Η ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, διασυνδέσεις και έργα καθαρής ενέργειας, αλλά και τα εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι χρηματοδοτήσεις στον ενεργειακό τομέα, αναδείχθηκαν μέσα από τις τοποθετήσεις ηγετικών στελεχών της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας στο πλαίσιο του ελληνογαλλικού φόρουμ, τα οποία έστειλαν σαφές μήνυμα για τις προτεραιότητες της επόμενης ημέρας.

Ιδιαίτερη έμφαση στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις έδωσε ο επικεφαλής της Nexans, Ζιλιέν Ιμπέρ, ο οποίος βρέθηκε στην Ελλάδα σε μια περίοδο όπου φαίνεται να υπάρχει αυξημένη κινητικότητα γύρω από το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου (GSI) που κατασκευάζει η Nexans για λογαριασμό του ΑΔΜΗΕ. Όπως σημείωσε, ο ρόλος που έχουν σήμερα οι ενεργειακές διασυνδέσεις είναι αντίστοιχος με εκείνον που είχαν οι σιδηρόδρομοι τον 19ο αιώνα, όταν οι χώρες που επένδυσαν σε τέτοιες υποδομές απέκτησαν αναπτυξιακό πλεονέκτημα και ενίσχυσαν την απασχόληση.

Ο ίδιος επισήμανε ότι σήμερα περίπου το 27% της ενεργειακής κατανάλωσης της Ευρώπης καλύπτεται από ηλεκτρισμό, με το ποσοστό αυτό να αναμένεται να ξεπεράσει το 40% έως το 2040. Υπογράμμισε ακόμη πως η ήπειρος διαθέτει διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές πηγές ενέργειας: ισχυρό ηλιακό δυναμικό στον ευρωπαϊκό Νότο, αιολική παραγωγή στον Βορρά, υδροηλεκτρικούς πόρους στην κεντρική Ευρώπη και πυρηνική ενέργεια σε ορισμένες χώρες. Για να αξιοποιηθούν αυτά τα πλεονεκτήματα, απαιτούνται εκτεταμένες επενδύσεις στα δίκτυα και στα έργα διασύνδεσης. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι κράτη χωρίς ενεργειακές συνδέσεις με γειτονικές αγορές και με εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα εκτίθενται σε σοβαρούς κινδύνους, σε μια έμμεση αναφορά στην Κύπρο.

Στην τοποθέτησή του, ο επικεφαλής της Nexans έστειλε σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίξει το ενεργειακό της μέλλον στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, τα οποία εντείνουν την εξάρτηση και τροφοδοτούν έντονες διακυμάνσεις στις τιμές. Όπως υποστήριξε, η πραγματική ανταγωνιστικότητα της ηπείρου θα προκύψει μέσα από την αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων και τη μεταφορά τους μέσω ισχυρών και σύγχρονων ηλεκτρικών δικτύων.

Ο ηλεκτρισμός ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας

Σε άλλο σημείο της παρέμβασής του, στάθηκε ιδιαίτερα στη διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας, επισημαίνοντας ότι πολλοί θεωρούν την ηλεκτρική ενέργεια αυτονόητη, επειδή αρκεί η χρήση ενός διακόπτη για να φωτιστεί ένας χώρος. Ωστόσο, όπως τόνισε, ο ηλεκτρισμός δεν είναι ένα απλό αγαθό, αλλά κρίσιμη υποδομή από την οποία εξαρτάται η ομαλή λειτουργία της κοινωνίας και της οικονομίας.

Όπως ανέφερε, χωρίς ηλεκτρική ενέργεια πόλεις όπως η Αθήνα δεν μπορούν να εξασφαλίσουν την υδροδότηση, τα νοσοκομεία αδυνατούν να λειτουργήσουν, η βιομηχανική δραστηριότητα αναστέλλεται, ενώ μεταφορές και τηλεπικοινωνίες πλήττονται άμεσα.

Παραδείγματα από Ισπανία και Ουκρανία

Για να αναδείξει τη σημασία της ανθεκτικότητας των δικτύων, αναφέρθηκε σε πρόσφατα περιστατικά διακοπών ρεύματος στην Ισπανία, σημειώνοντας ότι ακόμη και ανεπτυγμένες χώρες μπορούν να βρεθούν σε κατάσταση παράλυσης μέσα σε λίγες ώρες όταν διακοπεί η ηλεκτροδότηση.

Παράλληλα, έκανε ειδική αναφορά στην Ουκρανία, υπογραμμίζοντας ότι από την έναρξη του πολέμου η Ρωσία στόχευσε συστηματικά ενεργειακές υποδομές, ακριβώς επειδή αποτελούν στρατηγικής σημασίας εγκαταστάσεις.

Το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν πως τα δίκτυα ηλεκτρισμού δεν συνιστούν μόνο οικονομική υποδομή, αλλά βασικό πυλώνα άμυνας, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ανθεκτικότητας.

Καμία χώρα δεν μπορεί να μείνει μόνη της

Ο CEO της Nexans κατέληξε τονίζοντας ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να παραμένει ενεργειακά απομονωμένη στη νέα εποχή. Όπως είπε, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να επιταχύνει τις επενδύσεις στις διασυνοριακές ηλεκτρικές διασυνδέσεις, στην ενοποίηση της αγοράς ηλεκτρισμού, στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των δικτύων και στη δυνατότητα αμοιβαίας στήριξης των κρατών-μελών σε περιόδους κρίσης.

Στο μέτωπο της χρηματοδότησης, ο Πιέρ Αρτίρ Λεστράντ από την EDF ανέδειξε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πλέον αρκετά έργα ΑΠΕ. Όπως εξήγησε, τα φωτοβολταϊκά πάρκα χωρίς συστήματα αποθήκευσης δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση, καθώς οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και οι περικοπές παραγωγής περιορίζουν σημαντικά τα έσοδά τους. Αυτές οι περικοπές μπορούν να οδηγήσουν σε απώλειες εσόδων που κυμαίνονται από 5% έως και 25%, ποσοστό ιδιαίτερα σημαντικό για την οικονομική βιωσιμότητα ενός έργου. Αντίστοιχες προκλήσεις υπάρχουν και για τα έργα μπαταριών που λειτουργούν εκτεθειμένα στην αγορά, λόγω της μεγάλης μεταβλητότητας στις αποδόσεις τους.
Ο λόγος είναι ότι τα έσοδά τους βασίζονται συχνά σε αγορές με μεγάλη μεταβλητότητα τιμών και όχι σε σταθερές, προβλέψιμες ροές εσόδων. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες τα θεωρούν πιο σύνθετες και πιο ριψοκίνδυνες επενδύσεις.

Ωστόσο, χαρακτήρισε την Ελλάδα ως μία από τις χώρες που έχουν διαμορφώσει αποτελεσματικό πλαίσιο στήριξης για την αποθήκευση ενέργειας, επισημαίνοντας την πρόοδο που καταγράφεται με τα πρώτα έργα μπαταριών συνολικής ισχύος 900 MW που αρχίζουν να συνδέονται στο σύστημα.

Ανάγκη για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Ο εκπρόσωπος της EDF υπογράμμισε ότι για να επιταχυνθούν οι επενδύσεις απαιτείται η δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και αποτελεσματικότερων μηχανισμών διαχείρισης κινδύνου. Όπως σημείωσε, η αγορά χρειάζεται πιο ώριμες λύσεις που θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών και των τραπεζών.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ως βασικές προτεραιότητες τις μακροχρόνιες συμβάσεις αγοράς ενέργειας, τους μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου, σταθερότερα μοντέλα αποζημίωσης, καθώς και ένα πιο προβλέψιμο και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον.

Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι χωρίς παρεμβάσεις αυτού του τύπου, η χρηματοδότηση σημαντικού αριθμού ενεργειακών έργων θα συνεχίσει να αποτελεί δύσκολη υπόθεση.

Νέα ζήτηση από τεχνητή νοημοσύνη και data centers

Ο Πιέρ Αρτίρ Λεστράντ στάθηκε επίσης στις σημαντικές ευκαιρίες που δημιουργεί η νέα ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία προέρχεται από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, των κέντρων δεδομένων, της ηλεκτροκίνησης και του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι νέες αυτές καταναλώσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός για την υλοποίηση νέων έργων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνδεθούν με μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα κέντρα δεδομένων, επισημαίνοντας ότι μπορούν να εξελιχθούν σε ιδανικούς αντισυμβαλλόμενους για μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις, καθώς χρειάζονται υψηλές και σταθερές ποσότητες ηλεκτρικής ισχύος σε μόνιμη βάση.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Akuo Energy, Μπρούνο Μπενσασόν, σημείωσε ότι τα έργα ανανεώσιμων πηγών αποκτούν μεγαλύτερη κοινωνική αποδοχή όταν συνοδεύονται από ευρωπαϊκής προέλευσης εξοπλισμό.

Όπως ανέφερε, υπάρχουν κλάδοι στους οποίους η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή και ανταγωνιστική παρουσία, όπως τα καλώδια, ορισμένες κατηγορίες ανεμογεννητριών, ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός υψηλής τεχνολογίας, καθώς και οι ενεργειακές υπηρεσίες και η ανάπτυξη έργων.

Αντίθετα, σημείωσε ότι σε άλλους τομείς η εξάρτηση από την Κίνα και γενικότερα από την Ασία παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, κυρίως στα φωτοβολταϊκά πάνελ, σε τμήματα της αγοράς μπαταριών και σε ορισμένα κρίσιμα εξαρτήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ευρώπη καλείται να λάβει στρατηγικές αποφάσεις σχετικά με τους τομείς στους οποίους επιθυμεί να ανακτήσει παραγωγική ισχύ και εκείνους στους οποίους θα συνεχίσει να στηρίζεται στο διεθνές εμπόριο.

Προσιτή ενέργεια και βιομηχανική πολιτική

Ο επικεφαλής της Akuo Energy επισήμανε ακόμη ότι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής βάσης δεν πρέπει να οδηγήσει σε υπέρμετρο κόστος για τα νοικοκυριά ή τη βιομηχανία. Όπως τόνισε, η ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική οφείλει να συνδυάζει την ενίσχυση της παραγωγής με τη διατήρηση ανταγωνιστικών τιμών ενέργειας.

Να σημειωθεί ότι η Akuo Energy προχώρησε στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης με τις Jasper Wind και AirEnergy για τη συνεργασία στην ανάπτυξη και πιθανή εξαγορά έξι αιολικών έργων συνολικής ισχύος περίπου 145 MW στην περιοχή της Αταλάντη.

Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική περαιτέρω ενίσχυσης της παρουσίας της εταιρείας στην ελληνική αγορά, όπου δραστηριοποιείται ήδη από το 2019. Το χαρτοφυλάκιό της στη χώρα ανέρχεται σήμερα σε 1,4 GW σε έργα φωτοβολταϊκών, αιολικών και αποθήκευσης, ενώ νέα έργα ισχύος 88 MW θα μπορούσαν να περάσουν σε φάση κατασκευής από το 2027, εφόσον εξασφαλιστεί πρόσβαση στο δίκτυο.

Διαβάστε ακόμη

Deal $11,75 δισ. στον χώρο του φαρμάκου: Η Sun Pharma εξαγοράζει την Organon – Αλμα 5% για τη μετοχή

Ουγγαρία: Πώς επενδυτές κοντά στον Όρμπαν στοιχημάτιζαν στην ήττα του

Μισθοί: Αυτοί είναι οι πέντε κλάδοι στην Ελλάδα με αποδοχές πάνω από 2.000 ευρώ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα