Για δεκαετίες η Βόρεια Κορέα αποτελούσε συνώνυμο της απομόνωσης, της έλλειψης αγαθών και της οικονομικής στασιμότητας. Σήμερα, όμως, όσοι καταφέρνουν να περάσουν τα αυστηρά ελεγχόμενα σύνορά της περιγράφουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Η εικόνα που μεταφέρουν δεν παραπέμπει σε μια χώρα που λυγίζει υπό το βάρος των κυρώσεων, αλλά σε ένα καθεστώς που εμφανίζει σημάδια οικονομικής αυτοπεποίθησης και αξιοσημείωτης κινητικότητας.
Η πρωτεύουσα Πιονγιάνγκ αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεταμόρφωσης. Νέες συνοικίες με ουρανοξύστες αλλάζουν τον ορίζοντα της πόλης, ενώ μόνο την περασμένη χρονιά κατασκευάστηκαν 10.000 κατοικίες, αριθμός που ξεπερνά τις αντίστοιχες επιδόσεις μεγάλων αμερικανικών μητροπόλεων όπως το Λος Άντζελες και το Σικάγο. Παράλληλα, η παρουσία αυτοκινήτων στους δρόμους έχει αυξηθεί αισθητά, με ηλεκτρικά μοντέλα και εισαγόμενα οχήματα να γίνονται ολοένα πιο συνηθισμένο θέαμα.
Οι επισκέπτες παρατηρούν επίσης ότι οι κάτοικοι χρησιμοποιούν μαζικά smartphones, ενώ σε εμπορικά κέντρα και καταστήματα εμφανίζονται προϊόντα που θυμίζουν δυτικές αγορές. Φωτογραφίες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο δείχνουν καλλυντικά με λογότυπα πολυτελών οίκων και αξεσουάρ γνωστών διεθνών brands, εικόνες που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητες.
Από την κρίση της πανδημίας στην οικονομική ανάκαμψη
Η σημερινή εικόνα απέχει σημαντικά από εκείνη της περιόδου της πανδημίας. Τότε, η απόφαση του Κιμ Γιονγκ Ουν να κλείσει σχεδόν πλήρως τα σύνορα είχε προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στο εμπόριο με την Κίνα, τον βασικό οικονομικό εταίρο της χώρας. Οι ελλείψεις καυσίμων, πρώτων υλών και βασικών αγαθών έγιναν ιδιαίτερα αισθητές, ενώ η οικονομία βρέθηκε σε μία από τις δυσκολότερες φάσεις της τελευταίας δεκαετίας.
Ο ίδιος ο Κιμ είχε αναγνωρίσει δημόσια τα προβλήματα, παραδεχόμενος ότι οι οικονομικοί στόχοι δεν είχαν επιτευχθεί. Η εικόνα του εμφανώς αδυνατισμένου ηγέτη είχε τότε ερμηνευθεί ως σύμβολο της πίεσης που δεχόταν ολόκληρη η χώρα.
Σήμερα τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Τα σύνορα έχουν ανοίξει εκ νέου για επιλεγμένες κατηγορίες ξένων επισκεπτών, ανάμεσά τους Ρώσους πολίτες, διπλωμάτες και περιορισμένο αριθμό Δυτικών ταξιδιωτών. Οι περισσότεροι περιγράφουν μια πρωτεύουσα που δύσκολα θυμίζει την εικόνα των προηγούμενων ετών.
Στα εστιατόρια της Πιονγιάνγκ προσφέρονται πίτσες από ξυλόφουρνους, φτερούγες κοτόπουλου και άλλες επιλογές που παραπέμπουν σε πιο διεθνοποιημένες καταναλωτικές συνήθειες. Οι πληρωμές μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσω κινητών τηλεφώνων και QR codes, στοιχείο που αποκαλύπτει την ανάπτυξη ενός νέου ψηφιακού οικοσυστήματος.
Η νέα εικόνα της Πιονγιάνγκ
Τα κινεζικής προέλευσης ηλεκτρικά αυτοκίνητα κυριαρχούν πλέον στους δρόμους της πρωτεύουσας. Παράλληλα, έχουν εμφανιστεί νέα καταστήματα για κατοικίδια, χώροι ηλεκτρονικών παιχνιδιών και εκθέσεις αυτοκινήτων που παρουσιάζουν ακόμη και μοντέλα της BMW.
Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου του Εργατικού Κόμματος, που πραγματοποιείται δύο φορές ανά δεκαετία, ο 42χρονος Κιμ Γιονγκ Ουν παρουσίασε την οικονομική ανάκαμψη ως απόδειξη της ανθεκτικότητας του καθεστώτος απέναντι στις διεθνείς πιέσεις. Την ίδια στιγμή, έξω από τον χώρο των εργασιών βρίσκονταν παρατεταγμένα συστήματα εκτόξευσης πυραύλων που είχαν παραχθεί πρόσφατα, συνδέοντας συμβολικά την οικονομική πρόοδο με τη στρατιωτική ισχύ.
Η Βόρεια Κορέα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα από τα αυστηρότερα καθεστώτα κυρώσεων παγκοσμίως. Οι περιορισμοί εντάθηκαν ιδιαίτερα μετά το 2017, ως απάντηση στις εξελίξεις του πυρηνικού προγράμματος της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, η ηγεσία της Πιονγιάνγκ συνεχίζει να προβάλλει το αφήγημα της οικονομικής αυτάρκειας και της αντοχής απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις.
Τα στοιχεία πίσω από το «θαύμα»
Παρότι δεν δημοσιεύονται επίσημα οικονομικά δεδομένα, οι διαθέσιμες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 3,7% το 2024, τον υψηλότερο των τελευταίων οκτώ ετών. Οι ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η θετική πορεία συνεχίστηκε και την επόμενη χρονιά.
Η σημερινή οικονομική κατάσταση θεωρείται η καλύτερη από τότε που ο Κιμ ανέλαβε την εξουσία πριν από σχεδόν δεκαπέντε χρόνια. Παρά τις αδυναμίες και τις ανισότητες, η χώρα φαίνεται να έχει πετύχει μια αξιοσημείωτη ανάκαμψη σε σχέση με το σημείο εκκίνησής της.
Βέβαια, η εικόνα αυτή αφορά κυρίως την πρωτεύουσα και τα προνομιούχα στρώματα του πληθυσμού. Εκτός Πιονγιάνγκ, η φτώχεια παραμένει εκτεταμένη. Σχεδόν οι μισοί από τους περίπου 26 εκατομμύρια κατοίκους αντιμετωπίζουν προβλήματα επαρκούς διατροφής, ενώ το συνολικό ΑΕΠ της χώρας παραμένει εξαιρετικά μικρό σε σύγκριση με τις μεγάλες οικονομίες του κόσμου.
Ωστόσο, δορυφορικές παρατηρήσεις και ανεξάρτητες αναλύσεις δείχνουν αυξημένη δραστηριότητα σε λιμάνια, εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου και οδικά δίκτυα. Τα νυχτερινά φώτα που καταγράφονται από το διάστημα είναι πολλαπλάσια σε σχέση με πριν από πέντε χρόνια, ένδειξη μεγαλύτερης οικονομικής δραστηριότητας.
Η στήριξη από Ρωσία και Κίνα
Η σημαντικότερη ώθηση στην οικονομία ήρθε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Η συμμαχία με τη Μόσχα προσέφερε στην Πιονγιάνγκ νέες πηγές εσόδων και πρόσβαση σε κρίσιμα αγαθά.
Η Βόρεια Κορέα φέρεται να απέστειλε μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών και περισσότερους από 15.000 στρατιώτες για να υποστηρίξουν τις ρωσικές επιχειρήσεις. Αντάλλαγμα αποτέλεσαν ενεργειακοί πόροι, πρώτες ύλες και οικονομικά οφέλη που ενίσχυσαν σημαντικά το καθεστώς.
Οι εξαγωγές στρατιωτικού υλικού εκτιμάται ότι απέφεραν πάνω από 10 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε διάστημα περίπου ενάμιση έτους, ποσό τεράστιο για μια οικονομία που υπολογίζεται κοντά στα 27 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ταυτόχρονα, το εμπόριο με την Κίνα έχει επιστρέψει σε επίπεδα που αποτελούν υψηλό πολλών ετών. Κινεζικές εταιρείες και προϊόντα αποκτούν όλο και μεγαλύτερη παρουσία στη χώρα, ενισχύοντας την κατανάλωση και την παραγωγική δραστηριότητα.
Η τεχνολογική αγορά παρουσιάζει επίσης αξιοσημείωτη ανάπτυξη. Η εγχώρια παραγωγή κινητών τηλεφώνων φτάνει πλέον περίπου τις 500.000 συσκευές ετησίως, ενώ περισσότερες από 50 μάρκες smartphones κυκλοφορούν στην αγορά. Πίσω από αυτή την ανάπτυξη βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό κινεζικά εξαρτήματα και τεχνογνωσία.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο στα έσοδα του καθεστώτος εξακολουθούν να διαδραματίζουν οι κυβερνοεπιθέσεις. Δίκτυα Βορειοκορεατών χάκερς που δραστηριοποιούνται εκτός χώρας έχουν αποκομίσει τεράστια ποσά από επιθέσεις σε πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, προσφέροντας μια ακόμη πηγή χρηματοδότησης σε ένα καθεστώς που, παρά τις κυρώσεις και τη διεθνή απομόνωση, φαίνεται σήμερα ισχυρότερο οικονομικά από οποιαδήποτε άλλη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας του.
Διαβάστε ακόμη
Morgan Stanley: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες – Βλέπει περιθώριο ανόδου έως 25%
Γιώργος Προκοπίου: Χωρίς ελεύθερες θάλασσες και φθηνή ενέργεια δεν υπάρχει παγκόσμια ανάπτυξη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.