιδιωτικότητας, η ευελιξία στο ωράριο αναχώρησης, η μείωση του χρόνου αναμονής, καθώς και η δυνατότητα πρόσκλησης άλλων επιβατών συγκαταλέγονται στη λίστα των πιο σημαντικών.

Σε μια χώρα τόσο τουριστική όπως η Ελλάδα, η οποία έχει την ιδιαιτερότητα των χιλιάδων νησιών που πρέπει κάπως να ενωθούν με την ενδοχώρα, η αλματώδης ανάπτυξη του τουρισμού με το ένα ρεκόρ να διαδέχεται το άλλο είναι περίπου συνώνυμη της ανάπτυξης και των μετακινήσεων με ελικόπτερο. Ετσι είναι λογικό, καθώς έχουμε περίπου 70 πτήσεις την ημέρα σε περιόδους αιχμής, να εμφανίζονται όλο και περισσότερες εταιρείες που πραγματοποιούν πτήσεις από και προς τα νησιά και άλλους προορισμούς, κάνουν sightseeing (πτήσεις για αξιοθέατα) κ.ά. Με τους τουρίστες δε να τα προτιμούν όλο και περισσότερο για λόγους ευκολίας σε σχέση με το αεροπλάνο ή το καράβι, είναι λογικό αυτό που επισημαίνει ο κ. Καραφίλ: «Τα ελικόπτερα δεν μεταφέρουν μόνο εκκεντρικούς εκατομμυριούχους», εξηγώντας ότι είναι δημοφιλή επειδή «προσγειώνονται παντού. Σε ένα κότερο, στην κορυφή του Ολύμπου, σε μια ταράτσα, σε ένα χωράφι. Και τα ατυχήματα είναι πολύ σπάνια».

Στην Ελλάδα έχουμε περίπου 20 ιδιωτικής χρήσης ελικόπτερα, που είναι χρεωμένα σε εταιρείες οι οποίες τα διαχειρίζονται και σπάνια έως ποτέ χρησιμοποιούνται για άλλους σκοπούς (π.χ. ναυλώνονται). Επίσης έχουμε άλλα 30 ελικόπτερα τα οποία ανήκουν σε εταιρείες που κάνουν αερομεταφορές. Ακόμη, άλλα 50 και πλέον ελικόπτερα στη χώρα μας χρησιμοποιούνται για αεροεφαρμογές (έρευνα και διάσωση, πυροσβεστικά κ.ά.).

Οι νεοεκατομμυριούχοι τουρίστες, οι οποίοι είναι όλο και περισσότεροι, ψάχνουν τρόπους να ταξιδέψουν γρήγορα, άνετα και με πολυτέλεια. Είναι διατεθειμένοι λοιπόν να δώσουν ποσά που ξεπερνούν τις 5.000 ευρώ (αν και έχουμε πτήσεις που ξεκινούν από τα 200 ευρώ) για να πετάξουν με ελικόπτερο. Αυτό, με μέση ταχύτητα περίπου 120 μιλίων (ή 200 χ.α.ώ.), μπορεί να τους μεταφέρει σε 45 μόλις λεπτά από το Κορωπί στη Μύκονο.

Ετσι, όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, ένα ελικόπτερο με τέσσερις επιβάτες μπορεί να αφήσει στη χώρα περισσότερα τουριστικά έσοδα από ένα αεροπλάνο Jumbo που μεταφέρει εκατοντάδες. Σκεφτείτε ότι μια διαδρομή από την Αθήνα προς τη Μύκονο θα κοστίσει τουλάχιστον 4.500 ευρώ και άλλα τόσα για την επιστροφή. Συνήθως, ο τουρίστας που θα πάρει ελικόπτερο για να πεταχτεί σε ένα νησί θα αφήσει δεκάδες χιλιάδες ευρώ περιφερειακά και για διαμονή, σίτιση και διασκέδαση.

Τα ελικοδρόμια

Κι όμως, οι ελικοπτεράδες λένε πως αυτό το μέσο βρίσκεται υπό διωγμό! Παρά το γεγονός ότι στη χώρα λειτουργούν 72 αδειοδοτημένα ελικοδρόμια και το 80% των πτήσεων ελικοπτέρων ξεκινά και καταλήγει στην Αθήνα (Κορωπί), φαίνεται πως η Ανεξάρτητη Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας κινείται για τον αποκλεισμό των πτήσεων από και προς τα δύο νόμιμα αδειοδοτημένα ελικοδρόμια, ενώ το «Ελ. Βενιζέλος» έχει περιορισμένες δυνατότητες εξυπηρέτησης. Ηδη, για λόγους ασφαλείας όλα τα πεδία προσγείωσης στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής και στην παραλιακή της ζώνη, δηλαδή στο ΣΕΦ, στον Φλοίσβο, στη Βουλιαγμένη και τον Αγιο Κοσμά, έχουν κλείσει.

«Το κλείσιμο του ελικοδρομίου για λόγους ασφαλείας μοιάζει με το “πονάει δόντι – κόβει κεφάλι”», λέει στο «ΘΕΜΑ» ο κ. Καραφίλ, ο οποίος εξηγεί το γιατί: «Υπάρχουν πολλά αεροδρόμια, όπως το Χίθροου στο Λονδίνο ή το αεροδρόμιο των Καννών, όπου μεγάλες κινήσεις ελικοπτέρων συνυπάρχουν με μεγάλες κινήσεις αεροπλάνων. Για να επιτευχθεί αυτό, η λύση είναι μία: αυστηρή τήρηση των διαδικασιών, κατανόηση ότι ο ουρανός ανήκει σε όλους και ότι οι επιβάτες αεροπλάνου μπορεί να χρειαστούν ελικόπτερο για να φύγουν. Ή, ότι τα ελικόπτερα χρησιμοποιούνται και για να μεταβούν επιβάτες στο αεροδρόμιο! Εδώ, έχουμε φτάσει στο άλλο άκρο: ακόμα και οι αεροδιακομιδές να καταλήγουν στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας και μετά να χρειάζεται μια ολόκληρη διαδρομή για να φτάσει ο ασθενής στο νοσοκομείο».

Κεντρική φωτο:

Tο EFA Group (Ομιλος Βαρδινογιάννη, Απόστολος Ταμβακάκης και Κριστιάν Χατζημηνάς) απέκτησε το 90% της Superior Air

Διαβάστε επίσης  

Goody’s-Everest: 60 χρόνια ιστορίας ξανά στο τραπέζι για deal 300 εκατ. ευρώ (pics) 

Ρεύμα: Ακριβό φυσικό αέριο και απώλειες παραγωγής φέρνουν νέες αυξήσεις – Η εικόνα στην Ελλάδα

Η Ελλάδα αγοράζει επτά χρόνια φθηνότερου χρέους

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ