Η εύθραυστη ισορροπία της παγκόσμιας οικονομίας αρχίζει να δοκιμάζεται ξανά από μια κρίση που ξεπερνά πλέον τα όρια μιας περιφερειακής γεωπολιτικής σύγκρουσης. Το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος με το Ιράν μετατρέπεται σταδιακά σε βαθιά κρίση μεταφορών και εφοδιασμού, με τις μεγαλύτερες εταιρείες logistics του κόσμου να προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις αρχίζουν να αποκτούν συστημικό χαρακτήρα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της DHL Group, Tobias Meyer, εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την πορεία της διεθνούς οικονομίας, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ένα επικίνδυνο «σημείο καμπής» εάν δεν αποκατασταθεί σύντομα η ομαλή ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Όπως τόνισε, η πίεση που ήδη δέχονται οι παγκόσμιες αλυσίδες μεταφορών είναι τεράστια και επηρεάζει άμεσα τόσο τη ναυτιλία όσο και τις αεροπορικές εμπορευματικές μεταφορές.
Στην καρδιά της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ — το στρατηγικό πέρασμα από το οποίο διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η περιορισμένη λειτουργία του περάσματος έχει μειώσει δραστικά τη διαθεσιμότητα θαλάσσιων διαδρομών, αυξάνοντας τα κόστη μεταφοράς και προκαλώντας σοβαρές καθυστερήσεις στις εμπορικές ροές, ιδιαίτερα ανάμεσα στην Ασία και την Ευρώπη.
Ένα έλλειμμα που απειλεί την αγορά
Σύμφωνα με τον Meyer, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι το τεράστιο έλλειμμα προσφοράς που έχει δημιουργηθεί στην αγορά πετρελαίου.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλεια 10 έως 12 εκατομμυρίων βαρελιών αργού ημερησίως — ένα κενό που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να καλυφθεί βραχυπρόθεσμα.
Η ανησυχία μεγαλώνει καθώς, παρά την ανακοίνωση εκεχειρίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν στις αρχές Απριλίου, η ναυσιπλοΐα στα Στενά δεν έχει επανέλθει ουσιαστικά στην κανονικότητα.
Πριν από την έναρξη της κρίσης, περίπου 120 έως 140 πλοία διέρχονταν καθημερινά από το πέρασμα. Σήμερα, οι διελεύσεις παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες, με ελάχιστα πλοία να πραγματοποιούν τη διαδρομή.
Η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να επαναφέρει πλήρως τη λειτουργία του περάσματος όσο συνεχίζεται ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός στο ιρανικό εμπόριο, ενώ αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επέκτασης των διαταραχών προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Οι θαλάσσιες μεταφορές σε κρίση
Η κατάσταση αυτή έχει αναγκάσει πολλές από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες του κόσμου να τηρούν εξαιρετικά επιφυλακτική στάση.
Η Maersk και η Hapag-Lloyd συνεχίζουν να αποφεύγουν την πλήρη επιστροφή στα προπολεμικά δρομολόγια, καθώς το ρίσκο στην περιοχή παραμένει υψηλό.
Πολλά πλοία εξακολουθούν να παρακάμπτουν τη Μέση Ανατολή και να κινούνται μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, επιλογή που αυξάνει τη διάρκεια των ταξιδιών μεταξύ Ασίας και Ευρώπης κατά 10 έως 14 ημέρες.
Η αλλαγή αυτή δεν αυξάνει μόνο το κόστος καυσίμων και ναύλων, αλλά επιβαρύνει συνολικά την ταχύτητα του διεθνούς εμπορίου και τη λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ασφυκτική πίεση και στις αερομεταφορές
Οι επιπτώσεις της κρίσης δεν περιορίζονται στη ναυτιλία.
Οι αεροπορικές εμπορευματικές μεταφορές στην περιοχή του Κόλπου λειτουργούν πολύ κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα, με τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα να υπολογίζεται μόλις στο 57% των επιπέδων πριν από τον πόλεμο.
Αεροπορικές εταιρείες όπως η Emirates και η Qatar Airways συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στη λειτουργία τους.
Ταυτόχρονα, οι τιμές στις αεροπορικές μεταφορές φορτίου έχουν εκτοξευθεί. Το κόστος μεταφοράς εμπορευμάτων από την Κίνα προς την Ευρώπη έχει αυξηθεί περίπου κατά 50% μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Την ίδια ώρα, οι τιμές του αεροπορικού καυσίμου παραμένουν σχεδόν διπλάσιες σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την κρίση, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τις πληθωριστικές πιέσεις στο διεθνές εμπόριο.
Ο φόβος μιας νέας παγκόσμιας κρίσης
Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία και στους μεγάλους διεθνείς οργανισμούς.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτηρίζει τη διαταραχή στην αγορά πετρελαίου ως τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο.
Παράλληλα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι ακόμη και μια γρήγορη αποκλιμάκωση της κρίσης δεν θα αρκεί για να αποτραπεί έλλειμμα πετρελαίου μέσα στη χρονιά.
Οι φόβοι πλέον δεν περιορίζονται μόνο στις τιμές της ενέργειας. Το πραγματικό άγχος αφορά το ενδεχόμενο η ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε βαθύτερο σοκ για την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, επηρεάζοντας βιομηχανία, εμπόριο, μεταφορές και τελικά την ίδια την παγκόσμια ανάπτυξη.
Και αυτό ακριβώς είναι που ανησυχεί πλέον τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις logistics του κόσμου: ότι η κρίση δεν εξελίσσεται απλώς σε μια ακόμη αναταραχή στις αγορές ενέργειας, αλλά σε μια νέα παγκόσμια οικονομική δοκιμασία με απρόβλεπτες συνέπειες.
Διαβάστε ακόμη
Ενεργειακή κρίση από τη Μέση Ανατολή: Πώς αποθαρρύνει τους επενδυτές και φέρνει αναμονή στις αγορές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.