Αρχαιολόγοι που πραγματοποιούσαν ανασκαφές στο ιστορικό κέντρο του Πάντερμπορν στη Γερμανία έφεραν στο φως ένα εξαιρετικά σπάνιο μεσαιωνικό σημειωματάριο, το οποίο παρέμεινε θαμμένο μέσα σε αποχέτευση επί σχεδόν οκτώ αιώνες. Το μικρό αυτό αντικείμενο εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια εργασιών για την ανέγερση νέου διοικητικού κτηρίου και διατηρήθηκε σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση χάρη στο υγρό και σχεδόν αεροστεγές υπέδαφος κάτω από την πόλη.
Το σημειωματάριο χρονολογείται μεταξύ 13ου και 14ου αιώνα και είναι κατασκευασμένο από δέρμα, ξύλο και κερί. Οι ειδικοί της Περιφερειακής Ένωσης Βεστφαλίας-Λίπε (LWL) χαρακτηρίζουν το εύρημα ως μία από τις πιο ασυνήθιστες μεσαιωνικές ανακαλύψεις που έχουν γίνει ποτέ στην περιοχή, σύμφωνα με το Archaeology News Online Magazine.
Οι αρχαιολόγοι το ανακάλυψαν ανάμεσα σε διάφορα απορρίμματα, μαζί με αγγεία, υπολείμματα υφασμάτων, ψάθες, τμήματα ξύλινων βαρελιών και ένα μαχαίρι. Το μικρό βιβλίο έχει διαστάσεις μόλις 10 επί 7,5 εκατοστά και στο εσωτερικό του περιλαμβάνει δέκα σελίδες καλυμμένες με κερί, οι περισσότερες γραμμένες και από τις δύο πλευρές. Οι σελίδες βρίσκονταν δεμένες μέσα σε διακοσμημένο δερμάτινο εξώφυλλο με ανάγλυφα μοτίβα κρίνων, σύμβολο που στον Μεσαίωνα συνδεόταν με την αγνότητα αλλά και την υψηλή κοινωνική θέση.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το σημειωματάριο ανήκε πιθανότατα σε κάποιον έμπορο της μεσαιωνικής πόλης. Εκείνη την περίοδο, οι έμποροι αποτελούσαν μία από τις λίγες κοινωνικές ομάδες που διέθεταν δεξιότητες ανάγνωσης και γραφής. Το περιεχόμενο είναι γραμμένο στα λατινικά, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση πως ο ιδιοκτήτης ήταν μορφωμένος και προερχόταν από ανώτερη κοινωνική τάξη.
Τα πρώτα συμπεράσματα δείχνουν ότι το τετράδιο περιείχε σύντομες καθημερινές σημειώσεις, πιθανότατα σχετικές με εμπορικές συναλλαγές, οικονομικά ζητήματα ή προσωπικές υποθέσεις. Η γραφή μοιάζει περισσότερο πρακτική και αυθόρμητη παρά επίσημη, ενώ οι ειδικοί παρατήρησαν ότι το κείμενο αναπτύσσεται προς διαφορετικές κατευθύνσεις, ανάλογα με τον τρόπο χρήσης του σημειωματάριου, παρότι φαίνεται να έχει γραφτεί από το ίδιο άτομο.
Το αντικείμενο λειτουργούσε ως επαναχρησιμοποιήσιμη κέρινη πινακίδα. Οι μεσαιωνικοί χρήστες χάραζαν τις λέξεις πάνω στο κερί με γραφίδες από μέταλλο, κόκαλο ή ελεφαντόδοντο. Το αιχμηρό άκρο χρησιμοποιούνταν για τη γραφή, ενώ το επίπεδο μέρος χρησίμευε για τη διαγραφή παλαιότερου κειμένου, λειαίνοντας την επιφάνεια. Για αυτόν τον λόγο, ίχνη παλαιότερων σημειώσεων παραμένουν ακόμη κάτω από τις νεότερες εγγραφές.
Οι συντηρητές αποκάλυψαν ότι το σημειωματάριο έφτασε αρχικά στο εργαστήριο του Μύνστερ ως ένας υγρός σβώλος χώματος. Μετά τον καθαρισμό αποκαλύφθηκε ένα σχεδόν άθικτο αντικείμενο, με καλά διατηρημένες κέρινες επιφάνειες και ευανάγνωστες γραμμές σε καλλιγραφικό ύφος. Οι σελίδες είχαν συμπιεστεί τόσο έντονα κάτω από το έδαφος ώστε το χώμα δεν είχε διεισδύσει ουσιαστικά στο εσωτερικό, ενώ και το ξύλο παρέμεινε σε καλή κατάσταση, βοηθώντας σημαντικά στη διατήρηση του κεριού.
Καθοριστικό ρόλο στη διάσωση του αντικειμένου έπαιξαν οι συνθήκες της αποχέτευσης. Το υγρό περιβάλλον και η έλλειψη οξυγόνου επιβράδυναν τη φθορά οργανικών υλικών όπως το δέρμα, το ξύλο και το κερί. Ανάλογα ευρήματα έχουν εντοπιστεί και σε άλλες μεσαιωνικές πόλεις, όπως το Λύμπεκ και το Λύνεμπουργκ, όμως εκεί οι αρχαιολόγοι είχαν βρει μόνο αποσπασματικά κομμάτια. Οι ερευνητές στο Πάντερμπορν σημειώνουν ότι δεν έχει ανακαλυφθεί ξανά τόσο πλήρες μεσαιωνικό σημειωματάριο αυτού του τύπου στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία.
Οι ειδικοί χρησιμοποιούν πλέον σύγχρονες τεχνολογίες απεικόνισης και αναλύσεις υλικών για να μελετήσουν λεπτομερώς το εύρημα. Στόχος είναι να εξεταστεί η σύνθεση του κεριού και του ξύλου, να εντοπιστούν χρωστικές ή μίγματα ρητίνης και να αποσαφηνιστεί ο τρόπος κατασκευής του αντικειμένου. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η δύσκολη μεταγραφή του λατινικού κειμένου, διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει αρκετό χρόνο, καθώς τμήματα της γραφής έχουν ξεθωριάσει ή αντικατασταθεί.
Ο χώρος των ανασκαφών βρίσκεται κοντά στο πρώην μοναστήρι Abdinghof, περιοχή που συνδεόταν ιστορικά με εύπορους κατοίκους της μεσαιωνικής πόλης. Κατά τη διάρκεια των εργασιών εντοπίστηκαν πέντε αποχωρητήρια, θαμμένα κάτω από μεταγενέστερα κτήρια. Ανάμεσα στα ευρήματα υπήρχαν και κομμάτια μεταξωτού υφάσματος κομμένα σε μικρά ορθογώνια τμήματα, τα οποία οι ερευνητές εκτιμούν ότι ίσως χρησιμοποιούνταν ως αυτοσχέδιο χαρτί υγείας όταν το ύφασμα είχε πλέον φθαρεί.
Παραμένει άγνωστο πώς το σημειωματάριο κατέληξε στον πυθμένα της αποχέτευσης. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι ο ιδιοκτήτης το έχασε κατά λάθος. Εάν οι αρχαιολόγοι καταφέρουν να συνδέσουν την αποχέτευση με συγκεκριμένη ιδιοκτησία μέσω ιστορικών αρχείων, το εύρημα ενδέχεται να ταυτοποιηθεί ακόμη και με πραγματικό κάτοικο του μεσαιωνικού Πάντερμπορν.
Διαβάστε ακόμη
Εφορία: Αυτόματα πρόστιμα για όσους καθυστερούν δηλώσεις
Αλλάξτε τον δεύτερο καφέ με πράσινο τσάι
ΔΕΗ: Ζήτηση-ρεκόρ για την ΑΜΚ και το σχέδιο χρηματοδότησης του Δημοσίου για το 33,4%
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.