Για περισσότερο από μία δεκαετία μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2009, η παραγωγικότητα στις ανεπτυγμένες οικονομίες κινούνταν απογοητευτικά χαμηλά. Η εικόνα αυτή είχε αρχίσει να θεωρείται σχεδόν μόνιμο χαρακτηριστικό της παγκόσμιας οικονομίας, ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, που παραδοσιακά αποτελούν τον βασικό κινητήριο μοχλό ανάπτυξης και καινοτομίας. Σήμερα, όμως, τα δεδομένα αλλάζουν με τρόπο που δύσκολα μπορεί πλέον να αμφισβητηθεί, σύμφωνα με τον Economist.
Τα τελευταία πέντε χρόνια η αμερικανική οικονομία εμφανίζει τη μεγαλύτερη επιτάχυνση παραγωγικότητας εδώ και περίπου δύο δεκαετίες, εξέλιξη που αναγκάζει ακόμη και τη Federal Reserve να αναθεωρεί προς τα πάνω τις μακροπρόθεσμες εκτιμήσεις ανάπτυξης. Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε ήδη τις προβλέψεις της για τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας από το 1,8% στο 2%, εκτιμώντας ότι η παραγωγική δυναμική της χώρας έχει ενισχυθεί σημαντικά.
Ο Τζερόμ Πάουελ παραδέχθηκε πρόσφατα ότι δεν περίμενε να δει ξανά τόσο παρατεταμένη περίοδο υψηλής παραγωγικότητας στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιβεβαιώνοντας πως η μεταβολή αυτή θεωρείται πλέον δομική και όχι προσωρινή.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι η μοναδική εξήγηση
Η πιο εύκολη ερμηνεία για την άνοδο της παραγωγικότητας είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η επιτάχυνση της παραγωγικότητας ξεκίνησε ουσιαστικά μέσα στην πανδημία, αρκετά πριν η ΑΙ περάσει δυναμικά στην καθημερινότητα επιχειρήσεων και εργαζομένων.
Μέχρι στιγμής, η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης αποτυπώνεται κυρίως στην εκτίναξη των επιχειρηματικών επενδύσεων, ιδιαίτερα στην κατασκευή data centers, στις υποδομές cloud και στην τεχνολογική αναβάθμιση των επιχειρήσεων. Οι πραγματικές επιπτώσεις της ΑΙ στην παραγωγικότητα θεωρείται ότι θα φανούν σταδιακά μέσα στα επόμενα χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή βελτίωση της αμερικανικής οικονομίας δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στα νέα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Υπάρχουν βαθύτερες αλλαγές που έχουν ήδη μετασχηματίσει τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Οι κλάδοι που οδηγούν την άνοδο
Η μεγαλύτερη ώθηση στην παραγωγικότητα προέρχεται από κλάδους που αξιοποιούν εντατικά την τεχνολογία, ακόμη κι αν δεν την παράγουν οι ίδιοι.
Ο τομέας πληροφορικής —που περιλαμβάνει λογισμικό, τηλεπικοινωνίες, εκδόσεις και παραγωγή περιεχομένου— κατέγραψε εντυπωσιακή άνοδο παραγωγικότητας την περίοδο 2019-2024. Ωστόσο, λόγω του σχετικά μικρού μεγέθους του στην αμερικανική οικονομία, δεν αρκεί μόνος του για να εξηγήσει τη συνολική εικόνα.
Πολύ σημαντικότερο ρόλο φαίνεται να διαδραματίζουν οι επαγγελματικές υπηρεσίες και το management, κλάδοι που αντιπροσωπεύουν πολύ μεγαλύτερο ποσοστό της οικονομικής δραστηριότητας. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν αναπτύσσουν οι ίδιες τεχνολογίες αιχμής, αλλά αξιοποιούν με ιδιαίτερα αποδοτικό τρόπο εργαλεία όπως το cloud computing, οι τηλεδιασκέψεις, τα smartphones και οι ψηφιακές πλατφόρμες συνεργασίας.
Η ευρεία ενσωμάτωση αυτών των τεχνολογιών βελτίωσε σημαντικά την αποδοτικότητα των εργαζομένων και μείωσε το λειτουργικό κόστος σε ολόκληρη την οικονομία.
Η ενεργειακή επανάσταση των ΗΠΑ
Ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας πίσω από τη νέα άνοδο παραγωγικότητας είναι η αμερικανική ενεργειακή υπεροχή.
Η «σχιστολιθική επανάσταση» μετέτρεψε τις Ηνωμένες Πολιτείες σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας, επιτρέποντας στη χώρα να διαθέτει άφθονο και σχετικά φθηνό φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια. Οι καθαρές εξαγωγές ενέργειας των ΗΠΑ αυξήθηκαν θεαματικά τα τελευταία χρόνια, ενώ οι νέες μονάδες υγροποίησης φυσικού αερίου επέτρεψαν στις αμερικανικές εταιρείες να τροφοδοτούν Ευρώπη και Ασία.
Οι έμμεσες επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης είναι τεράστιες για την παραγωγικότητα της οικονομίας. Το χαμηλότερο ενεργειακό κόστος επιτρέπει σε επιχειρήσεις και βιομηχανίες να λειτουργούν πιο αποδοτικά και να επενδύουν περισσότερο χωρίς τον φόβο υψηλών ενεργειακών επιβαρύνσεων.
Σε αντίθεση με την Ευρώπη, όπου πολλές ενεργοβόρες βιομηχανίες πιέστηκαν έντονα από την αύξηση των τιμών ενέργειας, οι αμερικανικές επιχειρήσεις συνέχισαν να επεκτείνονται με σχετικά χαμηλότερο κόστος.
Η ευελιξία της αμερικανικής οικονομίας
Η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί επίσης να διαθέτει ένα σημαντικό διαρθρωτικό πλεονέκτημα: την ευελιξία της αγοράς εργασίας και των επιχειρήσεων.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν κυρίως τη χρηματική στήριξη εργαζομένων και επιχειρήσεων, αντί για πιο αυστηρά προγράμματα διατήρησης θέσεων εργασίας που εφαρμόστηκαν στην Ευρώπη.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους να μετακινηθούν ευκολότερα προς πιο παραγωγικές επιχειρήσεις όταν η οικονομία επανεκκίνησε. Οι πιο δυναμικές εταιρείες μπόρεσαν έτσι να προσλάβουν προσωπικό γρηγορότερα και να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους.
Η προσαρμοστικότητα αυτή θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ κατάφεραν να ανακάμψουν ισχυρότερα από άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες μετά την πανδημία.
Ανθεκτικότητα παρά τα σοκ
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι η παραγωγικότητα παρέμεινε ισχυρή ακόμη και μέσα σε περιβάλλον μεγάλων πολιτικών και γεωπολιτικών εντάσεων.
Παρά τους δασμούς, τις πολιτικές συγκρούσεις, τις μαζικές απελάσεις και τις πιέσεις στους θεσμούς από τον Ντόναλντ Τραμπ, η αμερικανική οικονομία συνέχισε να εμφανίζει σταθερή παραγωγική δυναμική.
Πολλοί οικονομολόγοι, σύμφωνα με τον Economist, θεωρούν πλέον πιθανό ότι η άνοδος της παραγωγικότητας θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα όταν αρχίσουν να αποτυπώνονται πιο καθαρά οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην πραγματική οικονομία.
Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να εισέλθουν σε μία νέα περίοδο ισχυρότερης ανάπτυξης, υψηλότερης αποδοτικότητας και μεγαλύτερης οικονομικής ανθεκτικότητας σε σχέση με τις υπόλοιπες ανεπτυγμένες οικονομίες.
Διαβάστε ακόμη
ΗΠΑ και Ιράν: Προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας και κατάπαυση πυρός τις επόμενες ώρες
Ελένη Βρεττού (CrediaBank): Σημαντικές οι συνέργειες με την εξαγορά της Ευρώπη Ασφαλιστική
Πολιτικός σεισμός στην Τουρκία μετά την ακύρωση της ηγεσίας του CHP – Βουτιά 6% στο Χρηματιστήριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.