Αναλυτές της JPMorgan Chase & Co. προειδοποιούν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα χρειαστεί να αυξηθούν σημαντικά περισσότερο προκειμένου να εξισορροπηθεί το τεράστιο έλλειμμα προσφοράς που έχει δημιουργηθεί στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Η επικεφαλής ανάλυσης εμπορευμάτων της τράπεζας, Νατάσα Κάνεβα, η οποία έχει βρεθεί στο στόχαστρο του Αμερικανού υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ για τις εκτιμήσεις της σχετικά με τον πόλεμο με το Ιράν, υποστηρίζει ότι η κατάσταση εξηγείται με «απλά μαθηματικά».
Όπως σημειώνει σε ανάλυσή της η αμερικανική τράπεζα, οι αγορές εμπορευμάτων οδηγούνται πάντα σε ισορροπία, καθώς η προσφορά και οι αποδεσμεύσεις αποθεμάτων πρέπει τελικά να καλύπτουν τη ζήτηση.
«Το πετρέλαιο είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, επειδή η βραχυπρόθεσμη ζήτηση είναι σχετικά ανελαστική: οι μεταφορές εξακολουθούν να χρειάζονται βενζίνη και ντίζελ, οι αεροπορικές εταιρείες χρειάζονται καύσιμα αεροσκαφών και οι πετροχημικές βιομηχανίες εξακολουθούν να χρειάζονται πρώτες ύλες», αναφέρει.
Σύμφωνα με την ίδια, ακόμη και μια μικρή απώλεια προσφοράς μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογη άνοδο των τιμών, καθώς η αγορά προσπαθεί να περιορίσει τη διαθέσιμη κατανάλωση των ποσοτήτων πετρελαίου που έχουν απομείνει.
Σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής, όπως το σημερινό μπλοκάρισμα των Στενών του Ορμούζ, η εξισορρόπηση της αγοράς θα έπρεπε θεωρητικά να επιτευχθεί μέσω ενεργοποίησης εφεδρικής παραγωγικής δυναμικότητας, χρήσης αποθεμάτων, έκτακτων αποδεσμεύσεων ποσοτήτων, περιορισμού λειτουργίας διυλιστηρίων και τελικά μέσω υψηλότερων τιμών που θα μειώσουν τη ζήτηση.
Ωστόσο, η Κάνεβα εκτιμά ότι «κάτι δεν λειτουργεί σωστά» σε αυτή τη διαδικασία.
Η παγκόσμια διαταραχή προσφοράς έφτασε τα 9,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και αυξήθηκε στα 13,7 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο, όμως η ενεργοποίηση εφεδρικής παραγωγής απέτυχε, καθώς έχουν διακοπεί προμήθειες από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική μείωση αποθεμάτων, με την JPMorgan να εκτιμά ότι χρησιμοποιήθηκαν περίπου 4 εκατ. βαρέλια τον Μάρτιο και ακόμη 7,1 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο.
Την ίδια ώρα, η παγκόσμια ζήτηση μειώθηκε κατά 2,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο και κατά ακόμη 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο — επίπεδα σχεδόν διπλάσια από εκείνα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Και όλα αυτά ενώ οι αγορές futures κινούνται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Το Brent έχει ήδη σημειώσει άνοδο 65% από τις αρχές του έτους. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει ακόμη επιστρέψει στα επίπεδα που είχε φτάσει κατά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Η Κάνεβα εκτιμά ότι οι σημερινές τιμές δεν αρκούν για να δικαιολογήσουν τόσο μεγάλη μείωση της ζήτησης και θεωρεί πιθανότερο ότι η αγορά αντιμετωπίζει πραγματική έλλειψη προσφοράς.
«Με άλλα λόγια, οι φυσικές ελλείψεις περιορίζουν την πραγματική κατανάλωση, οπότε αυτό που φαίνεται ως καταστροφή ζήτησης είναι στην πραγματικότητα απώλεια προσφοράς που εμφανίζεται στην πλευρά της ζήτησης», σημειώνει.
Η μεγαλύτερη απώλεια ζήτησης καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, στις αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και στην Αφρική — περιοχές που διαθέτουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης του αυξημένου κόστους ενέργειας.
Οι περιοχές αυτές αντιστοιχούν περίπου στο 87% της πτώσης κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως που καταγράφηκε τον Απρίλιο.
«Το πρόβλημα είναι αριθμητικό», αναφέρει η αναλύτρια. «Αν πρέπει να αφαιρεθούν περίπου 14 εκατ. βαρέλια προσφοράς και ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι τα αποθέματα μπορούν να καλύψουν επιθετικά 8 εκατ. βαρέλια, η αγορά θα πρέπει να εξισορροπήσει επιπλέον 2 εκατ. βαρέλια είτε μέσω περαιτέρω πτώσης της ζήτησης είτε μέσω ακόμη μεγαλύτερης αποδέσμευσης αποθεμάτων».
Κατά την JPMorgan, οι αναδυόμενες αγορές δεν μπορούν πλέον να απορροφήσουν μόνες τους το σοκ.
«Στην πράξη, και η Ευρώπη αλλά και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να συμμετάσχουν σε αυτή τη μείωση της ζήτησης. Για να συμβεί αυτό, οι τιμές πιθανότατα θα πρέπει να αυξηθούν ακόμη περισσότερο», σημειώνει η Κάνεβα.
Η λογική της είναι η εξής: Λείπουν περίπου 14 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από την αγορά. Τα αποθέματα μπορούν να καλύψουν μόνο μέρος αυτής της έλλειψης. Άρα η υπόλοιπη εξισορρόπηση πρέπει να γίνει μέσω μείωσης της κατανάλωσης. Και εδώ μπαίνει ο ρόλος της τιμής. Η JPMorgan λέει ουσιαστικά ότι όσο η τιμή δεν ανεβαίνει αρκετά, η ζήτηση σε μεγάλες οικονομίες — κυρίως ΗΠΑ και Ευρώπη — δεν πέφτει αρκετά: οι οδηγοί συνεχίζουν να χρησιμοποιούν αυτοκίνητα, οι αεροπορικές συνεχίζουν πτήσεις, οι βιομηχανίες συνεχίζουν κατανάλωση καυσίμων. Άρα η αγορά παραμένει «σφιχτή».
Στην Ευρώπη, οι πιέσεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές, με διαταραχές στις ήδη επιβαρυμένες αγορές ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών.
Η αναλύτρια προβλέπει περαιτέρω αδυναμία στη ζήτηση αεροπορικών καυσίμων στην Ασία και την Ευρώπη τον Μάιο, καθώς περιορίζεται η οικονομική δραστηριότητα.
Παρότι οι ΗΠΑ και γενικότερα η αμερικανική ήπειρος διαθέτουν μεγαλύτερη εγχώρια παραγωγή και αποθέματα ασφαλείας, η JPMorgan εκτιμά ότι οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων αρχίζουν ήδη να επηρεάζουν την οδική κυκλοφορία στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ τα ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια περιορίζουν τη ζήτηση για ταξίδια.
«Οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί λιγότερο από ό,τι τα αποστάγματα μέχρι στιγμής, λόγω της μικρότερης εξάρτησης από τις προμήθειες του Κόλπου. Αυτή η προστασία όμως πιθανότατα θα εξασθενήσει, καθώς οι περιορισμοί στα διυλιστήρια πιέζουν συνολικά την αγορά προϊόντων, ιδιαίτερα ενόψει της αυξημένης θερινής ζήτησης στις ΗΠΑ», σημειώνει.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι οι Αμερικανοί θα πρέπει να περιμένουν υψηλότερες τιμές βενζίνης «για κάποιο διάστημα ακόμη», υποστηρίζοντας ότι δεν θέλει να επισπεύσει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Σύμφωνα με στοιχεία της GasBuddy, η μέση τιμή βενζίνης στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε στα 4,048 δολάρια ανά γαλόνι στις 23 Απριλίου, έναντι περίπου 2,884 δολαρίων πριν από την έναρξη του πολέμου.
Διαβάστε ακόμη
Μετρό της Αθήνας: H κατάρα των καθυστερήσεων, οι τεχνικές δυσκολίες και τα απρόοπτα
Η ζωή στα σχολεία της ελίτ: Όταν η φοίτηση ξεκινά από τα 8
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα