Η ηλιακή ενέργεια εξελίσσεται σε κρίσιμο ανάχωμα απέναντι στην εκρηκτική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικού ρεύματος που προκαλούν οι καύσωνες στην Ευρώπη, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των πρόσθετων αναγκών για κλιματισμό. Ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα για τα ευρωπαϊκά δίκτυα εμφανίζεται όταν πέφτει ο ήλιος και η ζήτηση παραμένει υψηλή.
Νέα ανάλυση της ενεργειακής δεξαμενής σκέψης Ember δείχνει ότι η παραγωγή από φωτοβολταϊκά στις ευρωπαϊκές χώρες αυξήθηκε έως και 17% τις ημέρες καύσωνα τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, συμβάλλοντας στην κάλυψη της απότομης αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να εκτοξεύσουν τη ζήτηση έως και κατά ένα τέταρτο, καθώς εκατομμύρια νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενεργοποιούν κλιματιστικά και άλλα συστήματα ψύξης.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η ψύξη χώρων –κυρίως μέσω κλιματιστικών και ανεμιστήρων– αντιστοιχούσε περίπου στο 7% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2022. Ακόμη και σε χώρες όπου τα κλιματιστικά δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένα, οι ακραίες θερμοκρασίες προκαλούν σημαντικές αιχμές κατανάλωσης.
Ενδεικτικά, στους πρώτους καύσωνες του καλοκαιριού του 2025, η Γαλλία είχε καταγράψει βραδινή αιχμή ζήτησης 25% υψηλότερη από τον μέσο όρο εκτός περιόδου, κυρίως λόγω της χρήσης κλιματιστικών.
Έως 28% πάνω η ζήτηση ηλεκτρικού ρεύματος
Η εικόνα έγινε ακόμη πιο έντονη στους καύσωνες του φετινού καλοκαιριού. Στα τέλη Ιουνίου, η ημερήσια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε έως και 28% στην Ιταλία και 23% στην Ουγγαρία σε σύγκριση με τις ημέρες που προηγήθηκαν του καύσωνα.
Στη Γαλλία η αύξηση έφτασε το 14% και στην Ισπανία το 13%.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα φωτοβολταϊκά αποτέλεσαν, σύμφωνα με την Ember, τη μοναδική μεγάλη πηγή ηλεκτροπαραγωγής που απέδωσε «καλύτερα από το συνηθισμένο».
Σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ημέρες του Ιουνίου και του Ιουλίου, η μέση ημερήσια παραγωγή ηλιακής ενέργειας κατά τη διάρκεια των καυσώνων ήταν 17% υψηλότερη στη Γαλλία και την Ουγγαρία και 5% υψηλότερη στην Ισπανία, ενώ στην Ιταλία παρέμεινε περίπου στα ίδια επίπεδα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν δύει ο ήλιος
Η ισχυρή παραγωγή των φωτοβολταϊκών, ωστόσο, δεν λύνει από μόνη της το ενεργειακό πρόβλημα που δημιουργούν οι υψηλές θερμοκρασίες.
«Η ηλιακή ενέργεια ήδη σηκώνει μεγάλο βάρος κατά τη διάρκεια των καυσώνων, αλλά η πραγματική πρόκληση αρχίζει μετά τη δύση του ήλιου», επισημαίνει ο ανώτερος αναλυτής ενέργειας της Ember, Κρις Ρόσλοου.
Οι υψηλές θερμοκρασίες συχνά διατηρούν τη χρήση των κλιματιστικών σε αυξημένα επίπεδα και τις βραδινές ώρες. Τότε όμως η παραγωγή των φωτοβολταϊκών μηδενίζεται και τα δίκτυα αναγκάζονται να στραφούν σε άλλες πηγές.
«Το βράδυ, όταν η ζήτηση για ψύξη παραμένει υψηλή, το δίκτυο εκτίθεται περισσότερο στην ακριβή ηλεκτροπαραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου», εξηγεί ο Ρόσλοου.
Ξηρασία και καύσωνες πιέζουν και τις άλλες πηγές ενέργειας
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο καθώς οι παρατεταμένοι καύσωνες και η ξηρασία περιορίζουν ταυτόχρονα την παραγωγική δυνατότητα άλλων ενεργειακών πηγών.
Τα χαμηλά επίπεδα νερού στον Δούναβη ανάγκασαν την Ουγγαρία να περιορίσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικούς σταθμούς, ενώ η υδροηλεκτρική παραγωγή στην περιοχή των Άλπεων πλησίασε ιστορικά χαμηλά.
Οι συνέπειες έφτασαν ακόμη και στις μονάδες ορυκτών καυσίμων. Στην Πολωνία χρειάστηκε να μειωθεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε μονάδα άνθρακα λόγω των επικίνδυνα χαμηλών επιπέδων νερού στον ποταμό Βιστούλα.
Έκρηξη 119% στις τιμές ρεύματος στην Ουγγαρία
Ο συνδυασμός αυξημένης ζήτησης και πιέσεων στην παραγωγή αποτυπώθηκε άμεσα στις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τους καύσωνες στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου, οι μέσες ημερήσιες τιμές ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά 119% στην Ουγγαρία σε σύγκριση με αντίστοιχες ημέρες των προηγούμενων εβδομάδων.
Στη Γαλλία η αύξηση έφτασε το 44%, στην Ιταλία το 13% και στην Ισπανία το 7%.
Η εικόνα αναδεικνύει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ενεργειακής μετάβασης: η Ευρώπη διαθέτει ολοένα περισσότερη φθηνή ηλιακή ενέργεια τις ώρες που υπάρχει ηλιοφάνεια, αλλά χρειάζεται τρόπους για να τη χρησιμοποιεί όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών υποχωρεί.
Οι μπαταρίες μπορούν να «σώσουν» το βράδυ
Εδώ αποκτά κρίσιμη σημασία η αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες. Η πλεονάζουσα παραγωγή των φωτοβολταϊκών κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αποθηκεύεται και να διοχετεύεται στο δίκτυο τις βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση για κλιματισμό παραμένει υψηλή.
«Ενώ η ηλιακή ενέργεια σώζει την ημέρα, η αποθήκευση με μπαταρίες μπορεί να σώσει το βράδυ», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Ρόσλοου.
Ο συνδυασμός φωτοβολταϊκών και αποθήκευσης αποτελεί, σύμφωνα με την Ember, έναν από τους πιο ξεκάθαρους τρόπους ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος απέναντι στα ολοένα θερμότερα καλοκαίρια.
Καθώς οι καύσωνες αυξάνουν ταυτόχρονα τη ζήτηση ηλεκτρισμού και δυσκολεύουν τη λειτουργία άλλων μορφών ηλεκτροπαραγωγής, η δυνατότητα μεταφοράς της φθηνής ηλιακής ενέργειας από τις μεσημεριανές στις βραδινές ώρες αναμένεται να γίνει ολοένα σημαντικότερη για την ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές ρεύματος στην Ευρώπη.
Διαβάστε ακόμη
Ποιοι δασμοί; Αμείωτες οι αγορές από Κίνα παρά τα 3 ευρώ καπέλο
Πώς η Village βγήκε από τη δική της Οδύσσεια και κέρδισε το στοίχημα της μεγάλης οθόνης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.