Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η χώρα τα επόμενα χρόνια αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα εξελιχθεί το ελληνικό Δημόσιο.
Η αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, η ταχύτητα εξυπηρέτησης των πολιτών, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, η αξιολόγηση, η αξιοκρατία, η προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής ποιότητας και η μείωση της γραφειοκρατίας αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες όχι μόνο για την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και για την αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και την προσέλκυση επενδύσεων.
Με αυτό το σκεπτικό πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία την Τρίτη 30 Ιουνίου, στο Αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης «Ίδρυμα Ωνάση», η πρώτη ημερίδα του newmoney με τίτλο «Το Δημόσιο αλλάζει – Νέες Πολιτικές. Μετρήσιμα Αποτελέσματα», σε συνεργασία με το Πρώτο Θέμα, συγκεντρώνοντας υπουργούς, ανώτατα κυβερνητικά στελέχη, εκπροσώπους της δημόσιας διοίκησης, στελέχη της αγοράς, συμβουλευτικών ομίλων και ειδικούς επιστήμονες.
Η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε γενικές διακηρύξεις. Αντίθετα, επικεντρώθηκε σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που ήδη υλοποιούνται, αλλά και στις επόμενες μεγάλες αλλαγές που καλείται να υλοποιήσει η δημόσια διοίκηση, προκειμένου να περάσει από τη λογική της διαδικασίας στη λογική του αποτελέσματος.
Κωστής Χατζηδάκης: Οι μεταρρυθμίσεις είναι ο μόνος δρόμος
Τον τόνο της ημερίδας έδωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας, Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια ουσιαστική προσπάθεια εκσυγχρονισμού του κράτους, χωρίς ωστόσο να παραγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές εκκρεμότητες.
Όπως σημείωσε, το ζητούμενο δεν είναι η επικοινωνιακή προβολή των αλλαγών, αλλά η επίλυση πραγματικών προβλημάτων που ταλαιπωρούσαν για δεκαετίες πολίτες και επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στις νέες τηλεφωνικές υπηρεσίες εξυπηρέτησης, στην ψηφιοποίηση κρίσιμων λειτουργιών, στη μεγαλύτερη διαφάνεια που έχει επιτευχθεί μέσω της ΑΑΔΕ, αλλά και στη δημιουργία του politis.gov.gr, μέσω του οποίου ο πολίτης μπορεί να παρακολουθεί την πορεία των υποθέσεών του στο Δημόσιο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις αλλαγές που προωθούνται στον σιδηρόδρομο μετά την τραγωδία των Τεμπών. Όπως είπε, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη παρεμβάσεις σε τρία διαφορετικά επίπεδα, τόσο στις υποδομές όσο και στη λειτουργία του ΟΣΕ, ενώ δρομολογείται η συνεργασία με τη γερμανική Deutsche Bahn ως τεχνικό σύμβουλο, παράλληλα με νέο πλαίσιο επιλογής στελεχών από την αγορά και μεγαλύτερη ευελιξία στη διοίκηση.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υποστήριξε ακόμη ότι πολλές από τις σημερινές δυσλειτουργίες θα είχαν αντιμετωπιστεί νωρίτερα εάν υπήρχε η πολιτική βούληση προηγούμενων κυβερνήσεων να συγκρουστούν με παγιωμένες στρεβλώσεις, υπενθυμίζοντας ως παραδείγματα επιτυχημένων μεταρρυθμίσεων την Ολυμπιακή, τον ΟΤΕ, τον ΟΛΠ και τη ΔΕΗ.
Το κεντρικό του μήνυμα ήταν ότι ο μετασχηματισμός του κράτους απαιτεί συνέχεια, γνώση, αποφασιστικότητα και πολιτικό θάρρος, καθώς, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, το Δημόσιο πολλές φορές θυμίζει «Λερναία Ύδρα», με προβλήματα που αναπαράγονται αν δεν υπάρξουν διαρθρωτικές παρεμβάσεις.
Θεόδωρος Λιβάνιος: Το Δημόσιο πρέπει να γίνει ελκυστικός εργοδότης
Στην ανάγκη να αλλάξει συνολικά η σχέση του Δημοσίου με τους εργαζομένους του αλλά και με τους πολίτες στάθηκε ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος.
Όπως επισήμανε, η ψηφιοποίηση που συντελέστηκε τα προηγούμενα χρόνια, με κορυφαίο παράδειγμα το gov.gr, απελευθερώνει πλέον ανθρώπινους πόρους από γραφειοκρατικές εργασίες και επιτρέπει την ενίσχυση κρίσιμων υπηρεσιών, όπως η δημόσια υγεία, με περισσότερο εξειδικευμένο προσωπικό.
Κομβικό στοιχείο της νέας φιλοσοφίας, σύμφωνα με τον υπουργό, αποτελεί η αξιοκρατική επιβράβευση των εργαζομένων. Όπως ανέφερε, το νέο σύστημα αξιολόγησης βασίζεται σε αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια, εγκαταλείποντας τη λογική της οριζόντιας αριστείας που χαρακτήριζε επί δεκαετίες το ελληνικό Δημόσιο.
Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, διευκρινίζοντας ότι αυτή δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα αλλά να λειτουργήσει ως εργαλείο βελτίωσης της παραγωγικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών.
Στη συζήτηση παρουσιάστηκαν και στοιχεία έρευνας της Metron Analysis, έτσι άρχισε η ημερίδα, σύμφωνα με τα οποία οι νεότερες γενιές εργαζομένων αναζητούν ένα διαφορετικό μοντέλο διοίκησης, με μεγαλύτερη αξιολόγηση, καλύτερο management, σύγχρονα εργαλεία εργασίας και ουσιαστική σύνδεση της απόδοσης με την επαγγελματική εξέλιξη και τις απολαβές.
Ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης, πολιτικός αναλυτής, επικεφαλής πολιτικής/κοινωνικής έρευνας, παρουσίασε την έρευνα, από την οποία προέκυψαν ενδιαφέροντα στοιχεία για την απασχόληση στη χώρα μας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναδείχθηκαν τρεις βασικές προτεραιότητες για το Δημόσιο της επόμενης ημέρας: περαιτέρω ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, σύνδεση παραγωγικότητας και ανταμοιβής, καθώς και αναδιοργάνωση του διοικητικού μοντέλου με στόχο μια πιο σύγχρονη εργασιακή κουλτούρα.
Άκης Σκέρτσος: Το αποτέλεσμα πρέπει να μετριέται από την εμπειρία του πολίτη
Τη σημασία της μέτρησης της αποτελεσματικότητας του κράτους μέσα από την καθημερινή εμπειρία του πολίτη ανέδειξε ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος.
Όπως υπογράμμισε, το Δημόσιο δεν πρέπει πλέον να αξιολογείται με βάση τον αριθμό υπουργικών αποφάσεων ή εγκυκλίων, αλλά από το κατά πόσο επιλύει συγκεκριμένα προβλήματα της καθημερινότητας. Ενδεικτικά ανέφερε τις καθυστερήσεις στις δημόσιες συγκοινωνίες, τους χρόνους απονομής των συντάξεων ή την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ο υπουργός σημείωσε ότι η χώρα έχει ήδη καταγράψει ουσιαστική πρόοδο σε τομείς όπως η επιτάχυνση της απονομής των κύριων συντάξεων, όπου οι καθυστερήσεις έχουν περιοριστεί δραστικά, ενώ επόμενος στόχος αποτελεί η οριστική αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων στις επικουρικές συντάξεις.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τη φιλοσοφία του επιτελικού κράτους, υποστηρίζοντας ότι η χώρα για δεκαετίες υπέφερε από κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και έλλειψη συντονισμού. Η μέτρηση, η αξιολόγηση και η συστηματική συλλογή δεδομένων, όπως ανέφερε, δεν αποτελούν απειλή αλλά βασική προϋπόθεση για τη χάραξη αποτελεσματικών δημόσιων πολιτικών.
Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της αξιοποίησης της γνώμης των πολιτών, θεωρώντας ότι η συνεχής καταγραφή της εμπειρίας τους αποτελεί πολύτιμο εργαλείο βελτίωσης των δημόσιων υπηρεσιών. Παράλληλα, χαρακτήρισε ως μεγάλο στοίχημα της σημερινής περιόδου την ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων που παρέμεναν επί δεκαετίες ανολοκλήρωτες, όπως το Κτηματολόγιο, οι αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο και ο συνολικός εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης.
«Μας δίνει πολύ δύναμη η αξιολόγηση, κάνουμε μια πάρα πολύ μεγάλη προσπάθεια να διευρύνουμε το πεδίο δράσης του φορέα», είπε από πλευράς του ο Κυριάκος Τολιάς, Διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης.
Μεταρρυθμίσεις με συνέχεια: Το Ταμείο Ανάκαμψης ως καταλύτης αλλαγών
Ιδιαίτερο βάρος στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δόθηκε στη συνέχεια της ημερίδας, με την Εύη Δραμαλιώτη, γενική γραμματέα Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, να παρουσιάζει την εικόνα της προόδου αλλά και τις επόμενες προτεραιότητες.
Όπως ανέφερε, ο σχεδιασμός του ελληνικού προγράμματος δεν περιορίστηκε στην απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων, αλλά συνέδεσε εξαρχής τις επενδύσεις με ένα ευρύ πλέγμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχει ήδη υλοποιηθεί περισσότερο από το 85% των μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και στη δημιουργία του ενιαίου ψηφιακού χάρτη της χώρας, χαρακτηρίζοντάς τα έργα με καθοριστικό αναπτυξιακό αποτύπωμα. Όπως σημείωσε, η πλήρης καταγραφή της ακίνητης περιουσίας θα συμβάλει τόσο στην επιτάχυνση των επενδύσεων όσο και στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Παράλληλα, στάθηκε στις μεταρρυθμίσεις του Δικαστικού Χάρτη, στην εφαρμογή του θεσμού του προσωπικού βοηθού για άτομα με αναπηρία, στις παρεμβάσεις για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων και στη νέα προσέγγιση για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Κοινός παρονομαστής όλων αυτών των αλλαγών, όπως τόνισε, είναι η μετάβαση από τη λογική της παραγωγής νομοθεσίας στη λογική των μετρήσιμων αποτελεσμάτων. «Δεν μας ενδιαφέρει πόσες εγκύκλιοι εκδίδονται, αλλά πόσο μειώνεται στην πράξη η ταλαιπωρία του πολίτη», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα που συμπύκνωσε τη φιλοσοφία της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο γενικός γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης, Γιάννης Φουστινάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα προχωρά στη δημιουργία ενός πρωτοποριακού ευρωπαϊκού δείκτη μέτρησης της γραφειοκρατίας, ο οποίος θα επιτρέπει τη διαχρονική αξιολόγηση των δημόσιων υπηρεσιών και θα διευκολύνει τη χάραξη αποτελεσματικότερων πολιτικών.
Αξιολόγηση, δεξιότητες και τεχνητή νοημοσύνη στο Δημόσιο
Στο ανθρώπινο δυναμικό της δημόσιας διοίκησης επικεντρώθηκε η υφυπουργός Εσωτερικών, Βιβή Χαραλαμπογιάννη, παρουσιάζοντας το νέο μοντέλο διοίκησης που, όπως ανέφερε, εφαρμόζεται συστηματικά από το 2019.
Βασικός πυλώνας αυτής της προσπάθειας αποτελεί η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου δεξιοτήτων, η σύνδεση της στοχοθεσίας με αντικειμενικούς δείκτες απόδοσης και η καθιέρωση κινήτρων που επιβραβεύουν την αποτελεσματικότητα.
Η ίδια ξεκαθάρισε ότι η αξιολόγηση δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, αλλά λειτουργεί ως εργαλείο συνεχούς βελτίωσης τόσο για τους ίδιους τους εργαζόμενους όσο και για τη λειτουργία των υπηρεσιών. Όπως επισήμανε, η επιτυχία της μεταρρύθμισης προϋποθέτει μια νέα διοικητική κουλτούρα που θα βασίζεται στην ταχύτητα, την αξιοπιστία, την ευγένεια και τον σεβασμό προς τον πολίτη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε και στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, σημειώνοντας ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν καλούνται να ανταγωνιστούν την τεχνολογία, αλλά να τη χρησιμοποιήσουν ως εργαλείο που θα τους επιτρέψει να εργάζονται πιο αποτελεσματικά και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες.
Η τεχνολογία ως μοχλός αλλαγής
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασε και η συζήτηση με τη συμμετοχή στελεχών της Deloitte, της Ernst & Young, της KPMG και της ΕΔΥΤΕ, οι οποίοι προσέγγισαν τον μετασχηματισμό του Δημοσίου μέσα από τη σκοπιά της αγοράς και της τεχνολογίας.
Κοινή διαπίστωση όλων αποτέλεσε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν εξαντλείται στην ανάπτυξη νέων πληροφοριακών συστημάτων. Η πραγματική επιτυχία εξαρτάται από τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών, την αποτελεσματική αξιοποίηση των δεδομένων, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και την προσαρμογή της οργανωτικής κουλτούρας στις απαιτήσεις της ψηφιακής εποχής.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι το Δημόσιο οφείλει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρουν η τεχνητή νοημοσύνη, η ανάλυση δεδομένων και τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, προκειμένου να προσφέρει ταχύτερες, ασφαλέστερες και περισσότερο προσωποποιημένες υπηρεσίες προς πολίτες και επιχειρήσεις.
Το νέο ΑΣΕΠ και η μάχη για την προσέλκυση προσωπικού
Στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού αναφέρθηκε ο πρόεδρός του, Αθανάσιος Παπαϊωάννου, εστιάζοντας κυρίως στη μεγάλη πρόκληση της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων αλλά και στη δυσκολία κάλυψης συγκεκριμένων θέσεων.
Όπως εξήγησε, η εικόνα της αγοράς εργασίας έχει αλλάξει σημαντικά. Ο σημερινός υποψήφιος για μια θέση στο Δημόσιο δεν είναι πλέον ο άνεργος που αναζητά οποιαδήποτε επαγγελματική διέξοδο, αλλά εργαζόμενος με επιλογές, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να γίνει το Δημόσιο πιο ελκυστικός εργοδότης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις μεγάλες δυσκολίες στελέχωσης των νοσοκομείων, επισημαίνοντας ότι σε χιλιάδες θέσεις νοσηλευτών απαιτήθηκαν επαναλαμβανόμενες αναπληρώσεις λόγω αρνήσεων διορισμού, στοιχείο που αναδεικνύει τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του ΑΣΕΠ παραμένει η διατήρηση της αξιοπιστίας του θεσμού, με στόχο όμως τη σημαντική επιτάχυνση των διαδικασιών και μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της δημόσιας διοίκησης.
Ένα κοινό συμπέρασμα: το Δημόσιο της επόμενης ημέρας χτίζεται τώρα
Η πρώτη ημερίδα του newmoney δεν περιορίστηκε στην αποτύπωση των μεταρρυθμίσεων που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη. Ανέδειξε, κυρίως, τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου συζήτησης γύρω από τον ρόλο του κράτους στην επόμενη δεκαετία.
Παρά τις διαφορετικές οπτικές που παρουσιάστηκαν από τους εκπροσώπους της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης, των επιχειρήσεων και της συμβουλευτικής αγοράς, υπήρξε ένας κοινός παρονομαστής: το σύγχρονο Δημόσιο δεν μπορεί πλέον να αξιολογείται από τον όγκο της νομοθεσίας ή τον αριθμό των διαδικασιών που ολοκληρώνει, αλλά από την πραγματική αξία που δημιουργεί για τον πολίτη, τις επιχειρήσεις και την οικονομία.
Η ψηφιοποίηση, η αξιολόγηση, η διαφάνεια, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, η μείωση της γραφειοκρατίας και η υιοθέτηση μετρήσιμων δεικτών αποτελούν πλέον τις βασικές συνιστώσες ενός νέου μοντέλου δημόσιας διοίκησης.
Μέσα από τις παρεμβάσεις όλων των ομιλητών, η πρώτη ημερίδα του newmoney κατέγραψε όχι μόνο τις σημαντικές αλλαγές που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν. Ταυτόχρονα, επιβεβαίωσε ότι ο διάλογος για το κράτος της επόμενης ημέρας έχει περάσει πλέον από το επίπεδο των γενικών εξαγγελιών στη συζήτηση για συγκεκριμένες πολιτικές, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Με την επιτυχημένη διοργάνωσή της, η ημερίδα φιλοδοξεί να αποτελέσει την αφετηρία ενός σταθερού, θεσμικού, δημόσιου διαλόγου, όπου κυβέρνηση, δημόσια διοίκηση, επιχειρηματική κοινότητα και ειδικοί θα ανταλλάσσουν προτάσεις και καλές πρακτικές για ένα κράτος πιο αποτελεσματικό, περισσότερο φιλικό προς τον πολίτη και καλύτερα προετοιμασμένο να ανταποκριθεί στις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.
Διαβάστε ακόμη
Nούμερο 1 η Ελλάδα ως προς το επενδυτικό ενδιαφέρον στον κλάδο φιλοξενίας (γράφημα)
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: «Γεμίζει» τα ταμεία της με 660 εκατ. ευρώ και ανοίγει τον επόμενο κύκλο επενδύσεων
Αλλάζουν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης: Χαμηλότερη φορολόγηση με ηλικιακά κριτήρια
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.