Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η ιδέα ότι κάποιος θα μπορούσε να σας καταγράφει διακριτικά ενώ περπατά στον δρόμο ή συζητά μαζί σας έμοιαζε περισσότερο με σενάριο δυστοπικής τεχνολογικής ταινίας. Σήμερα όμως, τα smart glasses μετατρέπουν αυτή την εικόνα σε καθημερινή πραγματικότητα, ανοίγοντας μια νέα και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη συζήτηση γύρω από τα όρια της ιδιωτικότητας στον δημόσιο χώρο.
Η νέα γενιά «έξυπνων» γυαλιών, όπως τα Ray-Ban Meta Smart Glasses, μοιάζει εξωτερικά με συμβατικά γυαλιά ηλίου, όμως ενσωματώνει κάμερες, μικρόφωνα και δυνατότητες λήψης φωτογραφιών ή βίντεο χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτό από όσους βρίσκονται γύρω.
Το τελευταίο διάστημα, οι ανησυχίες αυτές επανήλθαν δυναμικά στο προσκήνιο μετά από καταγγελία γυναίκας ότι άνδρας που φορούσε smart glasses κατέγραψε συνομιλία τους και στη συνέχεια ανέβασε το βίντεο στα social media χωρίς τη συγκατάθεσή της.
Το βίντεο συγκέντρωσε δεκάδες χιλιάδες προβολές, ενώ σύμφωνα με την καταγγελία ο χρήστης αρνήθηκε να το διαγράψει, προκαλώντας νέο κύμα αντιδράσεων γύρω από τη χρήση wearable καμερών στην καθημερινότητα.
Η εποχή της «αόρατης» κάμερας
Ένα από τα βασικά ζητήματα με τα έξυπνα γυαλιά είναι ότι δεν θυμίζουν κλασικές κάμερες ή εμφανείς wearable συσκευές. Τα Meta Ray-Ban, για παράδειγμα, μοιάζουν με μια ελαφρώς πιο χοντρή εκδοχή των παραδοσιακών Wayfarer.
Αυτό σημαίνει ότι ένας περαστικός δύσκολα θα αντιληφθεί ότι ο σκελετός κρύβει κάμερα ικανή να καταγράφει βίντεο ή να τραβά φωτογραφίες.
Η ανησυχία γίνεται ακόμη μεγαλύτερη επειδή μεγάλο μέρος του κοινού εξακολουθεί να μη γνωρίζει σχεδόν τίποτα για τη συγκεκριμένη τεχνολογία.
Ορισμένοι χρήστες smart glasses εκμεταλλεύονται αυτή την άγνοια για να καταγράφουν αγνώστους και να ανεβάζουν τις αντιδράσεις τους στο διαδίκτυο ως «πειράματα», φάρσες ή viral περιεχόμενο.
Συχνά, στόχοι τέτοιων βίντεο είναι εργαζόμενοι στην εξυπηρέτηση πελατών, γυναίκες ή άστεγοι, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρές επικρίσεις για κατάχρηση της τεχνολογίας.
Η εξάπλωση της αγοράς
Τα smart glasses δεν θεωρούνται πλέον εξειδικευμένο gadget για λίγους χρήστες τεχνολογίας.
Η Meta πούλησε περίπου 7 εκατ. ζευγάρια smart glasses μέσα στο 2025, με τιμές που ξεκινούν από περίπου 300 δολάρια.
Η σχετικά προσιτή τιμή σημαίνει ότι influencers, content creators αλλά και απλοί καταναλωτές μπορούν πλέον να αποκτήσουν συσκευές που επιτρέπουν διακριτική καταγραφή εικόνας και ήχου.
Οι φόβοι γίνονται ακόμη μεγαλύτεροι λόγω των πληροφοριών ότι στο μέλλον ενδέχεται να προστεθούν λειτουργίες αναγνώρισης προσώπου.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η ιδιωτικότητα στους δημόσιους χώρους, δημιουργώντας ανησυχίες για παρακολούθηση διαδηλώσεων, καταγραφή πολιτών χωρίς συναίνεση ή στοχοποίηση ατόμων μέσω αυτόματης ταυτοποίησης.
Πώς αναγνωρίζονται τα Meta Ray-Ban
Παρότι δεν διαθέτουν όλα τα smart glasses κάμερα, τα πιο γνωστά μοντέλα της αγοράς σήμερα είναι αυτά που κατασκευάζει η Meta σε συνεργασία με τη Ray-Ban.
Ο πιο εύκολος τρόπος αναγνώρισης είναι ο σκελετός. Τα γυαλιά διαθέτουν παχύτερο πλαστικό πλαίσιο και έναν μικρό φακό κάμερας στην επάνω γωνία.
Στην αντίθετη πλευρά υπάρχει μικρή λυχνία LED που ανάβει κατά τη λήψη φωτογραφίας ή βίντεο. Κατά τη φωτογράφιση το φως εμφανίζεται στιγμιαία, ενώ στην εγγραφή βίντεο αναβοσβήνει.
Ο χρήστης μπορεί να ενεργοποιήσει την κάμερα είτε μέσω κουμπιού στον βραχίονα είτε με φωνητικές εντολές όπως «Hey Meta, take a photo».
Η Meta διαθέτει επίσης smart glasses σε συνεργασία με την Oakley, με διαφορετικά σχέδια και τοποθέτηση κάμερας.
Γιατί είναι δύσκολο να εντοπιστούν
Ακόμη και όταν γνωρίζει κανείς πού βρίσκεται η ένδειξη καταγραφής, δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβει αν καταγράφεται.
Σε εξωτερικούς χώρους με έντονο φως, η λυχνία LED μπορεί να είναι σχεδόν αόρατη. Επιπλέον, ορισμένοι χρήστες επιχειρούν να καλύψουν τη φωτεινή ένδειξη ή να αλλοιώσουν τη λειτουργία της.
Στην αγορά κυκλοφορούν επίσης γυαλιά με μικροσκοπικές pinhole κάμερες, οι οποίες είναι ακόμη πιο δύσκολο να εντοπιστούν και δημιουργούν σοβαρότερα ζητήματα ιδιωτικότητας.
Τα smart glasses δεν αποτελούν απαραίτητα αρνητική τεχνολογία. Μπορούν να βοηθήσουν επαγγελματίες, δημιουργούς περιεχομένου, τεχνίτες ή άτομα με προβλήματα όρασης.
Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με ιδιαίτερα προβληματικό τρόπο.
Η δυνατότητα διακριτικής καταγραφής ανθρώπων σε δημόσιους χώρους, κοινωνικές εκδηλώσεις ή χώρους εργασίας δημιουργεί ένα εντελώς νέο τοπίο γύρω από την προστασία προσωπικών δεδομένων.
Το νομικό πλαίσιο σε πολλές χώρες εξακολουθεί να μην έχει προσαρμοστεί πλήρως στη νέα πραγματικότητα των wearable καμερών.
Όσο όμως τα smart glasses γίνονται πιο διαδεδομένα, τόσο αυξάνεται η πίεση για νέους κανόνες και όρια χρήσης, αντίστοιχα με όσα συνέβησαν τα προηγούμενα χρόνια με τις κάμερες των smartphones και τα social media.
Η δυνατότητα να αναγνωρίζει κανείς αυτές τις συσκευές δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο, όμως αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο προστασίας σε μια εποχή όπου η κάμερα μπορεί να βρίσκεται κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια κάποιου.
Διαβάστε ακόμη
Επίδειξη τέλος: Οι καταναλωτές εγκαταλείπουν τα luxury brands και στρέφονται στις εμπειρίες
«Πράσινο φως» στην Ελλάδα από ESM και EFSF για πρόωρη αποπληρωμή δανείων 6,94 δισ. ευρώ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.