Σε μια νέα και σαφώς μεγαλύτερη φάση περνά η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (ΕΑΤ), καθώς καλείται να αξιοποιήσει 1,4 δισ. ευρώ νέων πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης για να κινητοποιήσει περίπου 5 δισ. ευρώ χρηματοδοτήσεων προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Πρόκειται για 1 δισ. ευρώ που θα κατευθυνθεί σε δανειακά εργαλεία και επιπλέον 400 εκατ. ευρώ σε εγγυοδοτικά, με την ενεργοποίησή τους να τοποθετείται στις αρχές του 2027. Η κλίμακα είναι σημαντική: στο τέλος του 2025 το ενεργό χαρτοφυλάκιο της ΕΑΤ ξεπερνούσε τα 4,4 δισ. ευρώ, επομένως οι χρηματοδοτήσεις που επιδιώκεται να κινητοποιηθούν από το νέο πακέτο υπερβαίνουν το σύνολο του ενεργού χαρτοφυλακίου που είχε διαμορφώσει η Τράπεζα στο τέλος της περυσινής χρονιάς.
Το περίγραμμα της επόμενης ημέρας της ΕΑΤ παρουσιάστηκε στη χθεσινή εκδήλωση της Τράπεζας, με αφορμή τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ για το οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα των χρηματοδοτικών εργαλείων της την περίοδο 2019-2025. Στην εκδήλωση έδωσαν το «παρών» ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Γιώργος Ζαββός και η διευθύνουσα σύμβουλος Ισμήνη Παπακυρίλλου (κεντρ. φωτ.).
Τα νέα εργαλεία
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στο πώς θα διοχετευθεί το νέο χρήμα στην αγορά. Η κ. Παπακυρίλλου αναφέρθηκε στον σχεδιασμό νέων εργαλείων επενδυτικού χαρακτήρα και στη δυνατότητα παροχής μακροπρόθεσμων κεφαλαίων στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η κατεύθυνση είχε αρχίσει να αποτυπώνεται ήδη στις οικονομικές καταστάσεις του 2025. Μεταξύ των προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται η χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων που συμβάλλουν στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, η υποστήριξη της πρώιμης καινοτομίας και νέων επιχειρήσεων, καθώς και η δημιουργία νέου χρηματοδοτικού εργαλείου για τον πρωτογενή τομέα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και τι θα συμβεί με τις επιχειρήσεις που είχαν προετοιμάσει επενδυτικά σχέδια για τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά δεν πρόλαβαν να ενταχθούν πριν από την παύση του προγράμματος. Οι αιτήσεις τους δεν θα μεταφερθούν αυτομάτως στα νέα εργαλεία της ΕΑΤ και θα χρειαστεί να υποβληθούν εκ νέου.
Παράλληλα συνεχίζεται το ΤΕΠΙΧ III, το οποίο μέσω του Ταμείου Εγγυήσεων και του Ταμείου Δανείων έχει δυνατότητα χορήγησης 2,5 δισ. ευρώ νέων δανείων έως το 2029. Σε λειτουργία βρίσκεται και το Ταμείο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με δυνατότητα νέων δανείων που προσεγγίζουν τα 187 εκατ. ευρώ, καθώς και το Ταμείο Μικροπιστώσεων ΤΕΠΙΧ III, που απευθύνεται στις πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 10 εργαζομένους και κύκλο εργασιών έως 700.000 ευρώ.
Στις μικροπιστώσεις έχουν ήδη χορηγηθεί 998 δάνεια έως 25.000 ευρώ, συνολικού ύψους περίπου 9,12 εκατ. ευρώ, με το συγκεκριμένο εργαλείο να επιχειρεί να καλύψει επιχειρήσεις που δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση στην κλασική τραπεζική χρηματοδότηση.
Το «Σπίτι μου III»
Το επιχειρηματικό σκέλος δεν είναι το μόνο νέο μέτωπο για την Αναπτυξιακή Τράπεζα. Επιπλέον 500 εκατ. ευρώ πόρων κατευθύνονται στη στεγαστική πολιτική και στο νέο «Σπίτι μου III», η ενεργοποίηση του οποίου σχεδιάζεται για τις αρχές του 2027.
Με τη μόχλευση των κεφαλαίων προβλέπεται να δημιουργηθεί χαρτοφυλάκιο στεγαστικών δανείων συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ. Όσοι ενδιαφερόμενοι δεν κατάφεραν να ενταχθούν στο «Σπίτι μου II» δεν θα μεταφερθούν αυτομάτως στο νέο πρόγραμμα, αλλά θα χρειαστεί να υποβάλουν νέα αίτηση.
Το εργαλείο καινοτομίας
Δεν είχαν, πάντως, όλα τα εργαλεία την ίδια πορεία. Η κ. Παπακυρίλλου αναγνώρισε ότι, ενώ τα ΤΕΠΙΧ και τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης κινήθηκαν ικανοποιητικά, το Ταμείο Εγγυοδοσίας Καινοτομίας δεν πέτυχε την αναμενόμενη απορρόφηση και πλέον επανεξετάζεται.
Η επίδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η χρηματοδότηση της καινοτομίας βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου και αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία η ΕΑΤ επιχειρεί να διευρύνει την παρέμβασή της.
Το αποτύπωμα
Τη βάση πάνω στην οποία έρχεται να στηριχθεί ο νέος κύκλος αποτυπώνει η μελέτη του ΙΟΒΕ. Για την περίοδο 2019-2025 υπολογίζει σωρευτική επίδραση περίπου 12,5 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ, 7,3 δισ. ευρώ στο εισόδημα των εργαζομένων και περίπου 5 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα. Η επίδραση στην απασχόληση εκτιμάται σωρευτικά σε περίπου 383.600 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης.
Με βάση τους ίδιους υπολογισμούς, για κάθε 1 ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων που δεσμεύτηκε στα εργαλεία της ΕΑΤ αντιστοιχούν 3,58 ευρώ ΑΕΠ, 2,10 ευρώ εισοδήματος εργαζομένων και 1,43 ευρώ δημοσίων εσόδων, ενώ κάθε 1 εκατ. ευρώ δεσμευμένων πόρων συνδέεται με 110 ετήσιες θέσεις εργασίας.
Οι συγκεκριμένοι πολλαπλασιαστές, πάντως, αφορούν το μείγμα προγραμμάτων και χρηματοδοτήσεων που εξέτασε το ΙΟΒΕ για την περίοδο 2019-2025 και δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στα νέα εργαλεία. Άλλωστε, η ισχυρότερη ετήσια επίδραση της εξεταζόμενης περιόδου καταγράφεται το 2020, όταν τα εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν σε μεγάλη κλίμακα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας. Το 2025 η επίδραση των νέων εκταμιεύσεων στην απασχόληση εκτιμάται σε 23.500 ετήσιες θέσεις πλήρους απασχόλησης, την υψηλότερη επίδοση της τελευταίας τετραετίας.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας έθεσε από την πλευρά του την πρόκληση στο κατά πόσο οι διαθέσιμοι πόροι θα διοχετεύονται εκεί όπου μπορούν να «πιάσουν τόπο», στηρίζοντας την παραγωγική επόμενη ημέρα, την πράσινη μετάβαση και την απασχόληση.
Οι μικρές επιχειρήσεις
Η μέχρι σήμερα εικόνα δείχνει ότι η χρηματοδότηση έχει φθάσει σε μεγάλο βαθμό στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Από το 2019 έως τα μέσα Σεπτεμβρίου 2026 είχαν εγκριθεί μέσω της ΕΑΤ συνολικά 15,57 δισ. ευρώ χρηματοδοτήσεων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά μέσω 89.214 δανείων.
Από αυτά, τα 12,99 δισ. ευρώ αφορούσαν 61.596 επιχειρηματικά δάνεια προς 46.025 επιχειρήσεις. Το 77% των επιχειρήσεων που χρηματοδοτήθηκαν είχε κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ και το 72% απασχολούσε έως 10 εργαζομένους.
Αντίστοιχη εικόνα προκύπτει από τη μελέτη του ΙΟΒΕ. Το 78% των δανείων της περιόδου κατευθύνθηκε σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 56% της συνολικής επίδρασης στο ΑΕΠ και στο 60% της επίδρασης στην απασχόληση. Περίπου το ένα τρίτο της συνολικής επίδρασης στην απασχόληση προέρχεται αποκλειστικά από επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ.
Πού πήγαν
Η κλαδική κατανομή δείχνει πού διοχετεύθηκε το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων. Περίπου το 74% των δανείων που εξέτασε το ΙΟΒΕ, συνολικού ύψους 8,6 δισ. ευρώ, κατευθύνθηκε στο εμπόριο, τη μεταποίηση, τα καταλύματα και την εστίαση. Το 61% της συνολικής επίδρασης στο ΑΕΠ συγκεντρώνεται στην Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, αν και υψηλότεροι πολλαπλασιαστές καταγράφονται στο Νότιο Αιγαίο, τα Ιόνια Νησιά και την Κρήτη.
Η ΕΑΤ έχει παράλληλα αποκτήσει σημαντικό ρόλο στη συνολική ροή τραπεζικής χρηματοδότησης. Κατά μέσο όρο την περίοδο που εξετάζει η μελέτη, για κάθε 100 ευρώ νέας πίστωσης προς επιχειρήσεις, τα 21 ευρώ συνδέονταν με συμμετοχή της Αναπτυξιακής Τράπεζας, ενώ ειδικά στο εμπόριο το μερίδιό της στις εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων έφθασε το 38%.
Τα νούμερα του 2025
Η διεύρυνση της δραστηριότητας αποτυπώνεται και στις τελευταίες οικονομικές καταστάσεις της ΕΑΤ. Μέσα στο 2025 χορηγήθηκαν 6.863 νέα επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους 1,47 δισ. ευρώ, σε 6.355 επιχειρήσεις.
Η Τράπεζα εμφάνισε κέρδη προ φόρων 31,1 εκατ. ευρώ έναντι 25,9 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ τα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν στα 21,1 εκατ. ευρώ από 18,3 εκατ. ευρώ. Την ίδια ώρα, τα καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες διαχείρισης των προγραμμάτων σχεδόν διπλασιάστηκαν στα 32,1 εκατ. ευρώ από 16,6 εκατ. ευρώ, με τη διοίκηση να εκτιμά για το 2026 ότι θα διαμορφωθούν στα 32,4 εκατ. ευρώ.
Στο τέλος του 2025 το ενεργητικό της ΕΑΤ είχε αυξηθεί στα 857,4 εκατ. ευρώ από 812,2 εκατ. ευρώ, ενώ η καθαρή θέση διαμορφώθηκε στα 696,6 εκατ. ευρώ από 675,8 εκατ. ευρώ.
Η λειτουργία των εγγυοδοτικών εργαλείων έχει και τη δική της πλευρά κινδύνου. Το 2025 πληρώθηκαν καταπτώσεις εγγυήσεων 6,6 εκατ. ευρώ, ποσό σημαντικά αυξημένο σε σχέση με το 2024, με τη διοίκηση να σημειώνει ότι η αύξηση συνδέεται με την τακτοποίηση εκκρεμοτήτων προηγούμενων ετών. Οι συνολικές προβλέψεις στο τέλος της χρήσης ανέρχονταν σε 132,2 εκατ. ευρώ, από 122,2 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, με 35,2 εκατ. ευρώ να αφορούν καταπτώσεις εγγυήσεων.
Διαβάστε ακόμη
Ποιος αγοράζει τις χαμένες βαλίτσες των αεροδρομίων;
Αναπτυξιακή Τράπεζα: Το νέο «στοίχημα» των 5 δισ. ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.