Για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες κατά τις οποίες το ελληνικό δημόσιο χρέος αποτελούσε μόνιμη πηγή ανησυχίας για επενδυτές, αγορές και ευρωπαϊκούς θεσμούς, η χώρα βρίσκεται μπροστά σε ένα εντελώς διαφορετικό αφήγημα. Αντί να αναζητά τρόπους χρηματοδότησης ή να διαπραγματεύεται παρατάσεις αποπληρωμών, σχεδιάζει νέες πρόωρες εξοφλήσεις δανείων και επιχειρεί να επιταχύνει ακόμη περισσότερο την αποκλιμάκωση του χρέους της.
Ο στόχος είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος: μέχρι το τέλος του 2026 η Ελλάδα επιδιώκει να πάψει να κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρωζώνη ως η χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ. Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η θέση αυτή θα περάσει στην Ιταλία, σηματοδοτώντας μια ιστορική μεταβολή για την εικόνα της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές.
Για να επιτευχθεί ο στόχος, το οικονομικό επιτελείο προχωρά σε δύο νέες πρόωρες αποπληρωμές χρέους μέσα στη χρονιά, συνεχίζοντας μια στρατηγική που εφαρμόζεται συστηματικά από το 2019.
Οι δύο κινήσεις του 2026
Η πρώτη αποπληρωμή αφορά ποσό 6,94 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Greek Loan Facility, δηλαδή του πρώτου προγράμματος στήριξης της χώρας. Πρόκειται για υποχρεώσεις που κανονικά θα έληγαν τα επόμενα χρόνια και συγκεκριμένα την περίοδο 2029-2035.
Η συγκεκριμένη κίνηση έχει ήδη λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς και εντάσσεται στη στρατηγική επιτάχυνσης της μείωσης του χρέους.
Το δεύτερο βήμα προγραμματίζεται για το φθινόπωρο και αφορά πρόσθετη αποπληρωμή ύψους 3 δισ. ευρώ από δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα συνεχίζει να μειώνει σταδιακά τις υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν κατά την περίοδο της κρίσης χρέους.
Η φετινή διαδικασία αποτελεί την όγδοη κατά σειρά πρόωρη αποπληρωμή από το 2019 και μετά. Στο διάστημα αυτό η Ελλάδα έχει ήδη εξοφλήσει δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ υποχρεώσεων, δημιουργώντας ένα ιστορικό που δύσκολα συναντάται σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης.
Το οικονομικό όφελος
Πέρα από τη συμβολική σημασία των αποπληρωμών, υπάρχει και ένα ιδιαίτερα απτό οικονομικό αποτέλεσμα. Η πρόωρη εξόφληση ακριβότερων δανείων οδηγεί σε αισθητή μείωση των δαπανών για τόκους.
Με βάση τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, κάθε δισεκατομμύριο ευρώ που αποπληρώνεται νωρίτερα μεταφράζεται σε σημαντική ετήσια εξοικονόμηση για τον κρατικό προϋπολογισμό. Η νέα συναλλαγή αναμένεται να περιορίσει περαιτέρω το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, δημιουργώντας δημοσιονομικό χώρο για τα επόμενα χρόνια.
Σε βάθος χρόνου, το συνολικό όφελος από τις πρόωρες εξοφλήσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια υπολογίζεται σε περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Ωστόσο, οι οικονομικές επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στους τόκους. Η συνέπεια στην αποπληρωμή των υποχρεώσεων λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα προς τις διεθνείς αγορές ότι η Ελλάδα έχει πλέον αφήσει πίσω της την περίοδο της κρίσης και μπορεί να διαχειρίζεται το χρέος της με μεγαλύτερη αυτονομία.
Το τέλος του «μαξιλαριού»
Μία ακόμη συμβολική διάσταση της νέας στρατηγικής είναι η πλήρης αξιοποίηση του γνωστού «μαξιλαριού» ρευστότητας που είχε δημιουργηθεί κατά την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια.
Το αποθεματικό αυτό είχε συγκροτηθεί ως δίχτυ ασφαλείας για ενδεχόμενες αναταράξεις στις αγορές μετά το τέλος των προγραμμάτων στήριξης. Για χρόνια παρέμενε διαθέσιμο αποκλειστικά για τη μείωση του χρέους και όχι για άλλες χρήσεις.
Με τις τελευταίες κινήσεις, το συγκεκριμένο κεφάλαιο ουσιαστικά ολοκληρώνει τον κύκλο του. Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση, βασιζόμενη πλέον στα δικά της δημοσιονομικά μεγέθη και στη δυνατότητά της να χρηματοδοτείται από τις αγορές χωρίς την ύπαρξη έκτακτων αποθεμάτων ασφαλείας.
Η μεγάλη αποκλιμάκωση του χρέους
Οι προβλέψεις του οικονομικού επιτελείου δείχνουν ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα συνεχίσει να υποχωρεί τα επόμενα χρόνια. Εφόσον οι στόχοι επιτευχθούν, το δημόσιο χρέος θα κινηθεί σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα των προηγούμενων ετών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2020, εν μέσω πανδημίας, το ελληνικό χρέος είχε εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ. Από τότε έχει ξεκινήσει μια από τις ταχύτερες διαδικασίες αποκλιμάκωσης διεθνώς, με τη χώρα να καταγράφει εντυπωσιακή πρόοδο σε σχέση με το σημείο εκκίνησης.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την πορεία έχουν διαδραματίσει η ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας, τα πρωτογενή πλεονάσματα, η συγκράτηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και οι συνεχείς πρόωρες αποπληρωμές.
Το βλέμμα στους οίκους αξιολόγησης
Οι επόμενοι μήνες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο. Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης θα κληθούν να εξετάσουν τις νέες εξελίξεις και να αποτιμήσουν κατά πόσο η πορεία του ελληνικού χρέους δικαιολογεί περαιτέρω αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.
Οι αποφάσεις τους αναμένονται σε μια περίοδο έντονης διεθνούς αβεβαιότητας, αλλά και αυξημένης προσοχής από τους επενδυτές. Η συνέχιση της αποκλιμάκωσης του χρέους αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που παρακολουθούν οι αγορές.
Παράλληλα, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κοιτούν ήδη πιο μακριά. Μετά τον στόχο να πάψει η Ελλάδα να είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης, το επόμενο μεγάλο ορόσημο αφορά τη μείωση του χρέους σε διψήφιο ποσοστό ως προς το ΑΕΠ. Εφόσον η πορεία της οικονομίας συνεχιστεί χωρίς σοβαρές αναταράξεις, το σενάριο αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί σε πραγματικότητα μέσα στην επόμενη δεκαετία, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο δημοσιονομικής προσαρμογής που ξεκίνησε στα χρόνια της κρίσης.
Διαβάστε ακόμη
Τηλέμαχος Λαβίδας (Lavipharm): Από την επιβίωση στο success story της νέας Lavipharm
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.