Επένδυση ύψους 2 δισ. δολαρίων και περισσότερα από 10 χρόνια κατασκευαστικών εργασιών χρειάστηκαν για να φτάσει η Ελληνικός Χρυσός στην έναρξη λειτουργίας του μεταλλείου χρυσού και χαλκού στις Σκουριές, στη χερσόνησο της Κασσάνδρας, στη βόρεια Ελλάδα. Η θυγατρική του καναδικού μεταλλευτικού ομίλου Eldorado Gold σχεδιάζει να ξεκινήσει την εμπορική παραγωγή εντός του τέταρτου τριμήνου του έτους.
Με την έναρξη της εξόρυξης χρυσού και χαλκού στη Μακεδονία, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς χρυσού στην Ευρώπη, μαζί με τη Βουλγαρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Παράλληλα, δρομολογείται η παραγωγή γαλλίου, με τον όμιλο Metlen του Ευάγγελου Μυτιληναίου να φιλοδοξεί, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, να καλύψει το σύνολο της σημερινής ζήτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το συγκεκριμένο μέταλλο.
Η αξιοποίηση του ελληνικού ορυκτού πλούτου εντάσσεται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο των Βρυξελλών: τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα και άλλες τρίτες χώρες για την προμήθεια κρίσιμων πρώτων υλών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξαγωγές ορυκτών και μετάλλων χρησιμοποιούνται ολοένα συχνότερα ως εργαλεία γεωπολιτικής ισχύος.
«Ψήφος εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία»
Όπως γράφει η γερμανική Handelsblatt, οι αρχαίοι Έλληνες γνώριζαν ήδη τον πλούτο που κρυβόταν στα πυκνά δασωμένα βουνά της Χαλκιδικής. Χωρίς τον χρυσό που εξορυσσόταν στην περιοχή, δύσκολα θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί η ανάδειξη του βασιλείου της Μακεδονίας σε κυρίαρχη δύναμη στον ελληνικό χώρο, ούτε θα ήταν εφικτές οι εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Σήμερα, η Ελληνικός Χρυσός σχεδιάζει να παράγει 4,4 τόνους χρυσού ετησίως, επαναφέροντας τη συγκεκριμένη περιοχή στο επίκεντρο της μεταλλευτικής δραστηριότητας. Κατά την επίσημη τελετή εγκαινίων, στις 8 Οκτωβρίου, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το έργο ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα οφείλει να προσφέρει στους ξένους επενδυτές αξιοπιστία και σαφές κανονιστικό πλαίσιο.
Το μεταλλείο συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα βιομηχανικά επενδυτικά έργα που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, η οποία προβλέπεται αρχικά να διαρκέσει 20 χρόνια, η εταιρεία εκτιμά ότι θα πραγματοποιήσει εξαγωγές συνολικής αξίας 17,5 δισ. ευρώ. Παράλληλα, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Eldorado Gold, όταν το έργο φτάσει σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα, θα υποστηρίζει περίπου 3.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Ο χρυσός χρησιμοποιείται στη βιομηχανία ηλεκτρονικών και μικροηλεκτρονικών συστημάτων, καθώς και στην αεροδιαστημική βιομηχανία. Ο χαλκός, από την πλευρά του, αποτελεί απαραίτητο υλικό για τα ηλεκτρικά δίκτυα, τις ανεμογεννήτριες, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και πολλές ακόμη εφαρμογές που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση.
Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτήρισε στις 9 Οκτωβρίου το έργο των Σκουριών στρατηγικής σημασίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act).
Η συγκεκριμένη αναγνώριση αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και στη διευκόλυνση της πρόσβασης σε δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση.
Από τις αντιδράσεις και τις πολιτικές συγκρούσεις στην υλοποίηση
Η πορεία μέχρι την έναρξη λειτουργίας του μεταλλείου υπήρξε μακρά και γεμάτη εμπόδια, υπενθυμίζει η Handelsblatt.
Μετά την απόκτηση των μεταλλευτικών δικαιωμάτων από την Eldorado Gold, οι κατασκευαστικές εργασίες ξεκίνησαν το 2013. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι της περιοχής αντέδρασαν έντονα, εκφράζοντας ανησυχίες για την αποψίλωση δασικών εκτάσεων, την πιθανή ρύπανση των υπόγειων υδάτων και τις επιπτώσεις στη γεωργία και τον τουρισμό.
Η αντιπαράθεση εξελίχθηκε σε μία από τις σφοδρότερες συγκρούσεις γύρω από βιομηχανικό επενδυτικό έργο στην Ελλάδα.
Το 2015, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα ανακάλεσε σημαντικές άδειες της εταιρείας, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της επένδυσης. Το έργο άρχισε να προχωρεί εκ νέου μετά την εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2019.
Παρότι οι επικριτές εξακολουθούν να προειδοποιούν για περιβαλλοντικούς κινδύνους, η οικονομική σημασία της επένδυσης έχει συμβάλει στην ενίσχυση της αποδοχής της από μέρος της τοπικής κοινωνίας.
Metlen: Επένδυση 300 εκατ. ευρώ στο γάλλιο – Στόχος η κάλυψη των αναγκών της ΕΕ
Την ώρα που η Ελληνικός Χρυσός ξεκινά την παραγωγή στις Σκουριές, η Metlen Energy & Metals ενισχύει τις δραστηριότητές της στην παραγωγή γαλλίου στη Βοιωτία, στην κεντρική Ελλάδα.
Ο ελληνικός όμιλος επενδύει 300 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία μονάδας παραγωγής γαλλίου στο βιομηχανικό συγκρότημα του Αγίου Νικολάου. Το γάλλιο αποτελεί κρίσιμη πρώτη ύλη για την κατασκευή ημιαγωγών, ηλεκτρονικών συστημάτων υψηλών συχνοτήτων, δορυφόρων και αμυντικών τεχνολογιών.
Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή εξευγενισμένου γαλλίου και έχει ήδη αξιοποιήσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές του ως εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης. Η Metlen σχεδιάζει να παράγει 50 τόνους γαλλίου ετησίως, ποσότητα που, σύμφωνα με την εταιρεία, θα μπορούσε να καλύψει το σύνολο των σημερινών αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παραγωγή θα ξεκινήσει σταδιακά, με την εμπορική λειτουργία να προγραμματίζεται για το 2027, ενώ η πλήρης παραγωγική δυναμικότητα αναμένεται να επιτευχθεί το 2028.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει δεσμευτεί να παράσχει χρηματοδότηση ύψους 90 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν ήδη συναφθεί οι πρώτες μακροπρόθεσμες συμφωνίες προμήθειας με διεθνείς αγοραστές.
Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Metlen εκτιμάται ότι βρίσκεται στο ολοκληρωμένο επιχειρηματικό της μοντέλο.
Το γάλλιο μπορεί να ανακτηθεί ως παραπροϊόν της υφιστάμενης επεξεργασίας βωξίτη και αλουμίνας, δραστηριότητες των οποίων η παραγωγική δυναμικότητα επεκτείνεται.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ελλάδα θα μπορούσε όχι μόνο να εξάγει πρώτες ύλες, αλλά και να καταλάβει μια σημαντική θέση στην ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα υψηλής τεχνολογίας.
Ανακύκλωση χαλκού και νέα κοιτάσματα: Οι επόμενες επενδύσεις
Οι δυνατότητες της Ελλάδας δεν περιορίζονται στον χρυσό και το γάλλιο, σημειώνει το γερμανικό μέσο. Από τα 46 στρατηγικά έργα πρώτων υλών που επέλεξαν οι Βρυξέλλες τον Οκτώβριο του 2026, τα τρία βρίσκονται στην Ελλάδα.
Εκτός από το μεταλλείο των Σκουριών, περιλαμβάνονται δύο επενδυτικά σχέδια της ElvalHalcor, του ομίλου επεξεργασίας χαλκού και αλουμινίου, στη Βοιωτία. Στην περιοχή σχεδιάζεται η δημιουργία νέου κέντρου ανακύκλωσης χαλκού, το οποίο θα μπορεί να επεξεργάζεται 139.000 τόνους σκραπ ετησίως, παράγοντας 117.000 τόνους δευτερογενούς χαλκού υψηλής καθαρότητας.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τις κρίσιμες πρώτες ύλες δεν βασίζεται αποκλειστικά στην εξόρυξη νέων κοιτασμάτων, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην ανακύκλωση. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη μια σημαντική βιομηχανική βάση στον κλάδο των μετάλλων, πάνω στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν αντίστοιχες επενδύσεις.
Παράλληλα, υπάρχουν και άλλοι γεωλογικοί πόροι που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν. Στη Χίο εξετάζεται κατά πόσο είναι οικονομικά βιώσιμη η εκμετάλλευση κοιτασμάτων αντιμονίου, ενός μετάλλου που χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, στην παραγωγή επιβραδυντικών φλόγας, μεταλλικών κραμάτων και ορισμένων τεχνολογιών μπαταριών.
Διαβάστε ακόμη
Επίδομα θέρμανσης: Πώς θα πάρετε αυξημένη προκαταβολή πριν από τα Χριστούγεννα
Metlen: Η μεγάλη μπαταρία της Λάρισας «κουμπώνει» με το Αλουμίνιο
Ρetrossian: Η οικογένεια προσφύγων που έμαθε στον κόσμο το χαβιάρι
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ