Περίπου 2 εκατ. βαρέλια καυσίμων ημερησίως έχουν αφαιρεθεί από τη διεθνή αγορά εξαιτίας των αναταράξεων σε Ρωσία και Μέση Ανατολή, δημιουργώντας ένα νέο κύκλο πιέσεων στις τιμές βενζίνης και ντίζελ.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον μόνο στην πορεία του αργού πετρελαίου, αλλά κυρίως στη διαθεσιμότητα έτοιμων καυσίμων. Οι ζημιές σε διυλιστικές εγκαταστάσεις, οι περιορισμοί στις εξαγωγές και οι δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές περιορίζουν τις ποσότητες που φτάνουν στην αγορά, αυξάνοντας το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει τις κυβερνήσεις να αναζητούν λύσεις μέσω της αύξησης της παραγωγικής δυναμικότητας. Στις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από τις εταιρείες ενέργειας να εξετάσουν την επαναλειτουργία παλαιών μονάδων, την επέκταση υφιστάμενων διυλιστηρίων και τη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, η αγορά προειδοποιεί ότι μια τέτοια στρατηγική δεν μπορεί να αποδώσει άμεσα. Ακόμη και αν οι επενδύσεις ξεκινούσαν σήμερα, θα απαιτούνταν αρκετά χρόνια μέχρι να παραχθούν επιπλέον ποσότητες καυσίμων. Παράλληλα, οι εταιρείες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε επενδύσεις δισεκατομμυρίων που θα πρέπει να αποσβεστούν σε βάθος δεκαετιών.
Οι γεωπολιτικές αναταράξεις μειώνουν την προσφορά
Η πίεση στην αγορά καυσίμων συνδέεται άμεσα με τις επιπτώσεις των συγκρούσεων σε κρίσιμες ενεργειακές περιοχές.
Ρωσικά και μεσανατολικά διυλιστήρια έχουν υποστεί ζημιές, ενώ οι περιορισμοί στις μεταφορές δυσκολεύουν την εξαγωγή προϊόντων. Η Ρωσία, ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές διυλισμένων καυσίμων παγκοσμίως, έχει περιορίσει τις εξαγωγές της, ενώ σε περιοχές του Περσικού Κόλπου οι μονάδες που εξακολουθούν να λειτουργούν αντιμετωπίζουν προβλήματα στη μεταφορά των προϊόντων τους.
Η απώλεια αυτή της προσφοράς θεωρείται σημαντικότερος παράγοντας από τη μείωση της αμερικανικής διυλιστικής δυναμικότητας των τελευταίων ετών.
Παρότι το πετρέλαιο έχει επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, η αύξηση των τιμών στα καύσιμα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς τα περιθώρια διύλισης έχουν διευρυνθεί σημαντικά.
Η αγορά ντίζελ βρίσκεται υπό ιδιαίτερη πίεση, καθώς η περιορισμένη διαθεσιμότητα έχει οδηγήσει τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και στη βενζίνη, αν και σε μικρότερο βαθμό.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή του ντίζελ ξεπέρασε για πρώτη φορά συγκεκριμένα ιστορικά επίπεδα, ενώ και η βενζίνη κινείται σε υψηλές τιμές, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα διυλιστήρια λειτουργούν στα όριά τους
Τα αμερικανικά διυλιστήρια λειτουργούν πλέον με πολύ υψηλά ποσοστά αξιοποίησης της δυναμικότητάς τους, καθώς οι εταιρείες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τα αυξημένα περιθώρια κέρδους και να καλύψουν μέρος του κενού στην αγορά.
Η ExxonMobil έχει μεταθέσει εργασίες συντήρησης προκειμένου να διατηρήσει την παραγωγή της, ωστόσο η πρακτική αυτή δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον. Οι προγραμματισμένες διακοπές συντήρησης θα πρέπει τελικά να πραγματοποιηθούν, γεγονός που μπορεί να περιορίσει εκ νέου τις διαθέσιμες ποσότητες.
Η αγορά εκτιμά ότι η προσωρινή διατήρηση της μέγιστης παραγωγής αυξάνει τον κίνδυνο νέων πιέσεων όταν οι μονάδες χρειαστεί να επιστρέψουν σε κανονικό πρόγραμμα λειτουργίας.
Παράλληλα, η σημερινή εικόνα δεν οδηγεί αυτόματα σε ένα νέο κύμα επενδύσεων. Η κατασκευή ενός νέου διυλιστηρίου απαιτεί μεγάλο χρόνο, σημαντικά κεφάλαια και βεβαιότητα ότι η ζήτηση θα παραμείνει ισχυρή για πολλά χρόνια.
Οι επενδύσεις χρειάζονται χρόνια για να αποδώσουν
Η επέκταση ενός υφιστάμενου διυλιστηρίου μπορεί να απαιτήσει τουλάχιστον τρία χρόνια, ενώ μια νέα μονάδα χρειάζεται ακόμη περισσότερο χρόνο μέχρι να τεθεί σε λειτουργία.
Οι εταιρείες καλούνται να λάβουν αποφάσεις με ορίζοντα δεκαετιών, την ώρα που η ενεργειακή αγορά αλλάζει γρήγορα λόγω της ηλεκτροκίνησης, της ενεργειακής μετάβασης και της αυξανόμενης χρήσης νέων τεχνολογιών.
Η ζήτηση βενζίνης στις ΗΠΑ παρουσιάζει ήδη πιέσεις από την αύξηση των πιο αποδοτικών οχημάτων, την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης και την εξάπλωση της τηλεργασίας. Αυτό περιορίζει το κίνητρο για νέες τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές ορυκτών καυσίμων.
Την ίδια στιγμή, αρκετές ενεργειακές εταιρείες κατευθύνουν κεφάλαια σε άλλες δραστηριότητες, όπως αγωγούς, υποδομές μεταφοράς και επιστροφές κεφαλαίου στους μετόχους μέσω μερισμάτων και επαναγορών μετοχών.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η αγορά καυσίμων παραμένει αντιμέτωπη με μια δύσκολη εξίσωση: η σημερινή έλλειψη προσφοράς απαιτεί άμεσες λύσεις, όμως οι επενδύσεις που μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή χρειάζονται χρόνια για να υλοποιηθούν. Μέχρι τότε, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η αντοχή των υφιστάμενων υποδομών θα συνεχίσουν να καθορίζουν την πορεία των τιμών.
Διαβάστε ακόμη
Το ρεύμα καίει νοικοκυριά και επιχειρήσεις πριν μπει ο χειμώνας
Με πιστωτικές και δανεικά πληρώνουν λογαριασμούς 6 στους 10 Ελληνες
Η μεγάλη στροφή της ΕΚΤ στα ψηφιακά ομόλογα (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.