Οικονομία

Κρατικός Προϋπολογισμός: Πενταπλασιασμός των αμυντικών δαπανών το 2021

  • Κωστής Πλάντζος


Ποιά είναι τα μέτωπα στα οποία θα κατευθυνθεί το «μπαζούκας» των 35 δισ. σε 2 χρόνια - Το ύψος του ποσού που θα κατευθυνθεί στην αντιμετώπιση των κρίσεων (υγειονομική, οικονομική, μεταναστευτική, φυσικών καταστροφών)

«Πολεμικός» είναι ο προϋπολογισμός του 2021, με μάχες σε όλα τα μέτωπα. Δεν έφτανε ο «πόλεμος» κατά του κορωνοϊού, αλλά στην κυβέρνηση δίνουν «μάχες» για να εξασφαλίσουν κονδύλια για την Εθνική Άμυνα και το μεταναστευτικό, να αντιμετωπίσουν τις φυσικές καταστροφές και να επιστρέψουν στους συνταξιούχους αναδρομικά για αντισυνταγματικές μειώσεις από το 2015 και μετά.

Η κυβέρνηση ρίχνει 37 δισεκατομμύρια ευρώ στα μέτωπα αυτά, πέραν όλων των άλλων αναγκών που καλείται να καλύψει από τον προϋπολογισμό (Πρόνοια, μισθοδοσία δημοσίου, συντάξεις, χρέη, τόκους, καταναλωτικές δαπάνες κλπ).

Σύμφωνα με τον νέο προϋπολογισμό, για την αντιμετώπιση των πολλαπλών κρίσεων (υγειονομική, οικονομική, μεταναστευτική, φυσικών καταστροφών) η δαπάνη προσεγγίζει τα 27 δισ. ευρώ το 2020 και αναμένεται να υπερβεί τα 10 δισ. ευρώ το 2021, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι πόροι που θα απορροφηθούν στα πλαίσια του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ειδικότερα:

1. οι πληρωμές για την Εθνική Άμυνα (εξοπλιστικά προγράμματα) αναμένεται να ανέλθουν στο ποσό των 2,5 δισ. ευρώ το 2021, αυξημένες κατά 2 δισ. ευρώ περίπου σε σχέση με το 2020. Ουσιαστικά οι πληρωμές πενταπλασιάζονται και φτάνουν συνολικά στα 3 δισ. στη διετία 2020-2021.

2. Οι δαπάνες για τις μεταναστευτικές ροές το 2021 προβλέπεται να ανέλθουν σε 564 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 414 εκατ. ευρώ καλύπτονται από τον τακτικό προϋπολογισμό.

 

Πίνακας 3.31 Εθνική Άμυνα και Μεταναστευτικό

(σε εκατ. ευρώ)

2020

2021

Εξοπλιστικά προγράμματα

Πληρωμές

515*

2.519

Φυσικές παραλαβές

460

1.472

Δαπάνες μεταναστευτικών ροών

Τακτικός Προϋπολογισμός

405

414

Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

200

150

 

3. Για την καταβολή αναδρομικών ποσών σε συνταξιούχους δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, απαιτήθηκαν 1,4 δισ. ευρώ το 2020,

4. Για την αντιμετώπιση των ζημιών από φυσικές καταστροφές, το κόστος αναμένεται να ξεπεράσει στα 230 εκατ. ευρώ το 2020. Το 2020 πλήρωσε αποζημιώσεις και έργα υποδομών για πλημμύρες στην Περιφερειακή Ενότητα Ευβοίας, σε πολλές περιοχές της χώρας από τον Μεσογειακό Κυκλώνα «Ιανό» και την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στην Περιφερειακή Ενότητα Σάμου.

5. Για την πανδημία Covid-19, η πολιτεία έθεσε σε άμεση εφαρμογή μία σειρά παρεμβάσεων που χωρίζονται σε 62 κατηγορίες μέτρων (πίνακας 3.30) συνολικής αξίας 31,437 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 23,891 δισ. ευρώ αφορούν το 2020 και 7,546 δισ. ευρώ αναμένεται να επιβαρύνουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2021.

Οι 62 κατηγορίες μέτρων αποτελούνται από πολλαπλάσια μέτρα και κανονιστικές προσαρμογές. Είναι ενδεικτικό ότι από τις 25 Φεβρουαρίου 2020 και έως τις 19 Νοεμβρίου 2020 έχουν εκδοθεί 978 κανονιστικές πράξεις για την αντιμετώπιση των επιδημιολογικών και οικονομικών συνεπειών της πανδημίας.

Οι 62 παρεμβάσεις-μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του ειδικού αποθεματικού, έχουν συνολικό ύψος 31,437 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 23,891 δισ. ευρώ αφορούν το 2020 (συμπεριλαμβάνοντας τη μόχλευση των χρηματοοικονομικών εργαλείων ύψους 5,693 δισ. ευρώ). Το ταμειακό κόστος για το 2020 ανέρχεται σε 18.198 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος, περί τα 11,625 δισ. ευρώ επιφέρει άμεσο δημοσιονομικό κόστος, ποσό 1,567 δισ. ευρώ αφορά αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων και ποσό 5,006 δισ. ευρώ αφορά παρεμβάσεις παροχής ρευστότητας. Το ύψος των παρεμβάσεων για το 2021 ανέρχεται στο ποσό των 7,546 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 6,936 δισ. προκαλούν δημοσιονομική επίπτωση και 610 εκατ. εκτιμάται ότι θα δαπανηθούν σε παρεμβάσεις παροχής ρευστότητας που προκαλούν ταμειακή επίπτωση.

Ειδικά για το 2021 οι παρεμβάσεις που επηρεάζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα αφορούν:

  • τη μείωση κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα, με κόστος 816 εκατ. ευρώ,
  • την αναστολή καταβολής Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα, με κόστος 767 εκατ. ευρώ,
  • την κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών από τον κρατικό προϋπολογισμό και την επιδότηση 200 ευρώ, σε περίπτωση πρόσληψης μακροχρόνια ανέργου, για περίοδο 6 μηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος για τη δημιουργία 100.000 νέων θέσεων εργασίας, με κόστος 322 εκατ. ευρώ για το 2021,
  • το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ», που αφορά στην επιδότηση της πρώτης κατοικίας για δανειολήπτες που επλήγησαν από την πανδημία Covid-19, με κόστος 280 εκατ. ευρώ για το 2021,
  • την επέκταση της μείωσης του ΦΠΑ και αναστολές τελών σε διάφορες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών κλάδων που πλήττονται από την πανδημία έως τον Απρίλιο του 2021, με συνολικό κόστος 113 εκατ. ευρώ για το 2021.

Πίνακας 3.30 Παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας Covid-19
στην ελληνική οικονομία την περίοδο 2020-2021
(σε εκατ. ευρώ)

α/α

Περιγραφή

2020

2021

Α

Παρεμβάσεις στο σκέλος των εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης

-4.920

-1.783

1

Μείωση κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα

0

-816

2

Αναστολή καταβολής Ειδικής Εισφοράς Αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα

0

-767

3

Μείωση προκαταβολής φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων σε ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις που επλήγησαν από την πανδημία Covid-19

-1.600

0

4

Κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό των ασφαλιστικών εισφορών επί του ονομαστικού μισθού, των εργαζομένων των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τίθενται σε προσωρινή αναστολή

-838

-246

5

Κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών των υπαλλήλων των εποχικών επιχειρήσεων

-240

0

6

Αναστολή πληρωμών ΦΠΑ σε επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

-744

174

7

Αναστολή πληρωμών των τρεχουσών ασφαλιστικών εισφορών για επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

-315

46

8

Αναστολή πληρωμών βεβαιωμένων οφειλών και δόσεων ρυθμίσεων φορολογικών υποχρεώσεων για επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους, εργαζόμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

-251

0

9

Αναστολή πληρωμών δόσεων ρυθμίσεων οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία για επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες

-247

0

10

Αναστολή πληρωμής φορολογικών υποχρεώσεων για τους ιδιοκτήτες ακινήτων που έλαβαν μειωμένο ενοίκιο

-10

4

11

Συμψηφισμός κατά 25% με μελλοντικές φορολογικές υποχρεώσεις της εμπρόθεσμης καταβολής ΦΠΑ

-154

0

12

Έκπτωση κατά 25% στις ρυθμισμένες φορολογικές και ασφαλιστικές οφειλές που πληρώθηκαν εμπρόθεσμα, από εργαζόμενους εταιρειών που επλήγησαν από την πανδημία καθώς και από επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους

-101

0

13

Μη καταβολή δημοτικών τελών για επιχειρήσεις των οποίων η λειτουργία ανεστάλη με κρατική εντολή λόγω της πανδημίας Covid-19

-160

0

14

Μείωση συντελεστή ΦΠΑ στις υπηρεσίες μεταφοράς προσώπων και των αποσκευών τους

-94

-54

15

Μείωση συντελεστή ΦΠΑ σε μη αλκοολούχα ποτά και σε υπηρεσίες διάθεσης μη αλκοολούχων ποτών και ροφημάτων

-67

-38

16

Μείωση συντελεστή ΦΠΑ στα εισιτήρια κινηματογράφων, θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών

-11

-6

17

Μείωση συντελεστή ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο από 80/20 σε 90/10

-1

-1

18

Μείωση συντελεστή ΦΠΑ από 24% σε 6%, για προϊόντα και παρασκευάσματα ατομικής υγιεινής (μάσκες, γάντια κλπ.)

-0,4

-0,3

19

Αναστολή πληρωμής τέλους συνδρομητικής τηλεόρασης

-5

-14

20

Έκπτωση φόρου, για εκμισθωτές ακινήτων που έλαβαν μειωμένο μίσθωμα λόγω της πανδημίας

-69

0

21

Απώλεια εσόδων ΕΤΑΔ και ΟΤΑ από την μείωση κατά 40% για επαγγελματικές μισθώσεις επιχειρήσεων που επλήγησαν από την πανδημία Covid-19

-13

-1

22

Απώλεια φορολογικών εσόδων από την μείωση 40% στις μισθώσεις κύριας κατοικίας εργαζομένων των οποίων η σύμβαση εργασίας είναι σε αναστολή, στις μισθώσεις για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών φοιτητών που είναι τέκνα/εξαρτημένα μέλη των ως άνω, καθώς και στις επαγγελματικές μισθώσεις επιχειρήσεων

0

-63

Β

Παρεμβάσεις στο σκέλος των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης

-10.730

-2.539

1

Χρηματοδότηση επιχειρήσεων με τη μορφή επιστρεπτέας προκαταβολής

-5.368

0

2

Κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών από τον κρατικό προϋπολογισμό και επιδότηση 200 ευρώ σε περίπτωση πρόσληψης μακροχρόνια ανέργου, για περίοδο 6 μηνών, στο πλαίσιο του προγράμματος για τη δημιουργία 100.000 νέων θέσεων εργασίας

-26

-322

3

Πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ» που αφορά στην επιδότηση της πρώτης κατοικίας για δανειολήπτες που επλήγησαν από την πανδημία Covid-19

-108

-280

4

Αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 534 ευρώ σε μηναία βάση των εργαζομένων των οποίων οι συμβάσεις εργασίας έχουν τεθεί σε προσωρινή αναστολή

-1.624

-439

5

Κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό του μέρους του δώρου Πάσχα που αναλογεί στη χρονική περίοδο της προσωρινής αναστολής της σύμβασης εργασίας

-130

0

6

Κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών και του επιδόματος αδείας των εργαζομένων σε ξενοδοχεία δωδεκάμηνης λειτουργίας

-23

0

7

Προσαύξηση αποζημίωσης ειδικού σκοπού για τον μήνα Νοέμβριο 2020 και κάλυψη του πρόσθετου κόστους του δώρου Χριστουγέννων των υπαλλήλων που λαμβάνουν αποζημίωση ειδικού σκοπού λόγω προσωρινής αναστολής της σύμβασης εργασίας

-215

-301

8

Αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 534 ευρώ σε μηνιαία βάση στους εποχικά εργαζόμενους του τουριστικού κλάδου

-208

0

9

Αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 534 ευρώ σε μηναία βάση για αυτοαπασχολούμενους, ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων (με έως και 20 υπαλλήλους) και ελεύθερους επαγγελματίες που επλήγησαν από την πανδημία Covid -19, βάση συγκεκριμένων ΚΑΔ

-495

0

10

Αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 600 ευρώ σε έξι επιστημονικούς κλάδους (οικονομολόγους/ λογιστές, μηχανικούς, δικηγόρους, ιατρούς, εκπαιδευτικούς και ερευνητές)

-103

0

11

Πρόγραμμα βραχυχρόνιας απασχόλησης «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ» με κάλυψη 60% του καθαρού μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών επί του ονομαστικού μισθού για το χρόνο μειωμένης απασχόλησης

-76

-24

12

Κάλυψη πρόσθετου κόστους του προγράμματος βραχυχρόνιας απασχόλησης «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ» για καταβολή επιδόματος αδείας και δώρου Χριστουγέννων

0

-18

13

Παράταση του τακτικού επιδόματος ανεργίας, καθώς και του επιδόματος μακροχρόνιας ανεργίας κατά δύο μήνες

-770

-78

14

Έκτακτο επίδομα ανεργίας, ύψους 400 ευρώ, σε φυσικά πρόσωπα που έγιναν μακροχρόνια άνεργοι

-117

0

15

Επέκταση του επιδόματος ανεργίας στους εποχικούς εργαζόμενους

-28

0

16

Επιδότηση επιτοκίου των επιχειρηματικών δανείων των επιχειρήσεων οι οποίες ανήκουν σε πληττόμενους κλάδους, υπό την προϋπόθεση της διατήρησης των θέσεων εργασίας

-179

0

17

Κάλυψη δαπανών λόγω της πανδημίας Covid-19 για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας (εξοπλισμός/ υποδομές και αναλώσιμα)

-367

0

18

Προσλήψεις έκτακτου υγειονομικού προσωπικού

-85

-131

19

Καταβολή έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης το Πάσχα στους εργαζόμενους των νοσοκομείων, του ΕΟΔΥ, του ΕΚΑΒ, και της Πολιτικής Προστασίας

-90

0

20

Κάλυψη των έκτακτων δαπανών, λόγω της πανδημίας Covid-19, των φορέων της Κεντρικής Διοίκησης

-292

0

21

Νέες προσλήψεις στα μέσα μεταφοράς (ΟΣΥ/ΣΤΑΣΥ), χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) επιπλέον λεωφορείων και σύμβαση με ΚΤΕΛ

-4

-50

22

Άδεια ειδικού σκοπού για εργαζόμενους με παιδιά που φοιτούν σε σχολεία (για την περίοδο που τα σχολεία είναι κλειστά λόγω της πανδημίας Covid-19)

-20

0

23

Ενίσχυση του προγράμματος κοινωνικού τουρισμού του Υπουργείου Τουρισμού

-20

-80

24

Ενίσχυση του προγράμματος κοινωνικού τουρισμού του ΟΑΕΔ

-17

-10

25

Κάλυψη της διαφημιστικής δαπάνης του ΕΟΤ

-23

0

26

Επιπρόσθετη στήριξη του πρωτογενούς τομέα παραγωγής από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

-150

0

27

Επιπλέον επιχορήγηση στο Υπουργείο Πολιτισμού για την ενίσχυση του κλάδου του πολιτισμού

-25

0

28

Αποζημίωση σε εταιρείες ΚΤΕΛ και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ για τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στις θέσεις επιβατών

-49

0

29

Αποζημίωση ακτοπλοϊκών γραμμών

-53

0

30

Αποζημίωση σε ερασιτεχνικούς αθλητικούς συλλόγους

-12

0

31

Αποζημίωση ανά θέση επιβάτη στις αεροπορικές εταιρείες

-6

0

32

Καταβολή του 50% του απολεσθέντος μισθώματος στους ιδιοκτήτες ακινήτων που εισπράττουν μειωμένο ενοίκιο κατά 40% λόγω της πανδημίας

-29

0

33

Ενίσχυση επιχειρήσεων του πολιτισμού λόγω περιορισμού θέσεων σε θέατρα, κινηματογράφους, συναυλιακούς χώρους κλπ.

-19

-6

34

Μη επιστρεπτέα επιχορήγηση σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις μέσω των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης

0

-800

Γ

Δημοσιονομικά ουδέτερες παρεμβάσεις

0

0

1

Αναστολή αποπληρωμής δόσεων των ενήμερων τραπεζικών δανείων για επιχειρήσεις που πλήττονται από την πανδημία

0

0

2

Αναστολή πληρωμής επιταγών των επιχειρήσεων που πλήττονται από την πανδημία

0

0

3

Παροχή δυνατότητας στις επιχειρήσεις που πλήττονται από την πανδημία να θέσουν τους εργαζόμενους τους σε μερική απασχόληση, για δύο εβδομάδες ανά μήνα

0

0

4

Αποπληρωμή όλων των εκκρεμών επιστροφών φόρων έως και 30.000 ευρώ που βρίσκονται υπό τη διαδικασία ελέγχου από τη φορολογική αρχή

0

0

Δ

Παρεμβάσεις παροχής ρευστότητας

-2.548

0

1

Ταμείο Εγγυοδοσίας της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας

-1.780

0

2

Κεφάλαιο κίνησης στο πλαίσιο του Ταμείου Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ ΙΙ)

-768

0

Ε

Πιστώσεις υπό κατανομή για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας Covid-19

-3.000

Συνολικό Ταμειακό Κόστος των Παρεμβάσεων ( Α+Β+Γ+Δ+Ε)

-18.198

-7.323

Εκ των οποίων:

Α.

Παρεμβάσεις που αφορούν στην αναβολή είσπραξης εσόδων

-1.567

223

Β.

Παρεμβάσεις που επιβαρύνουν άμεσα το δημοσιονομικό αποτέλεσμα

-11.625

-6.936

Γ.

Παρεμβάσεις παροχής ρευστότητας (προ μόχλευσης)

-5.006

-610

Παρεμβάσεις ανά κατηγορία και πηγή χρηματοδότησης

1

Μείωση εσόδων

-4.920

-2.239

2

Δημοσιονομικές δαπάνες που χρηματοδοτούνται από τον Τακτικό Προϋπολογισμό

-8.981

-4.427

3

Δημοσιονομικές δαπάνες που συγχρηματοδοτούνται από το ΠΔΕ

-1.749

-880

4

Χρηματοδοτικά εργαλεία που συγχρηματοδοτούνται από το ΠΔΕ

-2.548

5

Μόχλευση χρηματοδοτικών εργαλείων που συγχρηματοδοτούνται από το ΠΔΕ

-5.693

Συνολική Αξία των Παρεμβάσεων ( 1 + 2 + 3 + 4 + 5)

 -23.891

-7.546

Σημείωση: το θετικό πρόσημο (+) δηλώνει αύξηση εσόδου ή μείωση δαπάνης και το αρνητικό πρόσημο (-) δηλώνει μείωση εσόδου ή αύξηση δαπάνης

Διαβάστε επίσης: 

Από 10 έως 20 δισ. ευρώ η συμβολή των νέων «κόκκινων» δανείων στο ιδιωτικό χρέος

Πότε απορρίπτονται οι αιτήσεις για αποζημιώσεις ενοικίων

Ποιοι θα δώσουν 41,5 δισ. για αμυντικές δαπάνες και γιατί

Απόρρητο Απόρρητο