Πογκρόμ της Εφορίας σε μικρούς και μεγάλους

Του Κωστή Πλάντζου

Πραγματικό ανθρωποκυνηγητό εξαπολύει η κυβέρνηση, σε μια ύστατη προσπάθεια να εξαναγκάσει περισσότερους να πληρώσουν έξτρα φόρους και να εξοικονομήσει το Δημόσιο επιπλέον έσοδα 1-2 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους από φορολογικούς ελέγχους, προκειμένου να μη ζει διαρκώς με το άγχος αν θα εισπράξει τους τρέχοντες φόρους (εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ κ.λπ.).

Ωστόσο, στο εγχείρημα αυτό η κυβέρνηση δεν μπορεί να αποφύγει προβλήματα και λάθη, καθώς οι νέου τύπου έλεγχοι, όπως και οι μαζικές κατασχέσεις, στρέφονται επί δικαίων και αδίκων, πλήττοντας όχι μόνο έχοντες και κατέχοντες, αλλά και εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά. Η ολομέτωπη επίθεση της κυβέρνησης οργανώνεται και εκτυλίσσεται ήδη, αλλά θα κορυφωθεί μετά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου με πέντε διαφορετικές μεθόδους:

– Κατασχέσεις με εισβολή της Εφορίας σε τραπεζικούς λογαριασμούς από 1.000 ευρώ και πάνω, αλλά και πλειστηριασμούς κατοικιών για χρέη από μόλις 500 ευρώ, όπως ήδη γίνεται πλέον.
– Πρακτικές εισπρακτικών εταιρειών: Με ιδιαίτερη ένταση ξεκινούν τις επόμενες μέρες, από τις υπηρεσίες της Διεύθυνσης Φορολογικής Συμμόρφωσης της ΓΓΔΕ, οχλήσεις μέσω τηλεφωνικού κέντρου προς σταθερά και κινητά τηλέφωνα χιλιάδων φορολογουμένων ή τους συνυπόχρεους (συζύγους, συγγενείς, παιδιά και κληρονόμους), πιέζοντάς τους να επιταχύνουν την πληρωμή ανεξόφλητων δόσεων ή την υποβολή καθυστερούμενων δηλώσεων.
– Επώνυμοι… στο σκαμνί: Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στις επόμενες μέρες αναμένονται -κατά προτεραιότητα και με εισαγγελικές εντολές- στοχευμένοι φορολογικοί έλεγχοι και επιβολή μέτρων σε βάρος τουλάχιστον 2-3 επιφανών επιχειρηματιών, τα ονόματα των οποίων θα προκαλέσουν μεγάλη αίσθηση, και επελέγησαν με στοιχεία που αντλήθηκαν από τις λίστες Μπόργιανς και Λαγκάρντ, καθώς και από τα εμβάσματα.
– Ελεγχοι καταθέσεων: Εναρξη εφαρμογής από τη ΓΓΔΕ μαζικών διασταυρώσεων καταθέσεων και δηλωθέντων εισοδημάτων με το ειδικό λογισμικό που θα σαρώσει τα στοιχεία για τις τραπεζικές κινήσεις και τις δηλώσεις Ε1 ενός εκατομμυρίου φορολογουμένων που έχουν στοχοποιηθεί από τα 65 CD και άλλες πληροφορίες των διωκτικών αρχών.
– Νέα ρύθμιση για την οικειοθελή αποκάλυψη αδήλωτων εισοδημάτων του παρελθόντος. Αναμένεται άμεσα πλέον η εξαγγελία και νομοθέτησή της.
Ολα τα μέτρα έχουν στόχο να ωθήσουν περισσότερους να σπεύσουν -προκειμένου να αποφύγουν τα χειρότερα- να ενταχθούν άμεσα στη νέα ρύθμιση, καταβάλλοντας έως και το 60% των χρημάτων που δεν μπορούν να δικαιολογήσουν στην Εφορία. Το επόμενο βήμα θα είναι η υποβολή Δηλώσεων Περιουσίας. Στόχος ήταν να ενεργοποιηθεί το Περιουσιολόγιο στις 17 Οκτωβρίου, αλλά ενδεχομένως να πάρει μικρή παράταση, ξεκινώντας πάντως πριν από τον Δεκέμβριο.

Η συστηματική εξόντωση των μικρομεσαίων

Γίνεται ολοένα πιο ξεκάθαρο ότι οι δανειστές θεωρούν πως η κρίση αποτελεί μια ευκαιρία για ένα βίαιο καπιταλιστικό ξεκαθάρισμα της ελληνικής αγοράς, με κλείσιμο εταιρειών που δεν θεωρούνται βιώσιμες, κυρίως δε των πολλών μικρών και μεσαίων που θεωρούνται μια ιδιαιτερότητα της ελληνικής αγοράς, ενώ παράλληλα θα μεταβιβαστούν σε ξένους ισχυρούς ομίλους ελληνικές εταιρείες με αξία και προοπτικές.

Πίσω από τις αντιρρήσεις των θεσμών για «ανάσες» στους μικρομεσαίους βρίσκεται μια ιδεολογική εμμονή στο ότι η αγορά θα πρέπει να ξεκαθαρίσει από μη αποτελεσματικές επιχειρήσεις και ότι εάν ένας αυταπασχολούμενος ή μια εταιρεία δεν μπορούν να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο και τα Ταμεία, τότε δεν είναι βιώσιμοι και δεν έχουν λόγο ύπαρξης.

Στους θεσμούς είναι εδραιωμένη η πεποίθηση ότι υπάρχει πρόβλημα «κακοπληρωτών» και «μπαταχτσήδων» στην Ελλάδα, ενώ εκδηλώνουν μια εμμονή στην έννοια της βιωσιμότητας, αλλά και την αντίθεσή τους σε οτιδήποτε χαλαρώνει αυτό που ορίζουν ως «κουλτούρα πραγματοποίησης πληρωμών».

Προκύπτει δηλαδή σαφώς -αλλά καταγράφεται και στις εκθέσεις του ΔΝΤ έστω και με καλυμμένη τεχνοκρατική γλώσσα- ότι το σχέδιο για την ελληνική οικονομία προβλέπει πολύ λιγότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια.

Η οικονομική ασφυξία λόγω υπερφορολόγησης, αύξησης των εισφορών και «ξεκαθαρίσματος» των κόκκινων δανείων είναι για τους δανειστές απλώς μια ευκαιρία για να γίνει διαυγές το σκηνικό.

Είναι γεγονός ότι οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν στην Ελλάδα αναλογικά μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομία και μικρότερη αποτελεσματικότητα σε σχέση με την Ε.Ε., αλλά την ίδια στιγμή απασχολούν συγκριτικά μεγάλο αριθμό εργαζομένων, οπότε το ξεκαθάρισμα εν μέσω κρίσης θα επιβαρύνει δραματικά την ανεργία.

Μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, η οποία ανακοινώθηκε προ ημερών, ανέδειξε ως βασική αδυναμία του ελληνικού λιανεμπορίου τον μεγάλο αριθμό των μικρών επιχειρήσεων, οι οποίες καλύπτουν τα 2/3 των συνολικών πωλήσεων έναντι μόλις 1/4 στην Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα καλύπτουν το 71% της απασχόλησης έναντι 37% στην Ε.Ε.

Είναι επίσης αλήθεια ότι η μεγάλη μάζα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δραστηριοποιείται στους λεγόμενους «μη εμπορεύσιμους τομείς», παράγουν δηλαδή κυρίως υπηρεσίες έντασης εργασίας (εστίαση κ.ά.), μικρής προστιθέμενης αξίας και όχι διεθνώς ανταγωνιστικά προϊόντα και υπηρεσίες που θα μπορούσαν να εξαχθούν.

Με λίγα λόγια, το μικρομεσαίο μοντέλο κρύβει αρκετές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας.

Από την άλλη πλευρά, όμως, η μετάλλαξη του μοντέλου αυτού, όσο κι αν είναι αναγκαία, δεν μπορεί να γίνει απότομα και με βίαιο τρόπο, όπως σχεδιάζουν οι δανειστές, όταν η οκταετής πλέον ύφεση και η υπερφορολόγηση έχουν τσακίσει τον κορμό της οικονομίας, οδηγώντας σε δεινή θέση ακόμα και επιχειρήσεις με υγιείς βάσεις και προοπτικές.
Η αγορά χρειάζεται μέτρα προσαρμογής, ενώ θα πρέπει πρώτα να αποκατασταθεί η λειτουργία της οικονομίας και να αναπτυχθεί σταδιακά ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, στο οποίο θα δημιουργούνται ανταγωνιστικές θέσεις εργασίας που θα μπορούν να καλύψουν τις απώλειες των μικρομεσαίων.
Διαφορετικά η κατάσταση θα εξελιχθεί σε κανονική σφαγή, η οποία θα αφήσει πίσω της κοινωνικά ερείπια και μια τεράστια αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων προς όφελος κυρίως ξένων συμφερόντων και των «κορακιών» της διεθνούς αγοράς που ήδη προετοιμάζονται.

Φόρος έως 60% στα λεφτά που θα βγουν από το στρώμα

Το υπουργείο Οικονομικών βάζει σκοπό να βάλει χέρι στα λεφτά που έχουν σηκώσει από τις τράπεζες και φυλούν στα σπίτια τους οι πολίτες. Δεν αρκείται στο γεγονός ότι από τον Μάιο μέχρι σήμερα έχουν επιστρέψει στις τράπεζες σχεδόν 4 δισ. ευρώ, από λεφτά που οι πολίτες είχαν φυλάξει πριν από τα capital controls αλλά τα δίνουν για να πληρώνουν φόρους και καταλήγουν στους τραπεζικούς λογαριασμούς του Δημοσίου, αλλά τους ζητάει κιόλας να αυτοκαταγγελθούν προκειμένου να μην ελεγχθούν ως ύποπτοι φοροδιαφυγής.

Πολύς κόσμος έχει παγιδευτεί πλέον επειδή έκανε ανάληψη σε μετρητά υπό τον φόβο της χρεοκοπίας αλλά φοβάται να τα επιστρέψει, καθώς οι καταθέσεις χρημάτων εκτός τραπεζικού συστήματος ελέγχονται ως… αγνώστου και υπόπτου προελεύσεως. Η κυβέρνηση καταθέτει την επόμενη εβδομάδα νέα ρύθμιση με την οποία μπορεί ο καθένας να επιστρέψει λεφτά στις τράπεζες χωρίς να κληθεί για εξηγήσεις εφόσον πληρώσει οικειοθελώς φόρο έως 60% γι’ αυτά τα χρήματα.
Από τη ρύθμιση αυτή βγαίνουν πιθανώς κερδισμένοι όσοι έχουν στο παρελθόν φοροδιαφύγει, αλλά τώρα βλέπουν ότι με τα νέα συστήματα ελέγχου σφίγγουνε τα πράγματα γι’ αυτούς, ενώ αναγκάζονται να την εξετάσουν και όσοι είχαν αποκτήσει νόμιμα τα χρήματα που έχουν στην κατοχή τους, αλλά τώρα δεν μπορούν εύκολα να αποδείξουν την προέλευσή τους σε πιθανό έλεγχο. Η πιθανότητα δε να τους «τσιμπήσει» ο έλεγχος αυξάνει, καθώς αυτοί που έχουν λόγο να τον αποφύγουν θα κάνουν χρήση της ρύθμισης και θα τον γλιτώσουν και το ελεγκτικό αντικείμενο για την Εφορία θα περιοριστεί στους υπόλοιπους.

Το επικρατέστερο σενάριο, πάντως, όπως επιμένουν καλά πληροφορημένες πηγές, είναι να μπορεί κάποιος να δηλώσει τα χρήματα που θέλει να εμφανίσει στην Εφορία προσδιορίζοντας σε ποια χρονιά αποκτήθηκαν αυτά και πληρώνοντας τον φόρο που τότε ίσχυε, συν έναν τόκο που θα καλύπτει τον πληθωρισμό μέχρι σήμερα. Στην περίπτωση αυτή η προσαύξηση θα ξεκινά από 20% και ανάλογα με τη χρονιά και το ύψος του εισοδήματος θα αυξάνει, με ταβάνι το 60%.
Τελευταίες πληροφορίες, ωστόσο, έλεγαν ότι προτάθηκε στην τρόικα σχέδιο για φόρο 50% αν δεν έχει προηγηθεί φορολογικός έλεγχος, 55% αν ξεκίνησε έλεγχος ή 60% αν ολοκληρώθηκε, αλλά προτού φτάσει στα δικαστήρια.

Εχετε μήνυμα στο κινητό από την Εφορία
HOT LINE ΓΙΑ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ

Την ανάσα της Εφορίας θα νιώθουν πλέον οι περισσότεροι οφειλέτες του Δημοσίου, καθώς θα δέχονται κατά χιλιάδες κλήσεις και μηνύματα καθημερινά στο τηλέφωνό τους από εφοριακούς υπαλλήλους που θα τους υπενθυμίζουν τις φορολογικές υποχρεώσεις τους.

Τα στοιχεία της ΓΓΔΕ δείχνουν ότι οι προσωπικές τηλεφωνικές οχλήσεις σε όσους χρωστούν συμβάλλουν ιδιαίτερα στην αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης. Ιδιαίτερα θετικά ανταποκρίνονται οι περίπου 4 εκατομμύρια οφειλέτες που χρωστούν πολύ μικρά ποσά – κάτω από 3.000 ευρώ.

Παρ’ όλα αυτά, στο οκτάμηνο της φετινής χρονιάς τα απλήρωτα χρέη από τρέχοντες φόρους ξεπέρασαν τα 8 δισ. ευρώ, καθώς οι φορολογούμενοι τρέχουν να πληρώσουν για να γλιτώσουν από κατασχέσεις για τα παλαιά του χρέη – προ του 2016. Ωστόσο, στο υπουργείο Οικονομικών θεωρούν ότι τα «φρέσκα» χρέη έχουν μεγαλύτερα περιθώρια εισπραξιμότητας και η εντολή που δόθηκε στις υπηρεσίες είναι ότι οι επικοινωνίες αυτές πρέπει να ενταθούν, πιέζοντας περισσότερους για άμεση εκπλήρωση των φορολογικών τους υποχρεώσεων.

Οι υπηρεσίες της Διεύθυνσης Φορολογικής Συμμόρφωσης (ΔΦΣ) της ΓΓΔΕ θα καλούν αυτές τις μέρες, μέσω τηλεφωνικού κέντρου, σε σταθερά και κινητά τηλέφωνα χιλιάδες φορολογούμενους οι οποίοι δεν υπέβαλαν εμπρόθεσμα δηλώσεις ΦΠΑ και Φόρου Μισθωτών Υπηρεσιών ή άφησαν απλήρωτα βεβαιωθέντα ποσά ΦΠΑ, φόρου εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ ή άλλων φόρων.

Οι εφοριακοί θα πρέπει να ενημερώνουν τηλεφωνικά τους οφειλέτες, τους συνυπόχρεους (συζύγους παιδιά συγγενείς κ.λπ.), ακόμα και τους κληρονόμους τους, ότι εάν δεν ρυθμιστεί το ληξιπρόθεσμο χρέος θα προχωρήσουν σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Δηλαδή κατασχέσεις, πλειστηριασμούς ακίνητων, δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών κ.λπ.
Στα τηλεφωνήματα αυτά οι εφοριακοί θα υπενθυμίζουν στους φορολογούμενους -που πιθανόν να το ξέχασαν λόγω της καταιγίδας των υποχρεώσεων- ότι δεν έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα δηλώσεις ή ότι δεν έχουν εξοφλήσει εμπρόθεσμα κάποιον φόρο. Στη συνέχεια θα τους ρωτούν εάν σκοπεύουν να προχωρήσουν άμεσα ή όχι στην αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων χρεών τους ή εάν προτίθενται να τα ρυθμίσουν. Με τα πιεστικά αυτά ερωτήματα θα αναγκάζονται περισσότεροι να προβούν άμεσα σε αποπληρωμή ή ρύθμιση των χρεών τους.

 «Πράσινο φως» για αναδρομικούς λέγχους πριν από το 2010

Στο μεταξύ, ένα ακόμα σοκ περιμένει χιλιάδες φορολογούμενους, καθώς το ΣτΕ ανέτρεψε απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και πλέον επιτρέπει στις φορολογικές Αρχές σαρωτικές έρευνες σε βάθος χρόνου. Το επόμενο διάστημα το υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζεται να στείλει «βροχή» κλήσεων σε δεκάδες χιλιάδες φορολογουμένους που εντοπίστηκαν με αποκλίσεις εισοδημάτων και λογαριασμών με το νέο λογισμικό σύστημα των εξπρές διασταυρώσεων στοιχείων ετοιμάζεται να αποστείλει το υπουργείο Οικονομικών. Οι φορολογούμενοι θα κληθούν από την Εφορία να προσκομίσουν στοιχεία και παραστατικά που να δικαιολογούν την απόκλιση μεταξύ δηλωθέντων και τραπεζικών λογαριασμών, σε διαφορετική περίπτωση θα τους βεβαιωθούν έξτρα φόροι και πρόστιμα για αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας.