Mε ένα επενδυτικό πρόγραμμα που θα επιταχυνθεί από το 2027, αλλά και με πολύ αυστηρότερα κριτήρια στη διάθεση κεφαλαίων και διοικητικών πόρων, ο Απόστολος Βακάκης χάραξε στη φετινή γενική συνέλευση τη στρατηγική της Jumbo για τα επόμενα χρόνια. Η ακύρωση της εισόδου στην Τουρκία και, στη θέση της, η προετοιμασία διείσδυσης σε νέα αγορά αρχικά μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος, η επιμονή στις επενδύσεις στη δοκιμαζόμενη Ρουμανία και η φιλοδοξία να παραμείνει ο όμιλος ένας ισχυρός περιφερειακός παίκτης δίνουν το στίγμα της επόμενης περιόδου.
Ο «βαλκανιονίκης»
Ο Απόστολος Βακάκης έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν θέλει η Jumbo να εξελιχθεί σε μια κλασική πολυεθνική. Στη φετινή γενική συνέλευση εξήγησε με μεγαλύτερη σαφήνεια τι σημαίνει αυτό για την ανάπτυξη του ομίλου τα επόμενα χρόνια. «Δεν φιλοδοξούμε να γίνουμε πολυεθνική. Ούτε στα χειρότερα όνειρά μου. Δεν θέλω να γίνω Walmart».
Όπως είπε, στόχος δεν είναι η δημιουργία θυγατρικών σε όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες, αλλά η διατήρηση ενός ισχυρού περιφερειακού αποτυπώματος. «Θέλουμε να είμαστε βαλκανιονίκης», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας ένα μοντέλο ανάπτυξης που βασίζεται στην άμεση παρουσία στις αγορές που θεωρεί στρατηγικές και στη διαφορετική αξιοποίηση του franchise εκτός αυτού του πυρήνα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συνεργασία με το δίκτυο franchise. Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη Balfin αλλά και για την παρουσία της Jumbo στο Ισραήλ, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει λόγος ο όμιλος να δημιουργεί δικές του εταιρείες στις ίδιες αγορές όπου ήδη δραστηριοποιείται μέσω συνεργατών.
«Δεν έχει λογική να αναπτυσσόμαστε στο κομμάτι του franchise και ταυτόχρονα να ανοίγουμε δικές μας εταιρείες στις ίδιες χώρες. Το άλλο είναι plus business».
Όπως εξήγησε, το μοντέλο αυτό δημιουργεί πρόσθετα έσοδα μέσω των συμμετοχών, των δικαιωμάτων επί των πωλήσεων και της τροφοδοσίας των καταστημάτων από την εταιρεία εξαγωγών. Την ίδια στιγμή, όμως, απορροφά χρόνο και διοικητικούς πόρους. Για τον λόγο αυτό δεν θεωρεί σκόπιμο να αναπτύσσει παράλληλα θυγατρικές στις ίδιες αγορές, προτιμώντας να κατευθύνει τα κεφάλαια και τη διοικητική προσοχή εκεί όπου ο όμιλος επιλέγει να έχει άμεση παρουσία.
Το πρώτο τεστ ήταν η Τουρκία
Η πρώτη εφαρμογή αυτής της στρατηγικής αφορά τελικά την Τουρκία. Μέχρι πριν από λίγους μήνες αποτελούσε την επικρατέστερη υποψήφια για την επόμενη μεγάλη επέκταση της Jumbo. Σήμερα έχει βγει από τον σχεδιασμό.
Ο όμιλος σχεδίαζε να εισέλθει αρχικά μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος, ακολουθώντας το μοντέλο που σκοπεύει να εφαρμόζει σε κάθε νέα αγορά: πρώτα δοκιμαστική παρουσία και μόνο εφόσον επιβεβαιωθούν οι προοπτικές, ανάπτυξη φυσικού δικτύου. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε πριν καν ξεκινήσει.
«Αν ήταν κάπου να πάμε, θα πηγαίναμε στην Τουρκία. Δεν πάμε όμως, γιατί δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις». Όπως εξήγησε, οι αλλαγές που επέβαλε η τουρκική κυβέρνηση στις διασυνοριακές αποστολές καθιστούν πλέον μη βιώσιμη ακόμη και την είσοδο μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
«Δεν είμαστε τζογαδόροι». Με αυτή τη φράση ο Βακάκης έδωσε ουσιαστικά και το νέο επενδυτικό δόγμα της Jumbo. Μια αγορά μπορεί να είναι μεγάλη και να προσφέρει σημαντικές προοπτικές, όμως αν οι κανόνες του παιχνιδιού αλλάξουν και η σχέση κινδύνου-απόδοσης πάψει να είναι ελκυστική, η εταιρεία προτιμά να αποχωρεί παρά να επιμένει.
Η ίδια λογική εξηγεί και γιατί απέκλεισε την ανάπτυξη με ίδια κεφάλαια σε αγορές όπως το Ουζμπεκιστάν. «Δεν θα πάμε να κάνουμε πόλεμο στο Ουζμπεκιστάν. Αυτό είναι για τους πολεμοχαρείς».
Αντίθετα, αποκάλυψε ότι η διοίκηση έχει ήδη στρέψει την προσοχή της σε άλλη αγορά, την οποία προς το παρόν δεν θέλησε να κατονομάσει. Και εκεί, όμως, η διαδικασία θα είναι η ίδια: πρώτα ηλεκτρονικό κατάστημα και μόνο εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν θα εξεταστεί η δημιουργία φυσικού δικτύου.
Η Ρουμανία δοκιμάζει τις αντοχές
Αν η Τουρκία ήταν η αγορά από την οποία η Jumbo επέλεξε να αποχωρήσει πριν ακόμη εισέλθει, η Ρουμανία είναι η αγορά στην οποία επιλέγει να παραμείνει, παρότι το οργανωμένο λιανεμπόριο καταγράφει σήμερα διψήφια πτώση. Κι όμως, η διοίκηση εκτιμά ότι η υποχώρηση των δικών της πωλήσεων θα παραμείνει κάτω από το 5%, γεγονός που σημαίνει ότι συνεχίζει να κερδίζει μερίδια αγοράς μέσα σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία.
Ο Βακάκης υπολόγισε ότι περίπου δύο ποσοστιαίες μονάδες χάνονται από την αύξηση του ΦΠΑ και άλλες δύο από την υποτίμηση του τοπικού νομίσματος. Παρ’ όλα αυτά, η διοίκηση διατηρεί αμετάβλητο το guidance για τον όμιλο, καθώς οι καλύτερες επιδόσεις της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Κύπρου αντισταθμίζουν τις πιέσεις της ρουμανικής αγοράς.
«Είμαστε 51% αισιόδοξοι και 49% απαισιόδοξοι», σημείωσε. Η αισιοδοξία αυτή δεν σημαίνει ότι οι επενδύσεις αναστέλλονται. Περίπου το μισό επενδυτικό πρόγραμμα στη Ρουμανία έχει ήδη υλοποιηθεί, βρίσκεται σε εξέλιξη ο έλεγχος για την απόκτηση νέας αποθήκης, ενώ η Jumbo συνεχίζει να αναζητά ευκαιρίες στην αγορά ακινήτων, θεωρώντας ότι οι σημερινές πιέσεις μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες για όσους διαθέτουν ισχυρό ισολογισμό.
«Οι αδύναμοι κρίκοι θα ζοριστούν», είπε χαρακτηριστικά. Και όταν ρωτήθηκε αν τον ανησυχεί η εικόνα της ρουμανικής αγοράς, έδωσε ίσως την πιο χαρακτηριστική απάντηση ολόκληρης της συνέλευσης: «Θα ανησυχούσα περισσότερο αν είχαμε ήσυχα νερά. Η εταιρεία βελτιώνεται λόγω των δυσκολιών, γιατί μας αναγκάζουν να γίνουμε πιο παραγωγικοί».
Λίγες εβδομάδες ακόμη πριν ανοίξει τα χαρτιά του
Δεν απέκλεισε νέα έκτακτη διανομή προς τους μετόχους μέχρι το τέλος της χρονιάς, απέφυγε όμως να δεσμευτεί. «Δεν είμαι μελλοντολόγος… ο νοών νοείτω», είπε, επαναλαμβάνοντας ότι προτεραιότητα της διοίκησης παραμένουν οι επενδύσεις, ακολουθούν οι αποδόσεις προς τους μετόχους και τελευταίες οι επαναγορές ιδίων μετοχών.
«Η μπίλια δεν έχει κάτσει ακόμη στο Ορμούζ». Με αυτή τη φράση εξήγησε γιατί θεωρεί πρόωρο να ληφθούν αποφάσεις. Όπως είπε, μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα φανεί αν η σημερινή αποκλιμάκωση θα έχει συνέχεια ή αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε νέα ένταση, εξέλιξη που θα επηρεάσει άμεσα το κόστος μεταφοράς, τις τιμές της ενέργειας και τελικά τον πληθωρισμό.
«Εάν δεν δούμε τι γίνεται εκεί, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι θα συμβεί με τον πληθωρισμό», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η εταιρεία δεν μπορεί να αγνοήσει μια πραγματικότητα που βρίσκεται εκτός του δικού της ελέγχου.
Η ίδια επιφυλακτικότητα εξηγεί και γιατί δεν θέλησε να προδικάσει αν θα υπάρξει νέα έκτακτη διανομή προς τους μετόχους μέχρι το τέλος της χρονιάς. «Δεν είμαι μελλοντολόγος… ο νοών νοείτω», τόνισε.
Αυτό που ξεκαθάρισε είναι ότι η ιεράρχηση της διοίκησης παραμένει αμετάβλητη: πρώτα οι επενδύσεις που ενισχύουν την αξία της εταιρείας, στη συνέχεια οι αποδόσεις προς τους μετόχους και, τελευταίες, οι επαναγορές ιδίων μετοχών.
«Έχω γεννηθεί κότα. Δεν θα το παίξω λιοντάρι». Η φράση προκάλεσε γέλια στην αίθουσα, αλλά αποτύπωνε τη φιλοσοφία με την οποία διαχειρίζεται το ισχυρό ταμείο της Jumbo. Όπως είπε, προτιμά να διατηρεί την εταιρεία θωρακισμένη απέναντι σε μια ενδεχόμενη κρίση, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα καθυστερήσει μια απόφαση που οι μέτοχοι θα ήθελαν να δουν νωρίτερα.
Την ίδια λογική συμπύκνωσε λίγο αργότερα σε μία ακόμη φράση: «Είμαι φύσει αισιόδοξος, αλλά όχι αισιόδοξος με τα λεφτά των άλλων».
Η μετοχή
Οι ερωτήσεις των μετόχων επεκτάθηκαν γρήγορα και στη μετοχή της Jumbo, με τον Βακάκη να επαναλαμβάνει ότι αποστολή της διοίκησης δεν είναι να παρακολουθεί την καθημερινή αποτίμηση της εταιρείας στο ταμπλό. «Η δουλειά μου δεν είναι η τιμή της μετοχής», τόνισε χαρακτηριστικά. «Δεν μας ενδιαφέρει. Μας ενδιαφέρει μακροχρόνια. Είμαστε εργαλείο αποταμίευσης. Όλοι θέλουν να πάνε με πύραυλο. Εμείς δεν είμαστε τέτοια, είμαστε αεροπλάνο. Jumbo».
Στο ίδιο πλαίσιο απέδωσε τις πρόσφατες αλλαγές στη μετοχική σύνθεση κυρίως στην επικείμενη αναβάθμιση του ελληνικού χρηματιστηρίου στις ώριμες αγορές, εκτιμώντας ότι η μεταβατική περίοδος θα οδηγήσει ορισμένα διεθνή χαρτοφυλάκια σε αναδιάρθρωση των θέσεών τους και την είσοδο νέων θεσμικών επενδυτών.
Απέκλεισε, πάντως, κάθε ενδεχόμενο placement από τους βασικούς μετόχους.
Η πιο ενδιαφέρουσα στιγμή ήρθε προς το τέλος της συνέλευσης, όταν μέτοχος τον ρώτησε γιατί, με δεδομένη την αποτίμηση της εταιρείας και τη δική του εμπιστοσύνη στις προοπτικές της, δεν αγοράζει περισσότερες μετοχές. «Πού το ξέρεις;», απάντησε χαμογελώντας.
Όταν ο μέτοχος επέμεινε ότι μια τέτοια κίνηση θα έπρεπε να ανακοινώνεται, ο Βακάκης έκλεισε τη συζήτηση με έναν ακόμη υπαινιγμό: «Κάνε λίγο υπομονή».
Ταυτόχρονα, υπενθύμισε ότι η οικογένειά του ακολουθεί διαχρονικά τη λογική της διαφοροποίησης των επενδύσεων. «Δεν βάζουμε όλα τα αυγά σε ένα καλάθι», είπε, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η δική του «ψήφος εμπιστοσύνης» στις προοπτικές της Jumbo παραμένει δεδομένη.
«Η θρησκεία μας είναι ο καταναλωτής»
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι επενδύσεις δεν ήταν τα μόνα θέματα που απασχόλησαν τη συνέλευση. Ο κ. Βακάκης τοποθετήθηκε εκτενώς και για τις αλλαγές που συντελούνται στο ευρωπαϊκό λιανεμπόριο, από την επέκταση της Action μέχρι την άνοδο των κινεζικών πλατφορμών και τους νέους δασμούς που εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αφετηρία της σκέψης του ήταν μία. «Η θρησκεία μας είναι ο καταναλωτής». Με αυτή τη φράση εξήγησε γιατί αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα κάθε μέτρο που αυξάνει το κόστος των προϊόντων, ακόμη κι αν βραχυπρόθεσμα μπορεί να ευνοεί επιχειρήσεις όπως η Jumbo.
Σχολιάζοντας την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επιβάλει τέλος στα μικροδέματα από την Κίνα, αναγνώρισε ότι η εξέλιξη αυτή πιθανότατα θα περιορίσει το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα πλατφορμών όπως η Temu και η Shein. Έσπευσε όμως να προσθέσει ότι το τίμημα θα το πληρώσει τελικά ο Ευρωπαίος καταναλωτής. «Αν θέλεις να τιμωρήσεις αυτόν που σου στέλνει φθηνά πράγματα, στο τέλος τιμωρείς τον καταναλωτή», σημείωσε.
Κατά την άποψή του, το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι ότι η Κίνα παράγει φθηνά προϊόντα, αλλά ότι η ίδια έχει χάσει σημαντικό μέρος της ανταγωνιστικότητάς της.
Για τον ίδιο, καμία χώρα δεν διαθέτει σήμερα την παραγωγική κλίμακα, την εφοδιαστική αλυσίδα και το κόστος που απαιτούνται για να υποκαταστήσουν τη κινεζική βιομηχανία. Γι’ αυτό και θεωρεί ότι οι δασμοί από μόνοι τους δεν μπορούν να αλλάξουν τους κανόνες του παιχνιδιού. «Η Κίνα θα συνεχίσει να είναι το εργοστάσιο του κόσμου», εκτίμησε.
Στο ίδιο πλαίσιο κλήθηκε να σχολιάσει και την επέκταση της ολλανδικής Action στην ρουμανική αγορά. Δεν υποτίμησε τον νέο ανταγωνιστή, ούτε όμως έδειξε να συμμερίζεται τις ανησυχίες που διατυπώνονται στην αγορά.
Όπως είπε, κάθε νέα αλυσίδα δικαιούται να δοκιμάσει τις δυνάμεις της, όμως η πραγματική δοκιμασία δεν είναι πόσο γρήγορα θα ανοίξει καταστήματα, αλλά αν θα καταφέρει να διατηρήσει υψηλή κερδοφορία και θετικές ταμειακές ροές σε βάθος χρόνου.
Με τον τρόπο αυτό επανήλθε, για ακόμη μία φορά, στο βασικό μήνυμα που διαπέρασε ολόκληρη τη συνέλευση: η ανάπτυξη δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αν δεν συνοδεύεται από υψηλή απόδοση των κεφαλαίων.
Οι αμοιβές και η απάντηση στους επικριτές
Πέρα από τη στρατηγική του ομίλου και τις διεθνείς εξελίξεις, ο Βακάκης κλήθηκε να απαντήσει και για ένα θέμα που είχε προκαλέσει συζήτηση πριν ακόμη από τη γενική συνέλευση: την πολιτική αμοιβών της διοίκησης, μετά τις παρατηρήσεις του οίκου ISS.
Ο κ. Βακάκης δεν απέφυγε το θέμα. Αντίθετα, υπερασπίστηκε τον ρόλο των proxy advisors, σημειώνοντας ότι συμβάλλουν στη διαφάνεια και στη βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης, ακόμη κι όταν οι εισηγήσεις τους δεν είναι ευχάριστες για τις διοικήσεις.
Παράλληλα αποκάλυψε ότι η διοικητική ομάδα δεν έλαβε αυξήσεις αποδοχών για τη φετινή χρήση, παρά τις υψηλές επιδόσεις του ομίλου. «Σε περίοδο κρίσης είναι ανήθικο κάποιος να εξαιρέσει τον εαυτό του», σημείωσε, προσθέτοντας πως η διοίκηση οφείλει να συμμετέχει πρώτη στην προσπάθεια αυτοσυγκράτησης.
Την ίδια στιγμή υπερασπίστηκε το πρόγραμμα μεταβλητών αποδοχών, υπενθυμίζοντας ότι αφορά 209 στελέχη και εργαζόμενους και ενεργοποιείται μόνο όταν επιτυγχάνονται συγκεκριμένοι στόχοι απόδοσης.
Τελικά, όλα τα θέματα της ημερήσιας διάταξης, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης αποδοχών και της πολιτικής αμοιβών, εγκρίθηκαν από τη γενική συνέλευση.
Διαβάστε ακόμη
Ορμούζ: Σαουδική Αραβία και HAE αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη
Golden Visa: Οι νέες business των 250.000 ευρώ που άνθισαν μετά την αυστηροποίηση του νόμου
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να βρεις τη σωστή babysitter;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.