Η αγορά ακινήτων επιχειρεί να αφήσει πίσω της ένα από τα πιο χρονοβόρα και αποθαρρυντικά κεφάλαια των συναλλαγών της: τη σύνθετη, συχνά αργή και γραφειοκρατική διαδικασία των μεταβιβάσεων. Με νέο πλέγμα ρυθμίσεων που ενεργοποιείται άμεσα, το κράτος επιχειρεί να περιορίσει κρίσιμα εμπόδια, να μειώσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να δώσει πρακτικές λύσεις σε περιπτώσεις που μέχρι σήμερα έμεναν παγωμένες για μήνες ή και χρόνια.

Με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, τίθεται σε εφαρμογή ένα νέο πλαίσιο που στοχεύει στην επιτάχυνση των μεταβιβάσεων, κυρίως εκεί όπου οι διαδικασίες σκάλωναν λόγω φορολογικών εκκρεμοτήτων, διοικητικών βαρών ή κατασχέσεων. Η βασική φιλοσοφία των παρεμβάσεων είναι να περιοριστεί η πολυπλοκότητα και να περάσει μεγαλύτερο μέρος του συντονισμού σε έναν κεντρικό διαχειριστή της διαδικασίας.

Αυτός ο ρόλος αποδίδεται πλέον πιο ξεκάθαρα στον συμβολαιογράφο, ο οποίος αναλαμβάνει αναβαθμισμένες αρμοδιότητες και μετατρέπεται σε βασικό κρίκο για την ολοκλήρωση της συναλλαγής.

Ο συμβολαιογράφος στο επίκεντρο

Το νέο καθεστώς δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στην εξόφληση φόρων που συνδέονται με μεταβιβάσεις ακινήτων, ενώ παράλληλα καθιερώνει τον συμβολαιογράφο ως το πρόσωπο που θα διαχειρίζεται σχεδόν το σύνολο των απαιτούμενων βημάτων.

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τη δυνατότητα να προχωρά η μεταβίβαση ακόμη και όταν δεν έχει προηγηθεί πλήρης εξόφληση φόρων κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής. Πλέον, το συμβόλαιο μπορεί να συνταχθεί και να μεταγραφεί, υπό την προϋπόθεση ότι οι σχετικοί φόροι έχουν δηλωθεί και ότι τα αντίστοιχα ποσά παρακρατούνται από το τίμημα της συναλλαγής μέσω του συμβολαιογράφου, ο οποίος στη συνέχεια τα αποδίδει στη Φορολογική Διοίκηση.

Με αυτή τη ρύθμιση επιχειρείται να ξεκολλήσουν υποθέσεις που μέχρι τώρα καθυστερούσαν εξαιτίας φορολογικών εκκρεμοτήτων, ακόμη κι όταν υπήρχε συμφωνία μεταξύ των πλευρών και πραγματική πρόθεση ολοκλήρωσης της πράξης.

Παράλληλα, ενισχύεται το μοντέλο «μιας στάσης», με τον συμβολαιογράφο να αναλαμβάνει ουσιαστικά τον συνολικό συντονισμό της διαδικασίας. Στο νέο πλαίσιο, συντάσσει το σχέδιο του συμβολαίου, αντλεί ηλεκτρονικά τα απαραίτητα δικαιολογητικά μέσω διασύνδεσης με δημόσιες υπηρεσίες, υποβάλλει τη δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY, εισπράττει και αποδίδει τους φόρους και προχωρά και στην καταβολή των τελών καταχώρισης στο Κτηματολόγιο.

Επιπλέον, αποκτά τη δυνατότητα να παρακρατεί από το τίμημα ποσά που αντιστοιχούν σε οφειλές προς το Δημόσιο, ώστε να διευκολύνεται όχι μόνο η ολοκλήρωση της μεταβίβασης αλλά και η άρση κατασχέσεων όπου αυτό απαιτείται.

Λιγότερα έγγραφα, ταχύτερες διαδικασίες

Σημαντική παρέμβαση θεωρείται και η κατάργηση της υποχρέωσης επισύναψης τοπογραφικού διαγράμματος σε μεταβιβάσεις ακινήτων που βρίσκονται σε περιοχές όπου λειτουργεί το Κτηματολόγιο, εφόσον δεν αλλάζουν τα όρια του ακινήτου.

Πρόκειται για μια αλλαγή που αναμένεται να μειώσει αισθητά τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο ολοκλήρωσης πολλών συναλλαγών, ιδίως σε περιοχές όπου η κτηματογράφηση έχει ωριμάσει και η πληροφορία είναι ήδη διαθέσιμη σε ψηφιακή μορφή.

Την ίδια ώρα, το νέο πλαίσιο προβλέπει και μηχανισμό για την άρση κατασχέσεων που έχουν επιβληθεί από τη Φορολογική Διοίκηση, υπό συγκεκριμένους όρους. Μετά από αίτηση του οφειλέτη, μπορεί να εκδοθεί απόφαση αποδέσμευσης του ακινήτου ενόψει μεταβίβασης, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας και το τίμημα δεν υπολείπεται ούτε της εμπορικής ούτε της αντικειμενικής αξίας.

Για παλαιότερες κατασχέσεις προβλέπεται και η δυνατότητα αποτίμησης από πιστοποιημένο εκτιμητή, ενώ μέρος του τιμήματος θα παρακρατείται για την κάλυψη της οφειλής. Έτσι, δημιουργείται ένας πιο λειτουργικός μηχανισμός για περιπτώσεις που έως σήμερα έμεναν εγκλωβισμένες σε ένα αδιέξοδο μεταξύ φορολογικών βαρών και αδυναμίας αξιοποίησης του ακινήτου.

Προς απλοποίηση, αλλά όχι χωρίς εκκρεμότητες

Οι νέες αυτές παρεμβάσεις εντάσσονται σε μια συνολικότερη προσπάθεια να επιταχυνθούν οι συναλλαγές σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει αυξημένη κινητικότητα, επενδυτικό ενδιαφέρον και μεγαλύτερο όγκο πράξεων.

Ωστόσο, το αν το νέο μοντέλο θα λειτουργήσει πραγματικά με την ταχύτητα που υπόσχεται, θα φανεί στην πράξη. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή λειτουργία των ψηφιακών διασυνδέσεων μεταξύ υπηρεσιών, την αμεσότητα με την οποία θα ανταποκρίνονται οι εμπλεκόμενοι φορείς, αλλά και την ικανότητα του διοικητικού μηχανισμού να υποστηρίξει χωρίς καθυστερήσεις το νέο σχήμα.

Παρά τη σαφή μείωση της γραφειοκρατίας, εξακολουθούν να υπάρχουν πλευρές του φορολογικού και διοικητικού πλαισίου που παραμένουν σύνθετες και επιβαρύνουν την ταχύτητα των μεταβιβάσεων. Με άλλα λόγια, οι νέες ρυθμίσεις δείχνουν καθαρά προς τη σωστή κατεύθυνση και προσφέρουν πρακτικές ανάσες στην αγορά, χωρίς όμως να εξαλείφουν πλήρως όλες τις χρόνιες δυσλειτουργίες που συνοδεύουν τη διαδικασία.

Διαβάστε ακόμη

Wells Fargo: Ποιοι παράγοντες θα στηρίξουν την πορεία του S&P 500 τους επόμενους μήνες

OpenAI: Ρήξη στην αποκλειστική συμμαχία με τη Microsoft αλλάζει τον χάρτη της τεχνητής νοημοσύνης

Citi: Στα 150 δολάρια το Brent αν η κρίση διαρκέσει έως τον Ιούνιο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα