Η αγορά των βασικών ενεργειακών τεχνολογιών ξεπέρασε τα $1,1 τρισ. το 2025, αφού σημείωσε μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 20% κατά την τελευταία δεκαετία. Αυτή η επέκταση σημειώθηκε παρά τη συνεχιζόμενη πτώση των τιμών σε πολλές τεχνολογίες. Μόνο κατά την περίοδο 2023-2025, οι τιμές των φωτοβολταϊκών πάνελ μειώθηκαν κατά περίπου 50% και οι τιμές των συστοιχιών μπαταριών κατά περίπου 30%.
Με βάση τις πολιτικές που ισχύουν σήμερα, η παγκόσμια αξία αυτών των ενεργειακών τεχνολογιών, τις οποίες εξέτασε ο ΙΕΑ στην έκθεση «Energy Technology Perspectives 2026» (ETP-2026), προβλέπεται να φτάσει περίπου τα $1,9 τρισ. έως το 2035, ποσό που αντιστοιχούσε περίπου στο μέγεθος της παγκόσμιας αγοράς αργού πετρελαίου το 2025.
Το διεθνές εμπόριο έχει υποστηρίξει την ταχεία επέκταση αυτών των ενεργειακών τεχνολογιών, ακόμη και καθώς οι εμπορικές πολιτικές που τις επηρεάζουν έχουν γίνει πιο περιοριστικές. Οι δασμοί, τα τέλη, τα μέτρα αντιντάμπινγκ, οι διατάξεις και τα καθεστώτα επιδοτήσεων έχουν πολλαπλασιαστεί, καθιστώντας αυστηρότερους τους όρους εμπορίου και αναδιαμορφώνοντας τα εμπορικά πρότυπα.
Η ζήτηση για αυτές τις ενεργειακές τεχνολογίες καθοδηγείται όλο και περισσότερο από παράγοντες εκτός της κλιματικής πολιτικής. Η απότομη πτώση του κόστους έχει ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους ως προς το κόστος σε σχέση με τις υφιστάμενες τεχνολογίες, ενώ οι ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια όσον αφορά τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα έχουν αναδειχθεί σε προτεραιότητα στην πολιτική ατζέντα.
Οι πολιτικές για την ενέργεια, το εμπόριο και τη βιομηχανία είναι όλο και πιο αλληλένδετες, με τις κυβερνήσεις να επιδιώκουν να εξισορροπήσουν την οικονομική προσιτότητα και την ταχύτητα ανάπτυξης με τις ανησυχίες σχετικά με τη γεωγραφική συγκέντρωση της παραγωγής και την οικονομική ασφάλεια.
Επενδύσεις και μεταποίηση
Το 2023, οι επενδύσεις σε εργοστάσια που κατασκευάζουν βασικές ενεργειακές τεχνολογίες έφτασαν σχεδόν τα $220 δισ. Στη συνέχεια, οι επενδύσεις παρουσίασαν μια μικρή μείωση το 2024 και εκτιμάται ότι μειώθηκαν περαιτέρω σε λιγότερο από $200 δισ. το 2025.
Οι μπαταρίες και τα ηλεκτρικά οχήματα κατέλαβαν το μεγαλύτερο μερίδιο των επενδύσεων στη μεταποιητική βιομηχανία το 2024 – πάνω από τα 3/4 του συνόλου. Οι επενδύσεις στην κατασκευή φωτοβολταϊκών συστημάτων μειώθηκαν κατά περισσότερο από 50%, εν μέσω σημαντικής πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και έντονου ανταγωνισμού στις τιμές, κάτι που αντανακλάται στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών, ιδίως στην Κίνα. Οι επενδύσεις στην κατασκευή αιολικών συστημάτων μειώθηκαν, καθώς οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα συμπίεσαν τα περιθώρια κέρδους και τα απογοητευτικά αποτελέσματα των δημοπρασιών υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, ειδικά στην Ευρώπη.
Η Κίνα συνεχίζει να προσελκύει το μεγαλύτερο μέρος των παγκόσμιων επενδύσεων στη μεταποίηση για αυτές τις τεχνολογίες, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 70% των σωρευτικών δαπανών από το 2020. Συνδέεται επίσης με ένα σημαντικό μερίδιο των επενδύσεων στη μεταποίηση που πραγματοποιούνται σε άλλες χώρες, μέσω των άμεσων ξένων επενδύσεών της.
Ενώ οι επενδύσεις στον τομέα της παραγωγής παρουσιάζουν πλέον επιβράδυνση σε παγκόσμιο επίπεδο, σε αρκετές περιοχές παρατηρείται υποκείμενη ανάπτυξη. Οι επενδύσεις στην Ε.Ε. σχεδόν διπλασιάστηκαν μεταξύ του 2023 και του 2024. Η Νότια Κορέα σημείωσε αύξηση 25% στις επενδύσεις στην παραγωγή μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ οι επενδύσεις της Ινδίας στην καθαρή ενέργεια αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 65%.
Κινεζική παραγωγή
Παρά τις ακυρώσεις έργων και την επιβράδυνση των επενδύσεων σε παραγωγική ικανότητα, η παραγωγή εξακολουθεί να αυξάνεται, ιδίως στην Κίνα. Οι ακαθάριστες εξαγωγές της Κίνας στις βασικές κατηγορίες προϊόντων ενεργειακής τεχνολογίας έφτασαν τα $160 δισ. το 2025, σημειώνοντας αύξηση 11% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η Κίνα αντιπροσωπεύει πάνω από το 35% των παγκόσμιων ακαθάριστων εξαγωγών αυτών των προϊόντων, ή περίπου το 50% εάν εξαιρέσουμε το ενδοκοινοτικό εμπόριο.
Κατά την τελευταία δεκαετία, η παραγωγή φωτοβολταϊκών της Κίνας αυξήθηκε ραγδαία, φτάνοντας σχεδόν το μισό τεραβάτ ετησίως, με μεγάλο μέρος αυτής της επέκτασης να απορροφάται από την εγχώρια εγκατάσταση. Ωστόσο, περίπου το 40% της αύξησης της παραγωγής κατευθύνθηκε προς τις εξαγωγικές αγορές, υπογραμμίζοντας πόσο αναπόσπαστο στοιχείο της ανόδου του κλάδου αποτελεί η διεθνής ζήτηση.
Διεθνές εμπόριο
Καθώς η «Εποχή της Ηλεκτρικής Ενέργειας» συνεχίζει να εξελίσσεται, πολλές χώρες θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από το διεθνές εμπόριο για την κάλυψη της ζήτησης τόσο για τεχνολογίες καθαρής ενέργειας όσο και για ορυκτά καύσιμα. Όπου η εγχώρια παραγωγή ενεργειακών τεχνολογιών είναι ανεπαρκής για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης, οι χώρες πρέπει να βασίζονται στις εισαγωγές, όπως κάνουν και για τα ορυκτά καύσιμα. Αν και υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων και εκείνων των ενεργειακών τεχνολογιών – ροές ενέργειας έναντι μεταβολών στα αποθέματα εξοπλισμού – οι νομισματικές συγκρίσεις μπορούν να δώσουν μια αίσθηση της κλίμακας.
Ο ρόλος της ρύθμισης
Οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να δώσουν προτεραιότητα σε όλες ταυτόχρονα τις βιομηχανικές τους στρατηγικές. Πρέπει να είναι επιλεκτικές και να αξιοποιούν τα πλεονεκτήματά τους, να παρακολουθούν την πρόοδο και να διατηρούν πολιτικό και οικονομικό περιθώριο για να διορθώνουν την πορεία τους καθώς προκύπτουν νέα στοιχεία. Οι στρατηγικές που εξισορροπούν την ανοιχτή στάση απέναντι στο εμπόριο με τη στοχευμένη μείωση συγκεκριμένων κινδύνων ασφάλειας, μεγιστοποιώντας τα οφέλη που μπορούν να αποκομιστούν από τις συνεργασίες και την καινοτομία, είναι πιθανό να αποδειχθούν οι πιο αποτελεσματικές.
Διαβάστε επίσης
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας για τις επενδύσεις μετά το Ταμείο Ανάκαμψης (γραφήματα)
Αττική: Σαρωτικοί έλεγχοι με AI – Οι έξυπνες κάμερες καταγράφουν κάθε παράβαση σε πραγματικό χρόνο
SK Hynix: Προχωρά σε buyback $28,6 δισ. με «καύσιμο» την έκρηξη της AI
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ