Από την ηλεκτρική διασύνδεση με την Αίγυπτο και το κυπριακό φυσικό αέριο μέχρι το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και τη γαλλική παρουσία στον GSI, η ενέργεια βρίσκεται πλέον στον πυρήνα ενός πυκνού διπλωματικού κύκλου που φέρνει τον Κυριάκο Μητσοτάκη από το Ελ Αλαμέιν στα Ηλύσια και, τις επόμενες εβδομάδες, από τις Βρυξέλλες μέχρι τη Σαουδική Αραβία. Δεν πρόκειται μόνο για πολιτικές επαφές.
Πίσω από αρκετές από αυτές βρίσκονται υποδομές δισεκατομμυρίων, ηλεκτρικά δίκτυα και νέοι διάδρομοι μεταφοράς ενέργειας που μπορούν να αλλάξουν τη θέση της Ελλάδας στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
Στο Παρίσι με τον GSI στο φόντο
Η αμέσως επόμενη στάση είναι το Παρίσι, όπου ο Πρωθυπουργός συναντά τον Εμανουέλ Μακρόν στα Ηλύσια. Το Great Sea Interconnector μπορεί να μην αποτελεί από μόνο του την ατζέντα της συνάντησης, υπάρχει όμως ένα νέο δεδομένο που δεν περνά απαρατήρητο: η γαλλική Meridiam έχει ήδη αποκτήσει πλειοψηφική συμμετοχή στην εταιρεία του GSI, ενώ η επίσης γαλλική Nexans βρίσκεται στην καρδιά του τεχνικού σκέλους του έργου.
Η συμφωνία που υπεγράφη τον Αύγουστο συνοδεύτηκε από τη συμφωνία ΑΔΜΗΕ–GSI–Nexans για τις θαλάσσιες έρευνες βυθού, οι οποίες αποτελούν το επόμενο επιχειρησιακό βήμα. Αυτό σημαίνει ότι γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου υπάρχει πλέον όχι μόνο πολιτική στήριξη από το Παρίσι και γαλλική τεχνογνωσία, αλλά και άμεσο γαλλικό επενδυτικό συμφέρον.
Το καλώδιο των 3 GW που συνδέει Αφρική και Ευρώπη
Αν όμως υπάρχει ένα έργο που βγήκε ιδιαίτερα ενισχυμένο από το Ελ Αλαμέιν, αυτό είναι το GREGY. Η τριμερής διακήρυξη το κατονομάζει ως βασικό εργαλείο για την ενεργειακή ασφάλεια και για τη σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με τις ευρωπαϊκές αγορές, ενώ ο ίδιος ο Μητσοτάκης το χαρακτήρισε έργο στρατηγικής σημασίας για τη μεταφορά ανταγωνιστικής ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας από την Αίγυπτο στην Ευρώπη.
Οι αριθμοί εξηγούν γιατί. Το GREGY σχεδιάζεται ως υποθαλάσσια γραμμή HVDC περίπου 954 χιλιομέτρων και ισχύος έως 3.000 MW, με αμφίδρομη δυνατότητα μεταφοράς, συνδέοντας απευθείας την Αίγυπτο με την ηπειρωτική Ελλάδα. Η ηλεκτρική ενέργεια που θα φτάνει στην Ελλάδα θα παράγεται από έργα ΑΠΕ στην Αίγυπτο και από εδώ θα μπορεί να κατευθύνεται προς την υπόλοιπη ευρωπαϊκή αγορά.
Το έργο βρίσκεται στον κατάλογο Projects of Mutual Interest της ΕΕ και στο Global Gateway, ενώ τον Ιανουάριο εγκρίθηκε ευρωπαϊκή επιχορήγηση 9,56 εκατ. ευρώ για το επόμενο πακέτο μελετών, στο οποίο περιλαμβάνεται και η θαλάσσια χαρτογράφηση της διαδρομής με ειδικό πλοίο.
Σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία του φορέα ανάπτυξης, ο προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται στα 4,2 δισ. ευρώ, ενώ η ισχύς των ΑΠΕ που προβλέπεται να το τροφοδοτούν στην Αίγυπτο φτάνει τα 9,5 GW. Και το GREGY δεν στέκεται μόνο του. Η ΕΕ και η Αίγυπτος συμφώνησαν τον Ιούνιο πακέτο έως 690 εκατ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση του αιγυπτιακού ηλεκτρικού δικτύου και την ενσωμάτωση περισσότερων ΑΠΕ — κρίσιμη υποδομή για τον ρόλο που φιλοδοξεί να παίξει η χώρα ως κόμβος καθαρής ενέργειας.
Κυπριακό αέριο μέσω Αιγύπτου και Ελλάδας
Το δεύτερο κομμάτι του ενεργειακού παζλ είναι το φυσικό αέριο. Η κοινή διακήρυξη ζητεί να προχωρήσει γρήγορα η σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων με τις αιγυπτιακές εγκαταστάσεις. Ο Μητσοτάκης περιέγραψε μάλιστα δημόσια ολόκληρη τη διαδρομή: κυπριακό αέριο προς την Αίγυπτο, υγροποίηση εκεί και δυνατότητα επιστροφής του στην Ευρώπη μέσω Ρεβυθούσας και Αλεξανδρούπολης και στη συνέχεια μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Έτσι σχηματίζεται στην πράξη ένας διπλός ενεργειακός διάδρομος: πράσινη ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο μέσω GREGY και φυσικό αέριο από την Κύπρο μέσω των αιγυπτιακών υποδομών. Η Ελλάδα βρίσκεται στο σημείο όπου και οι δύο διαδρομές συναντούν την ευρωπαϊκή αγορά.
Τα πολιτικά μηνύματα και το Καστελλόριζο
Η ενεργειακή ατζέντα συνδυάστηκε στο Ελ Αλαμέιν με σαφείς πολιτικές αναφορές: Δίκαιο της Θάλασσας στις θαλάσσιες ζώνες, αποχή από απειλή ή χρήση βίας, λύση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και αποχώρηση ξένων δυνάμεων από τη Λιβύη. Η Τουρκία δεν κατονομάζεται, αλλά τα δεδομένα είναι γνωστά: δεν έχει υπογράψει την UNCLOS, διατηρεί το casus belli, υποστηρίζει τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο και έχει στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη.
Από το Παρίσι ο Μητσοτάκης αλλάζει σκηνικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, από την Παρασκευή έως την Κυριακή θα βρίσκεται στο Καστελλόριζο, με κορύφωση τις εκδηλώσεις της 13ης Σεπτεμβρίου. Η παρουσία αποκτά πρόσθετο συμβολισμό μετά την πρόσφατη αναφορά Ερντογάν στο απέναντι Κας και τη φράση του ότι, αν η Τουρκία «υψώσει τη φωνή της» από εκεί προς την Ελλάδα, αυτή θα ακουστεί.
Το επόμενο ραντεβού με τον Κόλπο
Μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης και 16ης Οκτωβρίου, η δεύτερη Σύνοδος ΕΕ–Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου στις 24 Οκτωβρίου στη Σαουδική Αραβία φαντάζει ως πιθανό timing για έναν νέο γύρο επαφών του Μητσοτάκη με τους ισχυρούς παίκτες της περιοχής.
Στο φόντο βρίσκεται πλέον και η Συμφωνία της Μέκκας. Ο Πρωθυπουργός είχε ξεκαθαρίσει στη ΔΕΘ ότι η προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας–Τουρκίας «δεν αλλάζει την κεντρική προτεραιότητα» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής για ισχυρές σχέσεις με όλες τις χώρες του Κόλπου, προσθέτοντας ότι θα επισκεφθεί τη Σαουδική Αραβία «πολύ σύντομα». «Η εξωτερική πολιτική είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ αυτό», είχε σημειώσει.
Το ίδιο θέμα πέρασε και από τις συζητήσεις στο Ελ Αλαμέιν, με την αιγυπτιακή πλευρά, σύμφωνα με πληροφορίες, να επιμένει στο ιδιαίτερο βάρος και στη σταθερότητα της σχέσης Αιγύπτου–Ελλάδας–Κύπρου.
Διαβάστε ακόμη
Πλατφόρμα «Συνέπεια»: Σε ψηφιακή παρακολούθηση οι καθυστερούμενες πληρωμές του Δημοσίου
Οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν: Δεν υπάρχουν άλλα χρήματα για τους αγρότες (tweets)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.