Σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος μεταφοράς πετρελαίου εκτοξεύεται σε πρωτοφανή επίπεδα, μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι και εταιρείες εμπορίας πρώτων υλών αναζητούν διέξοδο από την εξάρτησή τους από την αγορά ναύλων. Η απάντηση που διαμορφώνεται είναι η εξασφάλιση μεγαλύτερου ελέγχου επί των δεξαμενόπλοιων, είτε μέσω ιδιόκτητων στόλων είτε με μακροχρόνιες ναυλώσεις. Η νέα αυτή τάση καταγράφεται στην εβδομαδιαία έκθεση του ναυλομεσιτικού οίκου Allied Shipbroking, η οποία αναδεικνύει τη στρατηγική μετατόπιση μεγάλων ασιατικών αγοραστών πετρελαίου προς τον απευθείας έλεγχο των θαλάσσιων μεταφορών.
Το οικονομικό κίνητρο είναι ιδιαίτερα ισχυρό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Allied, στις 9 Οκτωβρίου τα μέσα ημερήσια ισοδύναμα έσοδα των VLCC είχαν φθάσει τα 936.646 δολάρια, σημειώνοντας εβδομαδιαία αύξηση 19,1%. Στη διαδρομή Μέση Ανατολή–Κίνα, μάλιστα, οι αντίστοιχες εκτιμήσεις είχαν αγγίξει τα 1,478 εκατ. δολάρια ημερησίως στις 8 Οκτωβρίου. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η εξασφάλιση διαθέσιμων πλοίων δεν αποτελεί πλέον μόνο ζήτημα μεταφορικού κόστους, αλλά κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα των διυλιστηρίων και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.
Οι Ινδοί αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη μεταφορά του πετρελαίου
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκονται τέσσερις μεγάλοι ινδικοί ενεργειακοί όμιλοι: η Indian Oil, η Reliance Industries, η Bharat Petroleum και η HPCL-Mittal. Όπως αναφέρει η Allied, οι συγκεκριμένες εταιρείες προχωρούν σε αγορές ιρακινού αργού πετρελαίου με όρους FOB (Free on Board), αναλαμβάνοντας οι ίδιες τη ναύλωση των δεξαμενόπλοιων που θα μεταφέρουν τα φορτία.
Η επιλογή αυτή διαφοροποιείται από την αγορά πετρελαίου με όρους παράδοσης στον προορισμό, όπου το κόστος της θαλάσσιας μεταφοράς ενσωματώνεται στην τιμή που πληρώνει ο αγοραστής. Με τις συμφωνίες FOB, τα διυλιστήρια αποκτούν μεγαλύτερο έλεγχο στην επιλογή πλοίου, στον χρόνο μεταφοράς και στη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Δεν εξαλείφεται, βεβαίως, ο κίνδυνος από τις διακυμάνσεις των ναύλων. Οι εταιρείες εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τα έξοδα ναύλωσης, ασφάλισης και λειτουργίας, αποκτούν όμως τη δυνατότητα να οργανώνουν πιο ευέλικτα τις μεταφορές τους.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η Reliance Industries, ένας από τους μεγαλύτερους ιδιωτικούς ενεργειακούς ομίλους της Ινδίας. Η εταιρεία έχει εξασφαλίσει το VLCC Himalayasan μέσω τριετούς ναύλωσης από την ιαπωνική Mitsui O.S.K. Lines (MOL). Πρόκειται για το έκτο VLCC του ομίλου MOL που ναυλώνεται από τη Reliance, γεγονός που αποτυπώνει τη σημασία που αποδίδει η ινδική εταιρεία στη σταθερή πρόσβαση σε μεταφορική χωρητικότητα.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια συγκυρία κατά την οποία η διαθεσιμότητα μεγάλων δεξαμενόπλοιων περιορίζεται, ενώ οι ναύλοι επηρεάζονται έντονα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις ανακατατάξεις στις εμπορικές διαδρομές. Για έναν όμιλο που διαχειρίζεται μεγάλες ποσότητες εισαγόμενου αργού, η μακροχρόνια ναύλωση μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός περιορισμού της έκθεσης στις αιφνίδιες αυξήσεις των τιμών της spot αγοράς.
Η Trafigura δημιουργεί δική της ναυτιλιακή πλατφόρμα με 14 VLCC
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Trafigura, ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς ομίλους εμπορίας ενέργειας και πρώτων υλών. Σύμφωνα με την Allied, τον Σεπτέμβριο η Trafigura δημιούργησε τη Volare Shipping, μια νέα ναυτιλιακή εταιρεία που ξεκινά με έξι VLCC σε λειτουργία και οκτώ επιπλέον υπό ναυπήγηση. Πρόκειται για έναν στόλο που αριθμεί συνολικά 14 VLCC, συμπεριλαμβανομένων των υπό κατασκευή πλοίων, αναδεικνύοντας την πρόθεση του εμπορικού ομίλου να ενισχύσει τον άμεσο έλεγχό του στις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου.
Η συγκεκριμένη επένδυση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς προέρχεται από μια εταιρεία της οποίας η βασική δραστηριότητα είναι η εμπορία ενεργειακών προϊόντων και όχι η παραδοσιακή πλοιοκτησία. Η δημιουργία μιας οργανωμένης ναυτιλιακής πλατφόρμας προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση φορτίων και μειώνει την εξάρτηση από τη διαθεσιμότητα τρίτων πλοιοκτητών σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας.
Έλληνες εφοπλιστές
Η ενίσχυση της παρουσίας ενεργειακών ομίλων στη διαχείριση δεξαμενόπλοιων δημιουργεί νέα δεδομένα και για την ελληνική ναυτιλία, η οποία διαθέτει ισχυρή παρουσία στη διεθνή αγορά μεταφοράς πετρελαίου. Η αυξανόμενη επιθυμία των φορτωτών να εξασφαλίσουν πλοία με μακροχρόνιες συμβάσεις μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες ευκαιρίες για τους Έλληνες πλοιοκτήτες, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν σύγχρονα VLCC και μπορούν να προσφέρουν σταθερή μεταφορική χωρητικότητα. Ταυτόχρονα, όμως, η ανάπτυξη ναυτιλιακών σχημάτων που ελέγχονται από μεγάλους εμπορικούς και ενεργειακούς ομίλους ενδέχεται μακροπρόθεσμα να περιορίσει μέρος της ζήτησης που κατευθύνεται σήμερα στην ελεύθερη αγορά ναύλων.
Πρόκειται για δύο διαφορετικές πλευρές της ίδιας εξέλιξης: περισσότερες δυνατότητες μακροχρόνιας απασχόλησης για τους ανεξάρτητους πλοιοκτήτες, αλλά και ενίσχυση του ανταγωνισμού από εταιρείες που επιδιώκουν να ελέγχουν οι ίδιες τις μεταφορές τους. Η Allied εκτιμά ότι η πρόσβαση σε πλοία, είτε μέσω ιδιοκτησίας είτε μέσω μακροχρόνιων ναυλώσεων, αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την οικονομική αποτελεσματικότητα της προμήθειας αργού πετρελαίου.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι η μάχη των ενεργειακών κολοσσών δεν περιορίζεται πλέον στην εξασφάλιση πετρελαϊκών φορτίων, αλλά επεκτείνεται και στον έλεγχο των πλοίων που θα τα μεταφέρουν. Σε μια αγορά όπου οι ημερήσιοι ναύλοι μπορούν να μεταβληθούν κατά εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, η μεταφορική χωρητικότητα εξελίσσεται από υπηρεσία που αγοράζεται στην αγορά σε στρατηγικό περιουσιακό και επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.