Χωροταξικό ΑΠΕ: Με «νυστέρι» οι τελευταίες αλλαγές – Κλειδώνουν οι βασικοί περιορισμοί

Στο τελικό στάδιο επεξεργασίας βρίσκεται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να προετοιμάζει περιορισμένες αλλαγές πριν από την οριστικοποίηση του κειμένου.

Το τελικό σχέδιο αναμένεται να διαβιβαστεί μέσα στις επόμενες μέρες στο Κεντρικό Συμβούλιο Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ), ώστε να διαβιβαστεί στην συνέχεια στον υπουργό και να ακολουθήσει η έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης έως το τέλος Ιουλίου, σύμφωνα με τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης όπως αντίστοιχα θα γίνει και με τα άλλα δύο χωροταξικά, του τουρισμού που προηγείται και της βιομηχανίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση δεν προτίθεται να μεταβάλει τη βασική φιλοσοφία του σχεδιασμού, εκτιμώντας ότι η πολύμηνη επεξεργασία του πλαισίου πέτυχε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και την προστασία του χώρου.

Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται χαρακτηρίζονται ως απολύτως στοχευμένες και όχι δομικές. Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν επιμέρους ζητήματα που ανέδειξε η δημόσια διαβούλευση χωρίς να ανατραπεί η αρχιτεκτονική του σχεδίου. Όπως αναφέρουν καλά ενημερωμένες πηγές, οι τελικές διορθώσεις θα γίνουν «με νυστέρι και όχι με τσεκούρι».

Οι προβλέψεις που «κλειδώνουν»

Στο πακέτο των διατάξεων που φαίνεται να παραμένουν αμετάβλητες συγκαταλέγεται το όριο των 1.200 μέτρων υψομέτρου, πάνω από το οποίο δεν θα επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων. Παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν από την αγορά κατά τη δημόσια διαβούλευση, το υπουργείο δεν εξετάζει μεταβολή του συγκεκριμένου «κόφτη», θεωρώντας ότι αποτελεί βασικό στοιχείο της φιλοσοφίας του νέου Χωροταξικού.

Αμετάβλητος φαίνεται ότι θα παραμείνει και ο αποκλεισμός εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων στα νησιά με έκταση κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, καθώς το υπουργείο δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να μεταβάλει τη συγκεκριμένη πρόβλεψη. Έτσι διατηρείται ο βασικός σχεδιασμός σύμφωνα με τον οποίο η ανάπτυξη νέων αιολικών έργων θα εξακολουθήσει να επιτρέπεται σε 11 νησιά μαζί με την Κρήτη και την Εύβοια, περιορίζοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες νέων επενδύσεων στα μικρότερα νησιά.

Κυβερνητικές πηγές ήθελαν μέχρι και την περασμένη εβδομάδα να μένουν εκτός του πακέτου των αλλαγών και οι προβλέψεις για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), καθώς η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει αμετάβλητο το συγκεκριμένο πλαίσιο, θέλοντας να αναδείξει τη βαρύτητα που αποδίδει στην προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Το σχέδιο του ΥΠΕΝ διατηρεί τη δυνατότητα εγκατάστασης αιολικών μόνο όταν αυτό προβλέπεται από την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της περιοχής και η μέση ταχύτητα του ανέμου υπερβαίνει τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.

Η μοναδική ουσιαστική εκκρεμότητα

Με τις περισσότερες βασικές προβλέψεις να φαίνεται ότι έχουν οριστικοποιηθεί, η βασικότερη εκκρεμότητα αφορά πλέον το κριτήριο του αιολικού δυναμικού, σύμφωνα με το οποίο αποκλείονται από νέες αιολικές επενδύσεις οι δημοτικές ενότητες όπου η μέση ετήσια ταχύτητα του ανέμου είναι χαμηλότερη από 4 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Οι φορείς του κλάδου υποστηρίζουν ότι η οριζόντια εφαρμογή του συγκεκριμένου κριτηρίου μπορεί να αποκλείσει ακόμη και περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό που πληρούν όλες τις υπόλοιπες χωροταξικές προϋποθέσεις. Το αν θα υπάρξει τελικά κάποια προσαρμογή στη συγκεκριμένη διάταξη αναμένεται να ξεκαθαρίσει με την οριστικοποίηση του τελικού κειμένου.

Στο υπουργείο αντιμετωπίζουν το Χωροταξικό ως μια άσκηση ισορροπιών. Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν ως ενιαίο πακέτο, με τη λογική ότι κάθε αλλαγή θα αξιολογηθεί υπό το πρίσμα των συνολικών επιπτώσεων στον σχεδιασμό. Οι υπηρεσίες του υπουργείου εξετάζουν κάθε εναλλακτικό σενάριο αποτυπώνοντάς το στον χάρτη και αξιολογώντας τις επιπτώσεις του με βάση το αιολικό δυναμικό, τις περιοχές Natura, την τουριστική δραστηριότητα και τις συνέπειες στην ανάπτυξη νέων έργων.

Έχει μπει ο «φράχτης»

Η κυβερνητική γραμμή είναι ότι οι νέοι περιορισμοί δεν ανατρέπουν την αναπτυξιακή δυναμική της αγοράς, καθώς η χώρα διαθέτει ήδη ένα ιδιαίτερα μεγάλο χαρτοφυλάκιο ώριμων έργων.

Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά κυβερνητικές πηγές, «ο “φράχτης” μπαίνει αφού έχουν ήδη μπει όλοι οι παίκτες της αγοράς», θέλοντας να υπογραμμίσουν ότι η αγορά έχει ήδη αποκτήσει ένα πολύ μεγάλο pipeline έργων. Κατά την ανάγνωση αυτή, ακόμη κι αν ένα μικρό μέρος των μελλοντικών επενδύσεων μείνει εκτός λόγω των νέων χωροταξικών περιορισμών, αυτό δεν αναμένεται να επηρεάσει την επίτευξη των εθνικών στόχων για τις ΑΠΕ.

Με τη λογική αυτή, το υπουργείο θεωρεί ότι έχει έρθει η στιγμή να περάσει η αγορά σε ένα πιο ώριμο στάδιο ανάπτυξης, όπου η προτεραιότητα δεν είναι η συνεχής διεύρυνση των περιοχών εγκατάστασης, αλλά η θέσπιση σαφέστερων κανόνων χωροθέτησης και η εξισορρόπηση των επενδύσεων με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές απαιτήσεις. Η φιλοσοφία αυτή εξηγεί και γιατί, παρά τις πιέσεις που ασκήθηκαν κατά τη δημόσια διαβούλευση, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει αναλλοίωτο τον βασικό κορμό του νέου Χωροταξικού.

Οι ενστάσεις της αγοράς

Την ίδια στιγμή, η αγορά της αιολικής ενέργειας επιμένει ότι ο εκτεταμένος αποκλεισμός περιοχών από την ανάπτυξη νέων έργων δεν υπηρετεί την ορθολογική χωροθέτηση των ΑΠΕ, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα.

Μελέτη της ΕΛΕΤΑΕΝ υποστηρίζει ότι η απαγόρευση αιολικών επενδύσεων στα δύο τρίτα της επικράτειας μειώνει κατά 29% τη μέση παραγωγικότητα των νέων έργων στην ηπειρωτική χώρα και αυξάνει κατά 27% το εξισωμένο κόστος παραγωγής ενέργειας (LCOE). Παράλληλα, για να επιτευχθούν οι ίδιοι στόχοι διείσδυσης των ΑΠΕ, θα απαιτηθεί η εγκατάσταση περισσότερων ανεμογεννητριών και των αναγκαίων συνοδών υποδομών.

Ο κλάδος αμφισβητεί επίσης το επιχείρημα ότι το υφιστάμενο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο επαρκεί για την επίτευξη των εθνικών στόχων, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, από τη δεξαμενή των περίπου 15 GW αιολικών έργων με εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους μόλις 3 GW διαθέτουν σήμερα προσφορά σύνδεσης, ενώ ο μέσος συντελεστής υλοποίησης των αιολικών έργων δεν υπερβαίνει το 3,5%.

Παράλληλα, εκφράζεται η ανησυχία ότι ο περιορισμός της ανάπτυξης αιολικών στο περίπου 39% της ελληνικής επικράτειας ενδέχεται να συγκεντρώσει τις επενδύσεις σε λιγότερες περιοχές, εντείνοντας αντί να περιορίσει τις τοπικές αντιδράσεις. «Αντί να περιοριστούν οι τοπικές αντιδράσεις, υπάρχει κίνδυνος να ενταθούν, ενώ η χαμηλότερη παραγωγή οδηγεί αναπόφευκτα σε υψηλότερο κόστος», έχει επισημάνει ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Λαδακάκος.

Αυτή η εκδοχή έχει καλύτερη συνοχή, γιατί ξεκαθαρίζει από νωρίς ότι οι βασικές προβλέψεις έχουν πλέον ουσιαστικά «κλειδώσει» (1.200 μ., μικρά νησιά και ΖΕΠ) και μεταφέρει το βάρος της αφήγησης στη μοναδική ουσιαστική εκκρεμότητα, δηλαδή το κριτήριο του αιολικού δυναμικού. Έτσι δεν δημιουργείται η εντύπωση ότι τα νησιά παραμένουν ακόμη υπό διαπραγμάτευση.

Διαβάστε ακόμη 

Ναταλί Βαγιωνή (FRESH LINE): Μαθαίνει σε όλο τον κόσμο τα made in Greece φυσικά καλλυντικά (pics) 

Αδήλωτη εργασία: Οι εργαζόμενοι που κρύβονταν σε φέρετρα και η Mercedes του Μοχάμεντ 

Η Nike κλονίζεται και ο ΛεΜπρόν Τζέιμς προειδοποιεί: Το στρατηγικό λάθος που πρέπει να διορθωθεί τώρα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα