Η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εισέρχεται σε μια περίοδο βαθιών αλλαγών, με τις ανανεώσιμες πηγές και την αποθήκευση ενέργειας να αποκτούν ολοένα πιο καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών και της ενεργειακής ασφάλειας. Η επιτάχυνση των επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά και μπαταρίες εκτιμάται ότι θα οδηγήσει όχι μόνο σε χαμηλότερο κόστος ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά και σε σημαντική μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το φυσικό αέριο και τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων.
Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της SolarPower Europe, η ενίσχυση της παραγωγής ηλιακής ενέργειας σε συνδυασμό με τη μεγάλη ανάπτυξη των μονάδων αποθήκευσης μέσω μπαταριών μπορεί να μειώσει τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έως και κατά 14% μέχρι το 2030. Στο πιο φιλόδοξο σενάριο, οι μέσες τιμές ρεύματος σε βασικές ευρωπαϊκές αγορές υποχωρούν στα 63,4 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τα σημερινά δεδομένα.
Η μελέτη βασίστηκε σε στοιχεία από αντιπροσωπευτικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Φινλανδία, αποτυπώνοντας τη δυναμική που αποκτά η πράσινη ηλεκτροπαραγωγή στην ευρωπαϊκή αγορά.
Πτώση τιμών και σταθερότερη αγορά
Στο βασικό σενάριο ανάπτυξης, όπου οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές συνεχίζονται με πιο ήπιους ρυθμούς, οι χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας υπολογίζεται ότι θα μειωθούν περίπου κατά 7% σε σύγκριση με το 2025, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 68,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Στο πιο επιθετικό σενάριο «Solar+», η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών επιταχύνεται σημαντικά και η αποθηκευτική ικανότητα μέσω μπαταριών οκταπλασιάζεται, φτάνοντας περίπου τις 600 GWh. Σε αυτή την περίπτωση, η πτώση των τιμών εκτιμάται ότι θα φτάσει το 14%, ενώ το ενεργειακό σύστημα αποκτά μεγαλύτερη σταθερότητα και μικρότερη μεταβλητότητα.
Η εικόνα αυτή αρχίζει ήδη να αποτυπώνεται και στην Ελλάδα. Τον Απρίλιο, όταν το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στο ενεργειακό μείγμα έφτασε περίπου στο 53%, η μέση τιμή στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας υποχώρησε στα 88,72 ευρώ ανά μεγαβατώρα από περίπου 95 ευρώ τον Μάρτιο, περίοδο κατά την οποία η συμμετοχή της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής βρισκόταν χαμηλότερα.
Η μεγαλύτερη διείσδυση αποθήκευσης ενέργειας θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την εξομάλυνση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά. Οι μπαταρίες επιτρέπουν καλύτερη αξιοποίηση της φθηνής ηλιακής ενέργειας, περιορίζοντας τις έντονες διακυμάνσεις και τις αιχμές στις αγορές ηλεκτρισμού. Αυτό μεταφράζεται σε πιο προβλέψιμο ενεργειακό κόστος τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τη βιομηχανία.
Μικρότερη εξάρτηση από φυσικό αέριο
Η μελέτη επισημαίνει ότι η παραμονή της Ευρώπης σε υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομία και να αυξάνει την ενεργειακή ευαλωτότητα της ηπείρου. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου αναδεικνύουν, σύμφωνα με τους αναλυτές, την ανάγκη ταχύτερης ενεργειακής μετάβασης.
Μέσα στους δύο πρώτους μήνες από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η ηλιακή ενέργεια στην Ευρώπη εκτιμάται ότι εξοικονόμησε περίπου 8,5 δισ. ευρώ σε εισαγωγές φυσικού αερίου. Συνολικά για το 2025, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά απέτρεψε εισαγωγές φυσικού αερίου αξίας περίπου 27,4 δισ. ευρώ.
Στο βασικό σενάριο ανάπτυξης, η ήπια αύξηση των φωτοβολταϊκών οδηγεί σε ετήσια εξοικονόμηση εισαγωγών φυσικού αερίου περίπου 44,4 δισ. ευρώ έως το 2030. Στο σενάριο Solar+, η εξοικονόμηση αυξάνεται στα 53,3 δισ. ευρώ ετησίως χάρη στη μεγαλύτερη παραγωγή ηλιακής ηλεκτρικής ενέργειας.
Συνολικά, την περίοδο 2026-2030 εκτιμάται ότι μπορούν να αποφευχθούν εισαγωγές φυσικού αερίου αξίας περίπου 223 δισ. ευρώ για ηλεκτροπαραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αναλυτές θεωρούν ότι η αντικατάσταση μονάδων φυσικού αερίου από εγχώρια παραγωγή ηλιακής ενέργειας δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική επιλογή, αλλά και στρατηγική οικονομική ανάγκη για την Ευρώπη, καθώς περιορίζει την εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές και βελτιώνει τη σταθερότητα του ενεργειακού συστήματος.
Μείωση λειτουργικού κόστους και περιορισμός αρνητικών τιμών
Στο σενάριο Solar+, η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών φτάνει τα 600 GW έως το 2030, ενώ η αποθηκευτική ικανότητα μέσω μπαταριών αυξάνεται στις 600 GWh. Σε αυτό το μοντέλο, οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν περίπου το 68% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Καθώς οι ΑΠΕ αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στον καθορισμό των τιμών και περιορίζεται η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου, το λειτουργικό κόστος του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρισμού εκτιμάται ότι θα μειωθεί σημαντικά.
Στο βασικό σενάριο, τα λειτουργικά κόστη μειώνονται περίπου κατά 29%, δηλαδή κατά 33 δισ. ευρώ ετησίως. Στο Solar+, το συνολικό λειτουργικό κόστος σχεδόν υποδιπλασιάζεται, με την ετήσια εξοικονόμηση να φτάνει περίπου τα 55 δισ. ευρώ.
Το 2025 τα συνολικά λειτουργικά κόστη του ευρωπαϊκού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας ανέρχονταν περίπου στα 112 δισ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτά καύσιμα.
Η ανάπτυξη αποθήκευσης μέσω μπαταριών εκτιμάται επίσης ότι θα περιορίσει το πρόβλημα των αρνητικών τιμών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Χάρη στη δυνατότητα απορρόφησης πλεονάζουσας παραγωγής από ΑΠΕ, το σύστημα γίνεται πιο ευέλικτο και ανθεκτικό σε περιόδους υπερπροσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο βασικό σενάριο, οι ώρες με αρνητικές τιμές το 2030 μειώνονται περίπου κατά 30% σε σχέση με το 2025. Στο Solar+, παρότι η συμμετοχή των ΑΠΕ είναι αισθητά μεγαλύτερη, η αύξηση των αρνητικών τιμών παραμένει περιορισμένη, περίπου στο 2%, χάρη στην εκτεταμένη χρήση αποθήκευσης.
Η μελέτη εκτιμά ότι στο βασικό σενάριο η δυναμικότητα αποθήκευσης μπαταριών στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα φτάσει τα 116 GW ισχύος και τις 267 GWh χωρητικότητας έως το 2030, σχεδόν τριπλάσια επίπεδα σε σχέση με το 2025. Στο Solar+, η αποθηκευτική ικανότητα ενισχύεται ακόμη περισσότερο, φτάνοντας τα 171 GW και σχεδόν 600 GWh χωρητικότητας, επιτρέποντας στις ανανεώσιμες πηγές να κυριαρχήσουν ακόμη πιο δυναμικά στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μείγμα.
Διαβάστε ακόμη
Σχοινάς – Πιτσιλής: Πάνω από 2,2 δισ. ευρώ σε 600.000 αγρότες φέτος (pics)
Boeing Pelican: Το «ιπτάμενο πλοίο» των 1.270 τόνων που δεν πέταξε ποτέ (vid)
Ενα χωριό στο Βορρά και μια μοναδική στον κόσμο εμπειρία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.