Μεγάλα δάνεια σε εταιρείες – σφραγίδα, ανύπαρκτες διαδικασίες ελέγχου πιστοδοτήσεων, παραβιάσεις στοιχειωδών τραπεζικών κανόνων, πλουσιοπάροχες αμοιβές σε έναν μικρό στρατό συμβούλων και εξωτερικών συνεργατών, έκδοση εγγυητικών αξίας εκατομμυρίων ευρώ δίχως να εισπράττονται αμοιβές, διάτρητες δομές εταιρικής διακυβέρνησης και δανειοδοτήσεις για συμμετοχή σε αυξήσεις κεφαλαίου είναι τα βασικά ευρήματα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Καθημερινής», των ελέγχων Τράπεζας της Ελλάδος – SSM για την Τράπεζα Αττικής, το πόρισμα των οποίων παραδόθηκε χθες Πέμπτη στη Βουλή.
Επίσης, στο πόρισμα καταγράφεται σημαντική αύξηση των χορηγήσεων προς συγκεκριμένους επιχειρηματικούς ομίλους το 2015 και το 2016 παρά την επιβολή των κεφαλαιακών περιορισμών, τη μεγάλη μείωση των καταθέσεων της τράπεζας και τις οδηγίες της ΤτΕ για αυτοσυγκράτηση.
Το πόρισμα αποκαλύπτει ένα διαχρονικό πάρτι ημετέρων, με μια άνευ προηγουμένου κακοδιαχείριση και κατασπατάληση των εισφορών των ασφαλισμένων στο ταμείο των Μηχανικών (ΤΣΜΕΔΕ). Σταδιακά από το 1997 όταν το ΤΣΜΕΔΕ απέκτησε το 34% των μετοχών, και ειδικά μετά το 2000, υπό την επήρεια της γενικότερης ευφορίας, η Attica Bank προχώρησε σε μεγάλη αύξηση χορηγήσεων χωρίς να τηρούνται στοιχειώδη τραπεζικά κριτήρια, ενώ οι διοικητικές και άλλες αμοιβές πολλαπλασιάστηκαν, με την τράπεζα να αμείβει άμεσα και έμμεσα (μέσω παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών) πολιτικά πρόσωπα από όλο το πολιτικό φάσμα. Εν πολλοίς μετατράπηκε σε ένα παραμάγαζο καλά δικτυωμένων μηχανικών και συνδικαλιστών οι οποίοι με τα λεφτά των ασφαλισμένων έκαναν τους τραπεζίτες. Οι δομές εταιρικής διακυβέρνησης ήταν ανύπαρκτες: ο μέχρι πρότινος εκτελεστικός πρόεδρος της Attica Bank κ. Ι. Γαμβρίλης ήταν αυτός που διοικούσε την τράπεζα και παράλληλα ως πρόεδρος του ΤΣΜΕΔΕ ήταν και αυτός που έλεγχε πόσο καλά η διοίκηση της τράπεζας κάνει τη δουλειά της. Στελέχη με ταλέντο στη χορήγηση «κόκκινων» δανείων παρέμεναν ακλόνητα στις θέσεις τους.
Σύμφωνα με το Έθνος, το πόρισμα εντόπισε επίσης σωρεία παραλείψεων και παρατυπιών σε τρεις κρίσιμους τομείς, στη διοίκηση, στη διαχείριση πιστωτικού κινδύνου και στο μηχανογραφικό της σύστημα αλλά και κατά τη διαδικασία της πρόσφατης αύξησης μετοχικού κεφαλαίου στο πλαίσιο της ανακεφαλαιοποίησής της.
Μεταξύ των άλλων αναφέρει:
• Για την εταιρική διακυβέρνηση: Ανεπαρκή σύνθεση του ΔΣ. Κάποια μέλη δεν συμμετείχαν στα διοικητικά συμβούλια, δεν γνώριζαν τη στρατηγική και το επιχειρησιακό σχέδιο της τράπεζας.
• Διαπιστώνει μη επαρκή σύνθεση και λειτουργία της επιτροπής ελέγχου.
• Ανεπαρκή διαχείριση ρίσκου. Και μη αποδοτική δομή και λειτουργία του τμήματος καθυστερούμενων δανείων.
• Ακατάλληλους μηχανισμούς ελέγχου. Και ακόμα ότι το τμήμα διαχείρισης κινδύνων δεν είχε πλήρη ανεξαρτησία, διότι τα μέλη του συμμετείχαν και σε επιτροπές χορηγήσεων.
• Για το επιχειρησιακό μοντέλο ότι δεν υπήρχε πολιτική τιμολόγησης δανείων. Εδώ περιλαμβάνονται και οι παρατυπίες στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου για την ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας.
• Για τη διαχείριση κινδύνου, ότι η τράπεζα είχε ανεπαρκή κριτήρια εταιρικού δανεισμού. Ο πελάτης δεν αξιολογούνταν με βάση την πιστοληπτική του ικανότητα. Η τιμολόγηση των δανείων δεν αξιολογούσε το ρίσκο και δεν αντικατόπτριζε τον κίνδυνο. Ακόμα και οι αλλαγές των επιτοκίων γίνονταν με το χέρι, καθώς το Excel δεν μπορούσε να ακολουθήσει τις αλλαγές των επιτοκίων euribor. Δεν υπήρχε μηχανισμός εσωτερικού ελέγχου για τις αλλαγές σε δανειακές συμβάσεις. Το σύστημα με απλά λόγια δεν μπορούσε να δει όλα τα κόκκινα δάνεια, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η τράπεζα εγκαίρως να λάβει τις κατάλληλες προβλέψεις. Επίσης η τράπεζα δεν είχε συμμορφωθεί με τους κανόνες της ΕΒΑ ως προς την κατάταξη των ανοιγμάτων. Ο μηχανισμός αξιολόγησης των εγγυήσεων ήταν ελλιπής. Δεν υπήρχαν βάσεις δεδομένων σε ό,τι αφορά την αξία των ενεχύρων.
• Μηχανογραφικό σύστημα: παρότι αναφέρει το πόρισμα ότι είχε εγκριθεί κονδύλι για την αναβάθμιση του μηχανογραφικού συστήματος η επένδυση δεν έγινε. Ολο το σύστημα ήταν έωλο καθώς υπήρχε πλήρης απουσία ποιοτικών ελέγχων. Το πόρισμα σημειώνει ότι αν και υπήρχε γραφείο ασφαλείας του συστήματος η θέση παρέμενε άδεια για περισσότερο από 1 χρόνο. Η τράπεζα ήταν εξαιρετικά εκτεθειμένη σε κινδύνους από κυβερνοεπιθέσεις. Το μηχανογραφικό δεν λειτουργούσε με κανόνες ασφαλείας με αποτέλεσμα κρίσιμα στοιχεία να μην περνάνε στο σύστημα.
Η Attica Bank βρισκόταν στην πίεση των εποπτικών αρχών από τις αρχές του 2000 και σταθερά η ΤτΕ της επέβαλε δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας σημαντικά υψηλότερους σε σχέση με τις άλλες τράπεζες, δηλαδή δέσμευε σταθερά περισσότερα χρήματα από τους μετόχους της. Μάλιστα το καλοκαίρι του 2013 η Διεύθυνση Εποπτείας έστειλε αυστηρή επιστολή για την αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι εκείνη την περίοδο το μηχανογραφικό σύστημα της τράπεζας τέθηκε έκτος λειτουργίας για μια εβδομάδα με κίνδυνο να χαθούν κρίσιμα στοιχεία, αστοχία αδιανόητη για πιστωτικό ίδρυμα. Η απουσία εκλεκτικών μηχανισμών και η αδιανόητη ανοργανωσιά για μια τράπεζα φάνηκε χαρακτηριστικά στην υπόθεση του οικονομικού διευθυντή της τράπεζας, Β.Δ., ο οποίος αποκαλύφθηκε ότι είχε πλαστό πτυχίο. Στα πορίσματα των Αρχών υπάρχει αναφορά σε θυγατρικές όπως η Attica Finance για ύποπτες διαδρομές χρημάτων αλλά και δάνεια μεγάλου ύψους (5 – 10 ακόμα και 20 εκατ. ευρώ) που δίνονταν σε εταιρείες – σφραγίδα με υποτυπώδη εμπορική ή κατασκευαστική δραστηριότητα. Επιπλέον, σύμφωνα με το πόρισμα, επί χρόνια η τράπεζα προχωρούσε στην έκδοση εγγυητικών επιστολών πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς κατασκευαστές και συστηματικά δεν εισέπραττε τη σχετική προμήθεια διενεργώντας προβλέψεις εις βάρος των μετόχων (ΤΣΜΕΔΕ). Με όλα αυτά στον έλεγχο της ΕΚΤ, στο πλαίσιο του stress test το 2015 για ένα χαρτοφυλάκιο δανείων 3,7 δισ. ευρώ προέκυψαν 1 δισ. κεφαλαιακές απαιτήσεις (δυσμενές σενάριο) για την κάλυψη των κινδύνων.
Το 1999, δύο χρόνια μετά την απόκτηση του ελέγχου της τράπεζας από το ΤΣΜΕΔΕ, τα γενικά διοικητικά έξοδα της Attica διαμορφώνονταν στα 11 εκατ. ευρώ. Αυτά εκτοξεύτηκαν στα 35 εκατ. το 2006 και στα 45 εκατ. το 2013 με την τράπεζα να διοχετεύει κάθε χρόνο πολλά χρήματα σε συμβούλους, συνδικαλιστές, συμβουλευτικές εταιρείες.
Κλειδωμένο το πόρισμα
Το πόρισμα παραδόθηκε το βράδυ της Πέμπτης στη Βουλή από την ΤτΕ. Όπως ανακοίνωσε η Κεντρική Τράπεζα το πόρισμα παραδόθηκε στον κ. Σωκράτη Φάμελλο, πρόεδρο της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τη διερεύνηση της νομιμότητας της δανειοδότησης των πολιτικών κομμάτων, καθώς και των ιδιοκτητριών εταιρειών ΜΜΕ από τα τραπεζικά ιδρύματα της χώρας.
Το κείμενο φυλάσσεται σε ειδική αίθουσα του Κοινοβουλίου και τα μέλη της Εξεταστικής θα έχουν πρόσβαση σε αυτό μόνο για μελέτη.
Αξίζει να σημειωθεί, δε, ότι, επειδή το πόρισμα έχει συνταχθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος και τον SSM, ένα μέρος του πορίσματος είναι στα αγγλικά και παραδόθηκε αμετάφραστο στη Βουλή.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.