Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add Newmoney.gr on Google

Της Μαίρης Λαμπαδίτη

Ανοιχτό αφήνει η κυβέρνηση το θέμα της αποφυγής μείωσης των καταβαλλόμενων συντάξεων, προχωρώντας ένα βήμα μπροστά, προς την αντίθετη, κατεύθυνση που προετοιμάζει το έδαφος για την υλοποίηση του μέτρου.

Η εγκύκλιος Χουλιαράκη που εστάλη στον ΕΦΚΑ προεξοφλεί περικοπή έως 18% λόγω της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς στις καταβαλλόμενες συντάξεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2019 το κονδύλι για τις κύριες συντάξεις θα μειωθεί στα 22,252 δισ. ευρώ από 25,315 δισ. ευρώ φέτος (-12%). Κυβερνητικά στελέχη, επιμένοντας στη διγλωσσία, τονίζουν ότι η κυβέρνηση θα αποκρούσει το αντιδημοφιλές μέτρο χωρίς όμως να προβεί σε καμία ενέργεια σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Δηλαδή αν οι θεσμοί απειλήσουν την Αθήνα  κραδαίνοντας μια αρνητική έκθεση για τη μη συμμόρφωσή της ως προς τα συμφωνηθέντα, οι συντάξεις θα περικοπούν και η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ισορροπήσει το δυσμενές κλίμα μοιράζοντας επιδόματα εν είδει 13ης σύνταξης.

Πάντως τα ερωτήματα που τίθενται όσον αφορά στις επιπτώσεις που θα έχει η αποφυγή της μείωσης των συντάξεων το 2019 σε σχέση με τη συνταξιοδοτική δαπάνη, την αποπληρωμή του χρέους και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού απαντώνται στη μελέτη του ομότιμου καθηγητή του Παντείου Σάββα Ρομπόλη και του υποψήφιου διδάκτορα Βασίλη Μπέτση. Οι δύο ερευνητές δεν θεωρούν απαραίτητη τη μείωση των συντάξεων σε βάθος 40 ετών, υποστηρίζοντας ότι το ασφαλιστικό σύστημα αντέχει ακόμα και στις περιόδους όπου αναμένεται αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης.

Το πρώτο συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι ακόμα και αν αυξηθεί η συνταξιοδοτική δαπάνη εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού και της αύξησης του αριθμού των συνταξιούχων δεν φτάνει το 16% ως ποσοστό του ΑΕΠ, δεν ξεπερνά δηλαδή το όριο που έχουν θέσει η δανειστές καθ’ όλη την περίοδο 2019-2060. Ειδικότερα, ο δείκτης «συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ» από 17,3% του ΑΕΠ το 2016 μειώνεται σε 13,9% του ΑΕΠ το 2020, σε 12% του ΑΕΠ το 2060, ενώ συρρικνώνεται σε 10,6% του ΑΕΠ το 2070. Μάλιστα το μακρινό 2070 ο δείκτης εμφανίζεται χαμηλότερος και από τον μέσο όρο των χωρών της Ευρώπης (Ε.Ε. των «27»), που προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί στο επίπεδο του 11,4% του ΑΕΠ.

Το δεύτερο συμπέρασμα αφορά την αλληλεγγύη των γενεών, καθώς οι παλιοί συνταξιούχοι γλιτώνουν την επιβάρυνση και ο λογαριασμός αποστέλλεται για μία ακόμη φορά στη νέα γενιά συνταξιούχων, οι οποίοι χάνουν έως και 35% της σύνταξής τους με τον νόμο Κατρούγκαλου. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι δύο ταχύτητες συνταξιούχων εξαλείφονται μετά το 2030, καθώς η παλιά γενιά πεθαίνει και όλοι πλέον βγαίνουν στη σύνταξη με το νέο καθεστώς.

Το τρίτο συμπέρασμα αποτελεί απάντηση προς το ΔΝΤ, το οποίο επιμένει στη μείωση των συντάξεων προκειμένου να «ελευθερωθούν» πόροι για την απρόσκοπτη αποπληρωμή του χρέους. Σύμφωνα με τη μελέτη, ο δείκτης του αθροίσματος της ετήσιας κρατικής συμμετοχής στη συνταξιοδοτική δαπάνη και του ετήσιου ποσού για αποπληρωμή του χρέους προς το ΑΕΠ διαμορφώνεται σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο δεν συνιστά εμπόδιο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Ο καθηγητής Ρομπόλης εξηγεί στο «business stories» γιατί δεν επηρεάζονται οι οικονομικοί δείκτες είτε μειωθούν είτε δεν μειωθούν οι συντάξεις.

– Με βάση διαγράμματα και προβολές υποστηρίζετε -κόντρα στην επιμονή του ΔΝΤ- ότι η περικοπή των συντάξεων από 1/1/2019 δεν είναι αναγκαία προκειμένου ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ να διατηρηθεί σε χαμηλά επίπεδα μέχρι το 2060. Πώς τεκμηριώνεται αυτή η άποψη;

Διερευνώντας αναλυτικά τα σχετικά στατιστικά και οικονομικά στοιχεία (πληθυσμός, προσδόκιμο όριο ζωής, ηλικία συνταξιοδότησης, ΑΕΠ, ποσοστό απασχόλησης, επίπεδο μισθών, πληθωρισμός, δημόσια έσοδα-δαπάνες, ποσά αποπληρωμής χρέους κ.λπ.) αποδεικνύεται με τεκμηριωμένο τρόπο ότι οι συντάξεις (κύριες και επικουρικές) δεν πρέπει να μειωθούν περαιτέρω από 1/1/2019 στη χώρα μας. Και αυτό γιατί ο δείκτης συνταξιοδοτικές δαπάνες προς ΑΕΠ, χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων από την 1 Ιανουαρίου του 2019, παραμένει σε επίπεδα χαμηλότερα του 16% του ΑΕΠ. Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι να αντιμετωπιστεί το «baby boom», δηλαδή ο αυξημένος αριθμός συνταξιοδοτήσεων των Ελλήνων που γεννήθηκαν από το 1960 έως το 1965 όπου παρατηρείται ρεκόρ γεννήσεων, οι οποίοι αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν την πενταετία 2020-2030. Ωστόσο, εξαιτίας του νόμου Κατρούγκαλου που προβλέπει χαμηλό ποσοστό αναπλήρωσης και χορηγεί χαμηλές συντάξεις ακόμα και την περίοδο 2020-2032 η συνταξιοδοτική δαπάνη δεν υπερβαίνει το επίπεδο του 16% του ΑΕΠ. Τα επόμενα χρόνια, από το 2032 μέχρι το 2060, παρατηρείται ότι είτε με τις μειώσεις, είτε χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων ο δείκτης παραμένει πτωτικά σταθερός. Ως εκ τούτου μπορούν να αποτραπούν οι υφεσιακές επιπτώσεις της μείωσης των συντάξεων και η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των συνταξιούχων.

– Τι γίνεται όμως με την αλληλεγγύη μεταξύ των δύο γενεών συνταξιούχων. Οι παλιοί γλιτώνουν την περικοπή της προσωπικής διαφοράς ενώ οι νέοι λαμβάνουν χαμηλότερες συντάξεις. Δεν δημιουργείται ανισότητα;

Η αλληλεγγύη των γενεών προϋποθέτει την ύπαρξη αποθεματικών ικανών να καλύψουν και τις δύο γενιές. Από τη στιγμή που τα αποθεματικά έχουν στερέψει , το ασφαλιστικό σύστημα στρέφεται στην αρχή της επιχορήγησης, δηλαδή η νέα γενιά αναγκαστικά χρηματοδοτεί την προηγούμενη. Αυτό το ζήτημα όμως θα εξαλειφθεί μετά το 2030 καθώς θα έχουν συνταξιοδοτηθεί όλοι οι λεγόμενοι «παλιοί ασφαλισμένοι», θα έχει αποβιώσει ο μεγαλύτερος αριθμός των σημερινών συνταξιούχων και οι νέοι πια συνταξιούχοι θα συνταξιοδοτούνται με τον νόμο Κατρούγκαλου.

– Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η αποφυγή μείωσης των συντάξεων «δυσχεραίνει» την αποπληρωμή των τοκοχρεολυσίων και την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Η μελέτη σας δίνει απάντηση σε αυτό τον ισχυρισμό;

Παρακολουθήσαμε και αυτό τον δείκτη, ο οποίος συνίσταται στο άθροισμα της κρατικής συμμετοχής στη δαπάνη για συντάξεις και του ετήσιου ποσού αποπληρωμής του χρέους προς το ΑΕΠ. Ο δείκτης αυτός εξετάστηκε για δύο περιπτώσεις: στην πρώτη θεωρήθηκε ότι θα εφαρμοστούν οι μειώσεις των συντάξεων την 1η Ιανουαρίου 2019 και στη δεύτερη ότι δεν θα εφαρμοστούν. Ως ποσά των δόσεων για το χρέος έχουν ληφθεί υπόψη αυτά που προκύπτουν μετά την απόφαση του Eurogroup και ως ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ θεωρείται 1% κατά μέσο όρο από το 2023 μέχρι το 2060. Από την επεξεργασία και ανάλυση αυτών των δεδομένων προκύπτει ότι για το 2019 ο δείκτης αυτός στην περίπτωση της μείωσης των συντάξεων θα έχει τιμή 12,2% του ΑΕΠ. Χωρίς δε τις μειώσεις των συντάξεων θα έχει τιμή 13,5% του ΑΕΠ. Αντίστοιχα για το 2020 θα είναι 8,1% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,4% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων. Το 2060 θα είναι 9,2% του ΑΕΠ με τις μειώσεις των συντάξεων και 9,2% του ΑΕΠ χωρίς τις μειώσεις των συντάξεων. Δηλαδή ο δείκτης θα κινείται σε επίπεδα χαμηλότερα του 10% του ΑΕΠ, ποσοστό το οποίο δεν συνιστά εμπόδιο για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.