Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει έναν νέο ενεργειακό διάδρομο που θα συνδέει την Ευρώπη με τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, κινητοποιώντας δισεκατομμύρια ευρώ για ανανεώσιμες πηγές, ηλεκτρικά δίκτυα, καθαρές τεχνολογίες και υδρογόνο.
Κεντρικός πυλώνας είναι η πρωτοβουλία Trans-Mediterranean Renewable Energy and Clean Tech Cooperation (T-MED), που παρουσιάστηκε τον Ιούνιο στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μεσόγειο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να κινητοποιήσει επενδύσεις έως 25 δισ. ευρώ μέχρι το 2035, διαθέτοντας εγγυητική ικανότητα άνω των 5 δισ. ευρώ μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Plus. Πρόκειται όχι για απευθείας χρηματοδότηση έργων, αλλά για εγγυήσεις που αποσκοπούν στη μείωση του επενδυτικού κινδύνου και στην προσέλκυση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Δυναμικό 2.300 GW
Το ενδιαφέρον για τη νότια Μεσόγειο εξηγείται από το τεράστιο ενεργειακό δυναμικό της. Η Κομισιόν εκτιμά ότι Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική διαθέτουν περίπου 2.300 GW ανεκμετάλλευτων ΑΠΕ, περισσότερο από το διπλάσιο της σημερινής εγκατεστημένης ισχύος της Ε.Ε.
Παράλληλα, το κόστος παραγωγής ηλιακής και αιολικής ενέργειας μπορεί να είναι 30% έως 40% χαμηλότερο από την Ευρώπη, χάρη στην αυξημένη ηλιοφάνεια και στις ευνοϊκές συνθήκες για αιολική παραγωγή.
Η T-MED στοχεύει στην ανάπτυξη 15 GW νέων ΑΠΕ έως το 2035 και περισσότερων από 100.000 θέσεων εργασίας. Παράλληλα προβλέπει επενδύσεις σε ανανεώσιμο υδρογόνο, καθαρές τεχνολογίες, δίκτυα και διασυνοριακές ηλεκτρικές συνδέσεις.
Ο ακριβός λογαριασμός των ορυκτών καυσίμων
Η ευρωπαϊκή στρατηγική συνδέεται και με την ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν ανέφερε ότι ο λογαριασμός εισαγωγών ορυκτών καυσίμων της Ε.Ε. αυξήθηκε κατά περισσότερα από 47 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις 100 ημέρες, χωρίς να εισαχθεί περισσότερη ενέργεια.
Όπως υπογράμμισε, η διαφοροποίηση των προμηθευτών δεν αρκεί. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες καθαρές πηγές ενέργειας, σύγχρονα δίκτυα και ισχυρότερες διεθνείς διασυνδέσεις.
Η Αίγυπτος στον νέο ενεργειακό χάρτη
Μία από τις πρώτες επενδύσεις της T-MED αφορά την Αίγυπτο. Η Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ανακοίνωσαν πακέτο έως 690 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση του αιγυπτιακού ηλεκτρικού δικτύου.
Περιλαμβάνει δάνειο 600 εκατ. ευρώ από την EIB Global και ευρωπαϊκές επιχορηγήσεις έως 90 εκατ. ευρώ. Προβλέπονται νέοι υποσταθμοί και γραμμές μεταφοράς, ώστε να συνδεθούν ηλιακά και αιολικά έργα από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Σουέζ.
Η Αίγυπτος σχεδιάζει να ενσωματώσει 22 GW ανανεώσιμης ισχύος έως το 2030, ποσότητα ικανή, σύμφωνα με την ΕΤΕπ, να καλύψει τις ανάγκες περίπου 10 εκατ. νοικοκυριών.
Από το Μαρόκο έως τη Γερμανία
Η ευρωπαϊκή παρουσία στη Βόρεια Αφρική έχει ήδη προηγούμενο. Στο Μαρόκο, η Ε.Ε. και η ΕΤΕπ συμμετείχαν στη χρηματοδότηση του ηλιακού συγκροτήματος Noor Ouarzazate, ισχύος άνω των 580 MW, το οποίο εκτιμάται ότι μειώνει τις εκπομπές CO2 κατά περίπου 760.000 τόνους ετησίως.
Πολύ πιο φιλόδοξο είναι το Sila Atlantik, ένα σχέδιο περίπου 30 δισ. δολαρίων για τη μεταφορά πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από το Μαρόκο στη Γερμανία μέσω δύο υποθαλάσσιων καλωδίων μήκους περίπου 4.800 χιλιομέτρων.
Τα καλώδια σχεδιάζεται να τροφοδοτούνται από έως 15 GW ηλιακών και αιολικών εγκαταστάσεων και θα μπορούσαν να καλύπτουν έως το 5% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρισμού της Γερμανίας.
Το έργο, ωστόσο, παραμένει αβέβαιο. Οι διαπραγματεύσεις έχουν καθυστερήσει, ενώ το Μαρόκο ζητεί διακρατική συμφωνία, επίσημη γερμανική στήριξη και δυνατότητα αμφίδρομης μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μεγάλη πρόκληση
Η T-MED καλείται τώρα να μετατρέψει το τεράστιο ενεργειακό δυναμικό της περιοχής σε πραγματικά και χρηματοδοτήσιμα έργα. Για να συμβεί αυτό απαιτούνται νέες υποδομές, σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, διακρατικές συμφωνίες και περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια.
Παράλληλα, η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στις χώρες της νότιας Μεσογείου εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί έως 50% μέχρι το 2035, γεγονός που σημαίνει ότι σημαντικό μέρος της νέας παραγωγής θα χρειαστεί για τις τοπικές ανάγκες.
Η προοπτική μιας ενεργειακής γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Βόρειας Αφρικής και Μέσης Ανατολής γίνεται πλέον πιο συγκεκριμένη. Ωστόσο, η απόσταση ανάμεσα στις ευρωπαϊκές εγγυήσεις και στα έργα που θα μεταφέρουν πραγματικά την πράσινη ενέργεια προς την Ευρώπη παραμένει μεγάλη.
Διαβάστε ακόμη
Γερμανία: Στην κόψη του ξυραφιού ο Μερτς – Διπλή εκλογική δοκιμασία για CDU και κυβέρνηση
Ο Τραμπ ψάχνει «τσάρο» για την ΑΙ – «Θα δημιουργήσω μια Δύναμη Τεχνητής Νοημοσύνης»
Στα 10 δισ. ευρώ ο ετήσιος στόχος για τις ιδιωτικές επενδύσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ