Τέσσερις μεγάλες τάσεις συγκλίνουν και δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε τα robotaxi να περάσουν από την εποχή των εντυπωσιακών δοκιμών σε εκείνη της πραγματικής εμπορικής δραστηριότητας: η ταχύτατη βελτίωση της end-to-end τεχνητής νοημοσύνης, η πτώση του κόστους hardware και εκπαίδευσης των μοντέλων, η είσοδος περισσότερων ισχυρά κεφαλαιοποιημένων εταιρειών και, τέλος, η σταδιακή αποσαφήνιση του ρυθμιστικού πλαισίου.
Οι κορυφαίοι παίκτες, σύμφωνα με αναλυτές της Morgan Stanley, δεν περιορίζονται πλέον στην επίδειξη της τεχνολογίας. Λειτουργούν πλήρως αυτόνομα οχήματα όλο το 24ωρο και πραγματοποιούν εμπορικές διαδρομές, μετατοπίζοντας το βασικό ερώτημα από το «μπορεί να λειτουργήσει;» στο ποιος μπορεί να επεκτείνει ταχύτερα τις περιοχές λειτουργίας, να αυξήσει την αξιοποίηση των στόλων και να μειώσει το κόστος.
Από 116 εκατ. σε 16 δισ. αυτόνομα μίλια στις ΗΠΑ
Η κλίμακα της αναμενόμενης ανάπτυξης είναι εντυπωσιακή. Τα αυτόνομα μίλια στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι μπορούν να αυξηθούν από 116 εκατ. το 2025 σε 16 δισ. έως το 2032, αν και ακόμη και τότε θα αντιπροσωπεύουν μόλις περίπου το 0,5% του συνόλου των διανυόμενων αποστάσεων.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η αγορά θα είναι μικρή.
Ο Άντριου Περκόκο επισημαίνει ότι η αγορά μετακινήσεων και μεταφορών των ΗΠΑ είναι τόσο μεγάλη ώστε ακόμη και ένα μικρό ποσοστό μπορεί να δημιουργήσει τεράστια οικονομική αξία. Με 16 δισ. μίλια και έσοδα 2 δολαρίων ανά μίλι, η δυνητική αγορά γίνεται πολύ γρήγορα εξαιρετικά σημαντική.
Το βασικό πλεονέκτημα των robotaxi βρίσκεται στην αξιοποίηση του ίδιου του οχήματος. Τα ιδιωτικά αυτοκίνητα στις ΗΠΑ παραμένουν ακινητοποιημένα περίπου το 90% του χρόνου. Ένας στόλος αυτόνομων ταξί μπορεί, αντίθετα, να λειτουργεί πολύ περισσότερες ώρες ημερησίως, κατανέμοντας το σταθερό κόστος του οχήματος σε πολύ περισσότερα χιλιόμετρα και διαδρομές.
Το μεγάλο τεστ: Πόλεις, ασφάλεια και πραγματική χρήση
Για να αποδειχθεί ότι δεν πρόκειται για έναν ακόμη κύκλο υπερβολικών προσδοκιών, η αγορά θα πρέπει να περάσει ορισμένα κρίσιμα τεστ, σύμφωνα με αναλυτές της Morgan Stanley.
Πρώτον, οι υπηρεσίες πρέπει να επεκταθούν σε περισσότερες πόλεις. Σήμερα τα robotaxi είναι διαθέσιμα σε περιορισμένο αριθμό αμερικανικών πόλεων, ενώ απαιτείται παράλληλα μεγαλύτερη πυκνότητα στόλων εκεί όπου ήδη λειτουργούν.
Δεύτερον, πρέπει να αποδειχθεί ότι τα αυτόνομα οχήματα είναι πραγματικά ασφαλέστερα από έναν άνθρωπο οδηγό, και μάλιστα σε διαφορετικές τεχνολογικές πλατφόρμες. Η βελτίωση των δεδομένων ασφάλειας θεωρείται καθοριστική για την εμπορική βιωσιμότητα της αγοράς.
Η Κίνα δείχνει πώς γίνεται επιχείρηση
Η Κίνα βρίσκεται ήδη αρκετά μπροστά σε όρους κλίμακας και κόστους. Σύμφωνα με τον Τιμ Χσιάο, αναλυτή Αυτοκινήτων και Κοινής Κινητικότητας στην Κίνα, ο κινεζικός στόλος ξεπερνά τα 5.000 οχήματα, καλύπτοντας περισσότερα από 7.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα σε σημαντικές πόλεις.
Ορισμένοι operators πραγματοποιούν κατά μέσο όρο πάνω από 20 παραγγελίες ανά όχημα ημερησίως.
Παράλληλα, το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας έχει μειωθεί περίπου 30%-40%, ενώ ένας εργαζόμενος απομακρυσμένης υποστήριξης μπορεί πλέον να επιβλέπει 20 έως 60 οχήματα, με στόχο η αναλογία να φτάσει στο ένα άτομο ανά 100 robotaxi.
Αυτές οι οικονομίες έχουν ήδη δημιουργήσει πραγματικές περιπτώσεις break-even σε μεγάλες πόλεις όπως η Γκουανγκζού, η Σενζέν και η Γουχάν.
Ποιος θα πάρει τα κέρδη της νέας αγοράς
Η εξάπλωση των robotaxi μπορεί να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο μοιράζονται τα κέρδη στην αυτοκινητοβιομηχανία.
Καθώς μεγαλύτερο μέρος της αξίας μεταφέρεται στο software, στη διαχείριση στόλων, στα δεδομένα και στη σχέση με τον πελάτη, οι παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες καλούνται να προσαρμόσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο.
Η τεχνολογία αυτόνομης οδήγησης που αναπτύσσεται για τα robotaxi περνά σταδιακά και στα ιδιωτικά αυτοκίνητα, επιτρέποντας στους κατασκευαστές να δημιουργούν επαναλαμβανόμενα έσοδα από συνδρομές λογισμικού.
Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη και την παραδοσιακή κυκλικότητα του κλάδου, μεταφέροντας μέρος των εσόδων από την εφάπαξ πώληση hardware σε ένα μοντέλο συνδρομών.
Η μεγάλη ευκαιρία για τις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων
Μια λιγότερο προφανής κατηγορία κερδισμένων μπορεί να είναι οι εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων.
Ένας μεγάλος στόλος robotaxi χρειάζεται φόρτιση, συντήρηση, επισκευές, καθαρισμό, ανακατασκευή και τεράστιες φυσικές υποδομές. Οι εταιρείες ενοικίασης διαθέτουν ήδη πολυετή τεχνογνωσία στη διαχείριση μεγάλων στόλων και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό τμήμα της νέας αλυσίδας αξίας.
Robotaxi των $40.000 στην Κίνα έναντι $150.000
Εκεί όπου η Κίνα διαθέτει ίσως το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι το κόστος.
Ένα ειδικά κατασκευασμένο κινεζικό robotaxi μπορεί να κοστίζει περίπου 35.000-45.000 δολάρια, επίπεδο δραματικά χαμηλότερο από τα περίπου 150.000 δολάρια που μπορεί να κοστίζει ένα αντίστοιχο όχημα σε άλλες αγορές.
Η διαφορά είναι καθοριστική, καθώς η απόσβεση του οχήματος αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα σταθερά κόστη. Όσο φθηνότερο είναι το robotaxi τόσο χαμηλότερο γίνεται το επίπεδο αξιοποίησης που απαιτείται για να φτάσει μια υπηρεσία στο break-even και τόσο ευκολότερη γίνεται η χρηματοδότηση νέων στόλων.
Η κινεζική μείωση του κόστους θα μπορούσε μάλιστα να εξαχθεί στο εξωτερικό, συνδυάζοντας φθηνότερα οχήματα με τοπικές πλατφόρμες ride-hailing που διαθέτουν ήδη πελατολόγιο και πρόσβαση στις τοπικές αγορές.
Το φθηνό όχημα, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνο του. Ρυθμιστικές εγκρίσεις, απαιτήσεις τοπικής αποθήκευσης δεδομένων, ασφάλιση και λειτουργικό κόστος μπορούν να καθυστερήσουν την κερδοφορία, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Το κλειδί για περιθώρια άνω του 30%
Η αγορά βλέπει προοπτικές για περιθώρια κέρδους άνω του 30% όταν οι υπηρεσίες αποκτήσουν μεγάλη κλίμακα, αλλά δύο παράγοντες θα κρίνουν σε μεγάλο βαθμό εάν αυτό είναι εφικτό.
Ο πρώτος είναι η αξιοποίηση του στόλου: τα αυτοκίνητα πρέπει να πραγματοποιούν αρκετές διαδρομές ώστε το υψηλό σταθερό κόστος να επιμερίζεται σε περισσότερα μίλια.
Ο δεύτερος είναι η ασφάλιση, που αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα κόστη των robotaxi και υπολογίζεται περίπου στα 30 σεντς ανά μίλι. Εάν τα δεδομένα αποδείξουν ότι η αυτόνομη οδήγηση είναι ασφαλέστερη, το ασφαλιστικό κόστος θα μπορούσε να μειωθεί αισθητά και να μεταμορφώσει τα οικονομικά του κλάδου.
Στο $1 τρισ. η αγορά έως το 2040
Σε βάθος 10 έως 15 ετών, η συνολική δυνητική αγορά των robotaxi εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει το 1 τρισ. δολάρια έως το 2040.
ΗΠΑ και Κίνα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, αλλά οι επόμενες μεγάλες ευκαιρίες εντοπίζονται στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Οι τρεις αυτές περιοχές διαθέτουν συνολικά περίπου 4 εκατ. ταξί και οχήματα ride-hailing. Ακόμη και αν μόλις το 25% μετατραπεί σε αυτόνομα οχήματα επιπέδου 4 (L4), η δυνητική αγορά φτάνει περίπου το 1 εκατ. robotaxi.
Η Μέση Ανατολή διαθέτει ευνοϊκότερο ρυθμιστικό περιβάλλον, απλούστερες συνθήκες λειτουργίας και υψηλότερες χρεώσεις. Η Νοτιοανατολική Ασία προσφέρει πυκνή ζήτηση και ισχυρές τοπικές πλατφόρμες.
Η Ευρώπη πιθανότατα θα κινηθεί πιο αργά, καθώς οι κανονισμοί και οι αυστηρότεροι κανόνες για τα δεδομένα αυξάνουν αρχικά το κόστος. Από την άλλη πλευρά, οι τιμές των ταξί και των υπηρεσιών ride-hailing στην Ευρώπη συγκαταλέγονται στις υψηλότερες παγκοσμίως, γεγονός που μπορεί τελικά να δημιουργήσει ιδιαίτερα ελκυστικά περιθώρια κέρδους.
Η επόμενη φάση των robotaxi, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος διαθέτει το καλύτερο αυτόνομο όχημα, αλλά από το ποιος μπορεί να το κατασκευάσει φθηνότερα, να το κρατήσει περισσότερο χρόνο στον δρόμο και να δημιουργήσει ένα ολόκληρο οικοσύστημα γύρω από τη λειτουργία του.
Διαβάστε ακόμη
Goldman Sachs: «Ταύρος» για το ελληνικό χρηματιστήριο – Στόχος οι 2.900 μονάδες
Αντουάν Αρνό: Από την Christian Dior στα hypercars των €2 εκατ. – Η επένδυση στην Delage
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ