Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελεί πλέον ένα προσωρινό γεωπολιτικό επεισόδιο, αλλά έναν παράγοντα που αναδιαμορφώνει σταδιακά τη λειτουργία της παγκόσμιας ναυτιλίας και του ενεργειακού εμπορίου. Οι συνεχείς εναλλαγές μεταξύ αποκλιμάκωσης και νέας έντασης έχουν υπονομεύσει την εμπιστοσύνη της αγοράς, με αποτέλεσμα πλοιοκτήτες, ναυλωτές και ενεργειακές εταιρείες να επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν τις μεταφορές πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας ανάλυσης του Νίκου Ταγκούλη, αναλυτή του ναυλομεσιτικού οίκου INTERMODAL, ο οποίος επισημαίνει ότι το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο αν τα Στενά του Ορμούζ παραμένει ανοικτό, αλλά αν οι συμμετέχοντες στην αγορά το θεωρούν πλέον ασφαλή και αξιόπιστο εμπορικό διάδρομο.
Το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν στα μέσα Ιουνίου η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη, προβλέποντας ένα πλαίσιο 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας, δημιούργησε αρχικά την εντύπωση ότι η κρίση οδηγούνταν προς εκτόνωση.
Η αισιοδοξία, όμως, αποδείχθηκε βραχύβια. Οι νέες ιρανικές επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων που διέρχονταν από το Στενό του Ορμούζ ώθησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επαναφέρουν τις κυρώσεις στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου που είχαν προσωρινά ανασταλεί. Ακολούθησε νέος γύρος αεροπορικών επιθέσεων μεταξύ των δύο χωρών, ενώ η Τεχεράνη επανήλθε στη θέση ότι το Στενό παραμένει κλειστό.
Η εξέλιξη αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο στην εμπορική ναυτιλία. Η κυκλοφορία πλοίων μειώθηκε αισθητά, ανατρέποντας την εικόνα σταδιακής ομαλοποίησης που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται στα τέλη Ιουνίου και στις αρχές Ιουλίου.
Κατά τον Νίκο Ταγκούλη, η ουσία της κρίσης βρίσκεται πλέον στην αξιοπιστία των συμφωνιών και όχι μόνο στις στρατιωτικές εξελίξεις. Η κατάρρευση του τελευταίου πλαισίου συνεννόησης αποτελεί την τρίτη αποτυχημένη προσπάθεια αποκλιμάκωσης από τον περασμένο Φεβρουάριο. Κάθε νέα συμφωνία αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως προσωρινή, γεγονός που αλλάζει τη συμπεριφορά της αγοράς.
Οι ναυλωτές εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικοί στις αποφάσεις τους, παρακολουθώντας καθημερινά τις εξελίξεις πριν δεσμεύσουν πλοία, ενώ αρκετοί πλοιοκτήτες αποφεύγουν να τοποθετήσουν τονάζ στον Περσικό Κόλπο, φοβούμενοι νέα επεισόδια που θα μπορούσαν να αυξήσουν το λειτουργικό κόστος και τους κινδύνους για τα πληρώματα.
Η αβεβαιότητα αντικατοπτρίζεται άμεσα στην αγορά των δεξαμενόπλοιων. Η βασική διαδρομή μεταφοράς αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς την Κίνα (TD3C), που αποτελεί σημείο αναφοράς για τα VLCC, είχε υποχωρήσει κάτω από τα 290.000 δολάρια ημερησίως μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν. Ωστόσο, η αναζωπύρωση των συγκρούσεων άλλαξε άμεσα το κλίμα. Μέσα σε μόλις τέσσερις συνεδριάσεις τα ημερήσια έσοδα αυξήθηκαν κατά περίπου 18%, φθάνοντας τα 344.000 δολάρια. Η INTERMODAL επισημαίνει ότι η αγορά αντιδρά πλέον περισσότερο στις γεωπολιτικές ειδήσεις παρά στα θεμελιώδη στοιχεία προσφοράς και ζήτησης. Η μεταβλητότητα έχει μετατραπεί σε βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς, καθώς κάθε νέα πληροφορία για τις εξελίξεις στην περιοχή επηρεάζει άμεσα τις ναυλώσεις.
Οι ενεργειακές ροές αλλάζουν κατεύθυνση
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα επιταχύνει παράλληλα μια σημαντική αναδιάρθρωση του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αυξάνουν σταθερά τις εξαγωγές αργού πετρελαίου και LNG, ενισχύοντας τη θέση τους ως βασικού προμηθευτή των ασιατικών αγορών. Παράλληλα, παραγωγοί όπως η Βραζιλία, ο Καναδάς και οι χώρες της Δυτικής Αφρικής κερδίζουν μερίδια αγοράς στην Ασία.
Οι μεγαλύτερες αποστάσεις που διανύουν πλέον τα φορτία αυξάνουν τη ζήτηση σε τονο-μίλια, στοιχείο που στηρίζει την αγορά των δεξαμενόπλοιων ακόμη και όταν οι εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο υποχωρούν. Την ίδια στιγμή, η Ρωσία ενισχύει περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου προς την Ινδία και την Κίνα, ενώ αυξάνει και τις αποστολές LNG προς την Ασία, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείπει την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία εξακολουθεί να απορροφά σημαντικό μέρος της παραγωγής από τη χερσόνησο Γιαμάλ.
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύει η έκθεση είναι οι μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούν οι χώρες του Κόλπου ώστε να μειώσουν την εξάρτησή τους από το Στενό του Ορμούζ.
Νέοι αγωγοί μεταφοράς πετρελαίου, επέκταση υφιστάμενων δικτύων και ανάπτυξη τερματικών σταθμών εκτός του Περσικού Κόλπου δημιουργούν εναλλακτικές διαδρομές για τις εξαγωγές.
Η διαθέσιμη δυναμικότητα αυτών των υποδομών υπολογίζεται σήμερα σε περίπου 6,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ενώ με την ολοκλήρωση των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 10 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Παρότι το πετρέλαιο θα συνεχίσει να μεταφέρεται με δεξαμενόπλοια, η φόρτωση θα γίνεται σε λιμένες εκτός του Ορμούζ, περιορίζοντας την εξάρτηση από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Αυξημένη ανησυχία και για το LNG
Η κατάσταση επηρεάζει εξίσου έντονα και την αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Κατάρ, δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο, εξακολουθεί να λειτουργεί με εξαγωγές σημαντικά χαμηλότερες από τα συνήθη επίπεδα, ενώ η πρόσφατη επίθεση σε φορτωμένο καταριανό πλοίο μεταφοράς LNG ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τις ανησυχίες για την ασφάλεια των μεταφορών στην περιοχή.
Η INTERMODAL εκτιμά ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται πλέον σε έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο έντασης, προσωρινής αποκλιμάκωσης και νέας αναζωπύρωσης.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η αξιοπιστία του σημαντικότερου ενεργειακού θαλάσσιου διαδρόμου του κόσμου αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο. Μέχρι να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη της αγοράς, οι εμπορικές ροές πετρελαίου και LNG θα συνεχίσουν να ανακατανέμονται προς εναλλακτικούς προμηθευτές και μεγαλύτερες θαλάσσιες διαδρομές, διατηρώντας σε υψηλά επίπεδα τη ζήτηση για τονο-μίλια, αλλά και τη μεταβλητότητα στους ναύλους και στη διαχείριση του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων.
Εν κατακλείδι, το μέλλον της ναυτιλίας στην περιοχή δεν θα κριθεί μόνο από το αν το Ορμούζ παραμείνει ανοικτό, αλλά από το πότε η διεθνής αγορά θα πειστεί ότι μπορεί να το χρησιμοποιεί ξανά χωρίς τον φόβο μιας νέας αιφνίδιας κρίσης.
Διαβάστε ακόμη
Οπτικές ίνες: Οι παράλληλες εγκαταστάσεις βάζουν… φωτιά στις πολυκατοικίες
Όμιλος Πλακεντία: Στόχος τα €20 εκατ. με αιχμή την εκπαίδευση και την επέκταση του δικτύου (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.