Στην ίδια Σύνοδο, αλλά όχι στο ίδιο στρατόπεδο. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χωρίστηκαν σε αντίπαλες ομάδες πριν ακόμη καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, έξι χώρες άνοιξαν μέτωπο με τους Βόρειους για την ενέργεια και μια νέα σύγκρουση ξέσπασε για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό των ευρωπαϊκών δισεκατομμυρίων.
Στις Βρυξέλλες, οι συμμαχίες αλλάζουν ανάλογα με το θέμα, οι διαφωνίες φτάνουν μέχρι τις λέξεις των συμπερασμάτων και η αναζήτηση συμβιβασμών εξελίσσεται σε σκληρό παζάρι, το πρώτο μετά από καιρό που συνεχίστηκε και μετά από τα μεσάνυχτα για να καταλήξει τελικά σε αδιέξοδο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος ζήτησε μεγαλύτερα περιθώρια για μέτρα κατά της ενεργειακής ακρίβειας, προειδοποίησε για τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης της Ευρώπης και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί νέες περικοπές στα κονδύλια για αγρότες και περιφέρειες.
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τα οποία δημοσιεύθηκαν μετά τα μεσάνυχτα, γεγονός ενδεικτικό των δύσκολων διαπραγματεύσεων μεταξύ των ηγετών, το ενεργειακό ζήτημα, στο πλαίσιο της ενότητας για την ανταγωνιστικότητα, αναδεικνύεται ως βασική προτεραιότητα. Ειδικότερα, τονίζεται η ανάγκη αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους με βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες των κρατών μελών, παράλληλα με τη διατήρηση της πορείας προς την ενεργειακή μετάβαση και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το κείμενο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Παράλληλα, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την παρουσίαση από την Επιτροπή της πρότασης για την αναβολή ορισμένων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον κανονισμό για το μεθάνιο». Χαιρετίζει επίσης την πρόθεση της Επιτροπής «να παρατείνει το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για τους βιομηχανικούς τομείς που πλήττονται περισσότερο, να αναπτύξει ένα βραχυπρόθεσμο πλαίσιο για τη βελτιστοποίηση της δυναμικότητας και της αποδοτικότητας των διυλιστηρίων της ΕΕ και να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εθελοντική συγκέντρωση της ζήτησης ενέργειας». Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την ανάγκη μείωσης των διοικητικών και κανονιστικών επιβαρύνσεων, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, μέσω της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και της αποφυγής περιττών γραφειοκρατικών υποχρεώσεων.
Το πρώτο ρήγμα
Η πρώτη μεγάλη εμπλοκή σημειώθηκε στην ενέργεια. Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβακία πίεσαν για αλλαγές στο κείμενο της Συνόδου σχετικά με το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων, το ETS.
Πρόκειται για τον μηχανισμό που υποχρεώνει τις βιομηχανίες και τις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να πληρώνουν για το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν. Απέναντι στο μπλοκ των έξι βρέθηκαν κυρίως η Σουηδία, η Δανία και η Φινλανδία, που υπερασπίζονται το ETS, θεωρώντας ότι η αποδυνάμωσή του θα έπληττε τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.
Η διαφωνία έφτασε μέχρι τη διατύπωση των συμπερασμάτων, με τους συνεργάτες των ηγετών να αναζητούν συμβιβασμό. Στην κλειστή συνεδρίαση ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκρινε ότι το αρχικό κείμενο δεν αποτυπώνει πόσο επείγουσα είναι η ενεργειακή κρίση και προειδοποίησε ότι χωρίς ουσιαστική επανεξέταση του ETS η Ευρώπη κινδυνεύει με αποβιομηχάνιση.
Ο Πρωθυπουργός δεν ζήτησε την κατάργηση του μηχανισμού. Υποστήριξε, όμως, ότι δεν μπορεί να λειτουργεί με τους ίδιους όρους σε έναν κόσμο που έχει αλλάξει. Ξεχωριστή διεκδίκηση προβάλλουν οι τέσσερις χώρες του Βίσεγκραντ, που ζητούν να μετατεθεί έως το 2030 η εφαρμογή του ETS2, του νέου συστήματος που αφορά τα καύσιμα στις μεταφορές και στη θέρμανση κτιρίων.
Το πρέσινγκ Μητσοτάκη
Η Αθήνα ζητά μεγαλύτερο περιθώριο για μέτρα κατά της ακρίβειας, αλλά βρίσκει απέναντί της την επιφυλακτικότητα της Κομισιόν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει να μπορούν οι κυβερνήσεις να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις με πρόσθετα, προσωρινά μέτρα, χωρίς να προσκρούουν στα αυστηρά ευρωπαϊκά όρια δαπανών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, δεν εμφανίζεται πρόθυμη να χαλαρώσει γενικευμένα τους κανόνες. Έτσι, η ελληνική επιδίωξη έχει ακόμη ανοιχτές μάχες μπροστά της. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν περίμενε οριστική συμφωνία μέσα στο διήμερο.
Η ελληνική πίεση έχει και πολιτική διάσταση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προειδοποιήσει ότι η παρατεταμένη ακρίβεια δεν εξαντλεί μόνο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά δοκιμάζει και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Τα ραντεβού για τα 1,62 τρισ. ευρώ
Στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, οι αντίπαλες παρατάξεις έκαναν την εμφάνισή τους πριν από την κοινή συνεδρίαση. Η Ιταλία και η Ρουμανία οργάνωσαν συνάντηση των «Φίλων της Συνοχής», που θέλουν να προστατεύσουν τα χρήματα για αγρότες και περιφέρειες. Οι δημοσιονομικά αυστηρές χώρες πραγματοποίησαν τη δική τους σύσκεψη, ζητώντας να περιοριστούν οι ευρωπαϊκές δαπάνες.
Στο πρώτο μέτωπο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία. Στο δεύτερο, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Αυστρία, η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Η ιρλανδική προεδρία πρότεινε να περιοριστεί στα 1,62 τρισ. ευρώ, δηλαδή κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν. Παρά τη μείωση, όμως, οι διαφωνίες παραμένουν.
Η Γερμανία ζητά μεγαλύτερη συγκράτηση δαπανών, ενώ η Σουηδία απορρίπτει την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι θα αύξανε υπερβολικά τη δική της οικονομική συνεισφορά. Στην αντίπερα όχθη, οι «Φίλοι της Συνοχής» επιμένουν ότι δεν μπορούν να θυσιαστούν οι αγροτικές ενισχύσεις και τα κονδύλια περιφερειακής ανάπτυξης για να χρηματοδοτηθούν άλλες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε μη ικανοποιητική την ιρλανδική πρόταση, επισημαίνοντας ότι υπάρχει απόσταση ανάμεσα στους στόχους που θέτει η Ευρώπη και στα χρήματα που προβλέπει για την υλοποίησή τους. Η Ελλάδα έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν αποδέχεται νέες περικοπές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και στη Συνοχή.
Η σύγκρουση για τον λογαριασμό
Το παζάρι γίνεται ακόμη δυσκολότερο όταν η συζήτηση πέρασε από τη μοιρασιά των χρημάτων στην εξεύρεσή τους. Στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις να κατευθύνονται περισσότερα έσοδα από το ETS στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, αλλά και να θεσπιστεί εισφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις.
Η πρώτη πρόταση προκαλεί αντιδράσεις από κυβερνήσεις που δεν θέλουν να παραχωρήσουν μεγαλύτερο μέρος των εσόδων τους στις Βρυξέλλες. Η δεύτερη συναντά επιφυλάξεις, καθώς ορισμένες χώρες θεωρούν ότι θα επιβάρυνε τις επιχειρήσεις την ώρα που η Ευρώπη προσπαθεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους.
Ο Αντόνιο Κόστα επιδιώκει συμφωνία για τον νέο προϋπολογισμό έως τον Δεκέμβριο, αλλά οι αντιδράσεις των δύο πλευρών και το ισχυρό μπλόκο της Ρώμης, άλλαξε τη διατύπωση στα συμπεράσματα, για κλείσιμο της στα τέλη Δεκεμβρίου. Με αυτά τα δεδομένα, δεν αποκλείεται οι διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν μέσα στο 2027, όπως επίσης και μια έκτακτη σύνοδος.
Το δείπνο
Μετά τις αντιπαραθέσεις για την ενέργεια και τον προϋπολογισμό, η συζήτηση των ηγετών μεταφέρθηκε στη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Μαυροβούνιο βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της ενταξιακής διαδικασίας, ωστόσο παραμένουν ανοιχτά διμερή ζητήματα με την Κροατία, που αφορούν μεταξύ άλλων περιουσιακές αξιώσεις και διαφορές από την περίοδο της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας.
Παράλληλα, οι κυβερνήσεις εξετάζουν ποιες εγγυήσεις χρειάζονται ώστε η ένταξη νέων κρατών να μη δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια στη λήψη ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Ασφάλεια, Ουκρανία και άμυνα
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνεχίζουν σήμερα, Παρασκευή την δεύτερη ημέρα των μαραθώνιων διαβουλεύσεών τους, με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να αναμένεται να απευθύνει προσωπική έκκληση για περισσότερη βοήθεια προς τη χώρα του, σε μια περίοδο κατά την οποία η εμπιστοσύνη μεταξύ των συμμάχων δοκιμάζεται, εξαιτίας των τελευταίων κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες θεωρείται ότι ευνοούν τη Ρωσία.
Στη συνέχεια, οι ηγέτες αναμένεται να εξετάσουν πώς θα θωρακίσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στις ρωσικές υβριδικές επιθέσεις, καθώς και ζητήματα που αφορούν στη θαλάσσια ασφάλεια και τη Μέση Ανατολή. Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης το μεταναστευτικό, με τις προϋποθέσεις να έχουν διαμορφωθεί για μια έντονη αντιπαράθεση σχετικά με το ενδεχόμενο υιοθέτησης αυστηρότερων μέτρων ελέγχου των μεταναστευτικών ροών.
Διαβάστε ακόμη
Καταναλωτικά δάνεια: Το νέο πλαφόν αλλάζει τους κανόνες (πίνακες)
Οι Έλληνες εφοπλιστές πρωταγωνιστούν στα tankers με 98 αγορές και 133 πωλήσεις πλοίων σε έναν χρόνο
Airbnb: Οι πλατφόρμες «μαρτυρούν» τα αδήλωτα ενοίκια στην εφορία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.