Κατακόρυφα έχουν αυξηθεί οι αιτήσεις για την ένταξη στη ρύθμιση των δανείων σε ελβετικό φράγκο και τη μετατροπή τους σε ευρώ, καθώς σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, εκπνέει η προθεσμία που έχει δοθεί στους δανειολήπτες. Το πρόγραμμα έχει παραταθεί έως σήμερα, με το υπουργείο να έχει επισημάνει ότι στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερους δανειολήπτες να μετατρέψουν τα δάνειά τους σε ευρώ.
Σύμφωνα με τραπεζικές εκτιμήσεις, το ποσοστό των δανείων που τελικά θα ενταχθούν στη ρύθμιση μπορεί να κινηθεί μεταξύ 70% και 75%, εφόσον ολοκληρωθούν οι αιτήσεις μέχρι τη λήξη της προθεσμίας.
Περίπου 4 δισ. ευρώ το σημερινό υπόλοιπο
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι πριν από την κρίση είχαν χορηγηθεί στην Ελλάδα δάνεια σε ελβετικό φράγκο συνολικού ύψους περίπου 14 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, περίπου 60% του αρχικού κεφαλαίου έχει ήδη αποπληρωθεί.
Σήμερα, το συνολικό «άνοιγμα» των δανείων σε CHF υπολογίζεται περίπου στα 4 δισ. ευρώ, ενώ σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου βρίσκεται πλέον σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Με απλά λόγια, σήμερα μιλάμε για περίπου 4 δισ. ευρώ υπόλοιπο δανείων σε ελβετικό φράγκο, από τα οποία, σύμφωνα με τις τραπεζικές εκτιμήσεις, ένα ποσοστό της τάξης του 70%-75% αναμένεται να ενταχθεί στη νέα ρύθμιση.
Τι προβλέπει η ρύθμιση Πιερρακάκη
Για τα εξυπηρετούμενα ή ρυθμισμένα και εξυπηρετούμενα δάνεια προβλέπεται οριστική μετατροπή από ελβετικά φράγκα σε ευρώ, με βελτιωμένη ισοτιμία κατά 15%, 20%, 30% ή 50%, ανάλογα με την κατηγορία του δανειολήπτη. Για τις τρεις πρώτες κατηγορίες προβλέπονται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ενώ η Κατηγορία 4 αφορά όσους δεν κατατάσσονται στις τρεις πρώτες.
Παράλληλα προβλέπεται σταθερό επιτόκιο από 2,30% έως 2,90% για την υπόλοιπη διάρκεια του δανείου, καθώς και δυνατότητα επιμήκυνσης έως πέντε χρόνια.
Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια προβλέπεται διαφορετική διαδικασία μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, με μετατροπή και ρύθμιση της οφειλής.
Από την 1η Οκτωβρίου, μετά τη λήξη της προθεσμίας, όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία δεν θα μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη ρύθμιση με τους προβλεπόμενους όρους.
Η ισοτιμία του ελβετικού φράγκου
Παρά το γεγονός ότι το ελβετικό φράγκο εμφανίζεται σχετικά σταθεροποιημένο σε σχέση με τις αρχές του 2026, η εικόνα αλλάζει όταν εξετάζεται σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.
Για έναν δανειολήπτη με οφειλή 100.000 CHF, η μεταβολή της ισοτιμίας έχει ουσιαστική σημασία. Τον Σεπτέμβριο του 2023 τα 100.000 CHF αντιστοιχούσαν περίπου σε 103.000-103.500 ευρώ, ενώ σήμερα αντιστοιχούν περίπου σε 105.700 ευρώ.
Σε ορίζοντα πενταετίας η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη. Τα ίδια 100.000 CHF, που σήμερα αντιστοιχούν περίπου σε 105.800 ευρώ, το 2021 αντιστοιχούσαν περίπου σε 92.100 ευρώ.
Επομένως, ακόμη και χωρίς να υπολογίζονται οι καταβολές, οι τόκοι και η εξέλιξη του κεφαλαίου, η συναλλαγματική μεταβολή έχει επηρεάσει σημαντικά την αξία της οφειλής σε ευρώ.
Το επόμενο δύσκολο κεφάλαιο: τα step-up
Καθώς το κεφάλαιο της μετατροπής των δανείων σε CHF οδεύει προς την ολοκλήρωσή του, στο επίκεντρο περνά πλέον ένα άλλο μεγάλο ζήτημα: τα δάνεια step-up.
Το συνολικό χαρτοφυλάκιο των συγκεκριμένων δανείων υπολογίζεται μεταξύ 4,5 και 5 δισ. ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν μετατραπεί σε κανονικά τοκοχρεολυτικά δάνεια συμβάσεις άνω των 2,2 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 50% του συνολικού χαρτοφυλακίου. Ο στόχος των τραπεζών είναι το ποσοστό μετατροπής να φτάσει τουλάχιστον το 70% έως το τέλος του 2026.
Γιατί τα step-up είναι πιο δύσκολη εξίσωση
Στα step-up η αρχική δόση είναι χαμηλότερη και αυξάνεται σταδιακά. Η προτεινόμενη λύση είναι η μετατροπή τους σε κανονικά τοκοχρεολυτικά δάνεια, με σταθερό επιτόκιο περίπου στο 3%, ώστε κάθε δόση να αποπληρώνει όχι μόνο τόκους αλλά και μέρος του κεφαλαίου.
Εδώ όμως βρίσκεται και η βασική δυσκολία. Η μετάβαση μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της μηνιαίας δόσης, καθώς ο δανειολήπτης καλείται πλέον να αποπληρώνει συστηματικά και το κεφάλαιο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση της δόσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητή. Για έναν δανειολήπτη που ήδη αντιμετωπίζει αυξημένο κόστος διαβίωσης, η μετάβαση σε μια υψηλότερη σταθερή δόση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την απόφαση αποδοχής της ρύθμισης.
Από την άλλη πλευρά, η μετατροπή σε κανονικό τοκοχρεολυτικό δάνειο σημαίνει ότι η οφειλή μειώνεται σταδιακά μέσω της αποπληρωμής του κεφαλαίου, κάτι που αποτελεί βασική διαφορά σε σχέση με μια ρύθμιση όπου μεγάλο μέρος της καταβολής δεν οδηγεί σε αντίστοιχη μείωση του κεφαλαίου.
Ο στόχος του 70% και τι θα γίνει με τα υπόλοιπα δάνεια
Οι τράπεζες επιδιώκουν να φτάσουν τουλάχιστον στο 70% των μετατροπών μέχρι το τέλος του έτους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προχωρήσουν νέες συμφωνίες με σημαντικό μέρος των δανειοληπτών που παραμένουν στο step-up.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσοι δανειολήπτες θα αποδεχθούν τη νέα ρύθμιση, αλλά και σε ποιο ύψος θα διαμορφωθούν οι νέες δόσεις και κατά πόσο αυτές μπορούν να εξυπηρετηθούν σε βάθος χρόνου.
Για το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο, οι τράπεζες θα πρέπει να αποφασίσουν τη διαχείριση των δανείων που δεν θα μετατραπούν σε κανονικά τοκοχρεολυτικά. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται λύσεις διαχείρισης, μεταξύ των οποίων και η τιτλοποίηση και μεταβίβαση χαρτοφυλακίων.
Έτσι, ενώ η ρύθμιση των δανείων σε ελβετικό φράγκο μπαίνει σήμερα στην τελική της ευθεία, το επόμενο μεγάλο στοίχημα για τράπεζες και δανειολήπτες είναι τα step-up: οι τράπεζες επιδιώκουν να αυξήσουν σημαντικά το ποσοστό των μετατροπών, ενώ οι δανειολήπτες καλούνται να σταθμίσουν μια υψηλότερη μηνιαία δόση έναντι της σταδιακής αποπληρωμής του κεφαλαίου και της μεγαλύτερης προβλεψιμότητας που προσφέρει ένα κανονικό τοκοχρεολυτικό δάνειο.
Διαβάστε ακόμη
Η νέα γενιά Σαράντη και το άλμα των Ελληνικών Γαλακτοκομείων προς το 1 δισ. ευρώ (pics)
Υποδομές: Η μάχη της χρηματοδότησης μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
ΜΙΔΑ: Τι θα εμφανίζει για κάθε ακίνητο και τι θα ζητά πριν αλλάξει ένα ενοικιαστήριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ