Ο Χοσέ Φλόρες κατευθυνόταν μαζί με την οικογένειά του σε κινηματογράφο του Καράκας για να παρακολουθήσουν το «Toy Story 5», όταν το κινητό Android της συζύγου του εξέπεμψε μια δυνατή ειδοποίηση σεισμού. Μόλις έξι δευτερόλεπτα αργότερα, η γη άρχισε να σείεται από τους δύο ισχυρούς σεισμούς που έπληξαν τη Βενεζουέλα.
Παρότι η χώρα δεν διαθέτει εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για σεισμούς, εκατομμύρια χρήστες Android ενημερώθηκαν εγκαίρως μέσω της υπηρεσίας Google Earthquake Alerts. Το σύστημα αξιοποιεί τα ενσωματωμένα επιταχυνσιόμετρα περισσότερων από δύο δισεκατομμυρίων συσκευών Android παγκοσμίως, μετατρέποντας ουσιαστικά τα κινητά τηλέφωνα σε ένα τεράστιο παγκόσμιο δίκτυο ανίχνευσης σεισμών.
Ο ίδιος αισθητήρας που αντιλαμβάνεται την περιστροφή της οθόνης μπορεί να καταγράψει και τις πρώτες σεισμικές δονήσεις. Σύμφωνα με τη Google, η υπηρεσία λειτουργεί σήμερα σε σχεδόν 100 χώρες και μόνο την ημέρα των σεισμών απέστειλε προειδοποιήσεις σε περίπου 11,4 εκατομμύρια ανθρώπους, δίνοντάς τους από λίγα δευτερόλεπτα έως και δύο λεπτά περιθώριο πριν εκδηλωθούν οι ισχυρές δονήσεις.
Πώς λειτουργεί το σύστημα
Κατά την εκδήλωση ενός σεισμού παράγονται δύο βασικοί τύποι σεισμικών κυμάτων, τα οποία ταξιδεύουν με διαφορετικές ταχύτητες.
Τα πρωτογενή κύματα (P-waves) είναι ταχύτερα και λιγότερο καταστροφικά, καθώς κινούνται με περίπου τέσσερα μίλια το δευτερόλεπτο. Αντίθετα, τα δευτερογενή κύματα (S-waves) ταξιδεύουν σχεδόν με τη μισή ταχύτητα, αλλά είναι εκείνα που προκαλούν τις ισχυρές δονήσεις και τις μεγαλύτερες ζημιές.
Όταν τα πρώτα κύματα αρχίζουν να εξαπλώνονται από το επίκεντρο, τα Android τηλέφωνα που βρίσκονται ακίνητα – για παράδειγμα πάνω σε τραπέζι ή στο πάτωμα – ανιχνεύουν τις μικροδονήσεις μέσω των επιταχυνσιομέτρων τους και αποστέλλουν αυτόματα τα δεδομένα στους διακομιστές της Google.
Οι αλγόριθμοι της εταιρείας επεξεργάζονται ταυτόχρονα τις πληροφορίες από μεγάλο αριθμό συσκευών, επιβεβαιώνουν ότι πρόκειται για πραγματικό σεισμό, υπολογίζουν σε ελάχιστα δευτερόλεπτα το επίκεντρο, το μέγεθος και την πιθανή εξέλιξή του και ενεργοποιούν τις προειδοποιήσεις για τις περιοχές που αναμένεται να επηρεαστούν.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, τα κινητά εντόπισαν τα πρώτα κύματα μόλις τρία δευτερόλεπτα μετά την εκδήλωση του αρχικού σεισμού. Άλλα τρία δευτερόλεπτα αργότερα, το σύστημα είχε ήδη επιβεβαιώσει το συμβάν και απέστειλε τις πρώτες ειδοποιήσεις στους χρήστες.
Συνεχής αναπροσαρμογή των δεδομένων
Το σύστημα δεν σταματά να συλλέγει πληροφορίες μετά την πρώτη προειδοποίηση.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής μηχανικός της Google για το πρόγραμμα, Μαρκ Στογαΐτης, τα δεδομένα ενημερώνονται συνεχώς όσο εξελίσσεται ο σεισμός, επιτρέποντας στους αλγόριθμους να αναθεωρούν το μέγεθος, τη θέση του επίκεντρου και την περιοχή κινδύνου.
Στη Βενεζουέλα, καθώς η σεισμική δραστηριότητα ενισχυόταν, η υπηρεσία διεύρυνε σταδιακά τη ζώνη ειδοποιήσεων. Λίγο μετά τον πρώτο σεισμό ακολούθησε δεύτερος, ακόμη ισχυρότερος, με αποτέλεσμα να σταλούν νέες προειδοποιήσεις σε ακόμη περισσότερους χρήστες.
Επειδή τα σεισμικά κύματα των δύο διαδοχικών δονήσεων επικαλύφθηκαν, το σύστημα αντιμετώπισε ουσιαστικά τα δύο γεγονότα ως ένα ενιαίο μεγάλο σεισμικό επεισόδιο, ενημερώνοντας όσους επρόκειτο να αισθανθούν τις επιπτώσεις και των δύο σεισμών.
Γιατί η απόσταση από το επίκεντρο παίζει καθοριστικό ρόλο
Η αποτελεσματικότητα της έγκαιρης προειδοποίησης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την απόσταση του χρήστη από το επίκεντρο.
Όσο πιο μακριά βρίσκεται κάποιος, τόσο περισσότερος χρόνος μεσολαβεί μέχρι να φτάσουν τα καταστροφικά δευτερογενή κύματα, δίνοντάς του τη δυνατότητα να αντιδράσει εγκαίρως.
Αντίθετα, όσοι βρίσκονται πολύ κοντά στο επίκεντρο συχνά λαμβάνουν την ειδοποίηση όταν η ισχυρή δόνηση έχει ήδη ξεκινήσει, καθώς τα διαθέσιμα δευτερόλεπτα είναι ελάχιστα.
Τρία επίπεδα προειδοποίησης
Η Google ενεργοποιεί το σύστημα για σεισμούς μεγέθους 4,5 Ρίχτερ και άνω, δηλαδή για δονήσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν ζημιές.
Οι χρήστες λαμβάνουν διαφορετικό τύπο ειδοποίησης, ανάλογα με την εκτιμώμενη ένταση της δόνησης στην περιοχή όπου βρίσκονται.
Η αυστηρότερη προειδοποίηση, γνωστή ως Take Action, συνοδεύεται από ιδιαίτερα δυνατό ηχητικό σήμα και προτρέπει τον χρήστη να προστατευθεί άμεσα. Άλλες ειδοποιήσεις καλούν τους πολίτες να βρίσκονται σε ετοιμότητα ή απλώς να είναι προσεκτικοί όταν αναμένονται ηπιότερες δονήσεις.
Στους δύο μεγάλους σεισμούς της Βενεζουέλας, μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ αντίστοιχα, η Google ενεργοποίησε ολόκληρο το φάσμα των ειδοποιήσεών της.
Περίπου 1,4 εκατομμύρια άνθρωποι που βρίσκονταν στις περιοχές με τις ισχυρότερες αναμενόμενες δονήσεις έλαβαν την προειδοποίηση Take Action, ώστε να αναζητήσουν άμεσα ασφαλές καταφύγιο.
Ένα παγκόσμιο δίκτυο προειδοποίησης μέσω Android
Σήμερα περίπου το 70% των smartphones παγκοσμίως χρησιμοποιούν το λειτουργικό σύστημα Android, γεγονός που επιτρέπει στη Google να αξιοποιεί ένα πρωτοφανές δίκτυο αισθητήρων χωρίς να απαιτείται η εγκατάσταση ειδικού εξοπλισμού.
Η υπηρεσία ξεκίνησε το 2021 σε χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, η Ελλάδα, η Τουρκία, οι Φιλιππίνες και περιοχές της Κεντρικής Ασίας και μέχρι το 2023 είχε επεκταθεί σε 98 χώρες.
Παρότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν οι ειδοποιήσεις συνέβαλαν στη διάσωση ανθρώπινων ζωών στη Βενεζουέλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά, καθώς δίνουν στους πολίτες τον χρόνο να ακολουθήσουν τη βασική οδηγία προστασίας από σεισμό: «πέσε στο έδαφος, καλύψου και κρατήσου».
Ο Χοσέ Φλόρες παραδέχθηκε ότι, όταν άκουσε για πρώτη φορά την ειδοποίηση, δεν κατάλαβε αμέσως τι συνέβαινε.
«Αρχικά πιστέψαμε ότι ο δρόμος ήταν απλώς γεμάτος λακκούβες, κάτι αρκετά συνηθισμένο στη Βενεζουέλα. Όταν όμως είδαμε τους φανοστάτες να κουνιούνται έντονα, καταλάβαμε ότι επρόκειτο για κάτι πολύ πιο σοβαρό», ανέφερε.
Μετά την εμπειρία αυτή δηλώνει πως αισθάνεται πλέον πολύ καλύτερα προετοιμασμένος για το μέλλον.
«Το να λαμβάνεις μια τέτοια ειδοποίηση είναι πραγματικά πολύτιμο. Για μια στιγμή νόμιζα ότι το κινητό είχε… προβλέψει τον σεισμό», είπε χαρακτηριστικά.
Διαβάστε ακόμη
Η εφορία αλλάζει τις πληρωμές – Τι ισχύει από την 1η Ιουλίου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.