Η ΔΕΘ παραδοσιακά αποτελεί το σημείο όπου η κυβέρνηση παρουσιάζει το οικονομικό της αποτύπωμα και χαράσσει τις επόμενες κινήσεις της. Σε μια περίοδο όμως όπου η ακρίβεια, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η φετινή πρόκληση είναι μεγαλύτερη: δεν αφορά μόνο το ύψος των παρεμβάσεων, αλλά κυρίως την κατεύθυνση της οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Η Ελλάδα έχει διανύσει μια μεγάλη απόσταση από την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης. Η επιστροφή της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η αποκλιμάκωση του χρέους και η ενίσχυση της επενδυτικής εμπιστοσύνης δημιούργησαν έναν δημοσιονομικό χώρο που επιτρέπει πλέον μόνιμες παρεμβάσεις. Όμως η επόμενη φάση είναι και η πιο απαιτητική: η χώρα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να περάσει από την πολιτική της διαχείρισης κρίσεων στην πολιτική της παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Το ερώτημα που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο δεν είναι πόσα μέτρα θα ανακοινωθούν, αλλά αν αυτά θα αποτελέσουν μέρος ενός συνολικού σχεδίου που θα αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Η εποχή των έκτακτων ενισχύσεων φτάνει στα όριά της
Τα τελευταία χρόνια η οικονομική πολιτική κινήθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από την ανάγκη αντιμετώπισης διαδοχικών κρίσεων. Η πανδημία, η ενεργειακή κρίση και η έκρηξη του πληθωρισμού οδήγησαν σε σειρά παρεμβάσεων για τη στήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Οι ενισχύσεις αυτές λειτούργησαν ως «ανάχωμα» απέναντι στις αυξήσεις του κόστους ζωής και απέτρεψαν μια βαθύτερη κοινωνική πίεση. Ωστόσο, έχουν ένα σαφές όριο: δεν μπορούν να αποτελούν μόνιμο εργαλείο οικονομικής πολιτικής.
Η πραγματική πρόκληση είναι η δημιουργία συνθηκών ώστε τα εισοδήματα να αυξάνονται μέσα από ισχυρότερη ανάπτυξη, καλύτερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη παραγωγικότητα. Διαφορετικά, κάθε νέα αύξηση τιμών ή διεθνής αναταραχή θα επαναφέρει το ίδιο πρόβλημα.
Η ΔΕΘ επομένως δεν μπορεί να περιοριστεί σε έναν κατάλογο φορολογικών ελαφρύνσεων ή προσωρινών παρεμβάσεων. Χρειάζεται να δώσει απάντηση στο ερώτημα πώς η ελληνική οικονομία θα παράγει περισσότερο πλούτο τα επόμενα χρόνια.
Το μεγάλο στοίχημα είναι οι επενδύσεις και η παραγωγικότητα
Το μεγαλύτερο διαρθρωτικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας παραμένει η χαμηλή παραγωγικότητα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η αύξηση των μισθών και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου δεν μπορούν να στηριχθούν μόνο σε δημοσιονομικές παρεμβάσεις.
Απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις, ενίσχυση της βιομηχανίας, ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων, ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης και ένα σταθερότερο περιβάλλον για την προσέλκυση κεφαλαίων.
Η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, η προσέλκυση ξένων επενδύσεων και η μετάβαση σε μια οικονομία υψηλότερης προστιθέμενης αξίας αποτελούν τα βασικά εργαλεία για την επόμενη ημέρα.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο περισσότερη κατανάλωση. Χρειάζεται περισσότερη παραγωγή.
Η δημοσιονομική ισορροπία παραμένει κρίσιμος παράγοντας
Παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών, η χώρα εξακολουθεί να έχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι κάθε οικονομική επιλογή πρέπει να γίνεται με προσοχή.
Οι αγορές παρακολουθούν πλέον όχι μόνο τα πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά και τη δυνατότητα της χώρας να διατηρήσει μια αξιόπιστη πορεία σε ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων και διεθνών κινδύνων.
Η περίοδος των εύκολων λύσεων έχει τελειώσει. Οι κυβερνήσεις διεθνώς βρίσκονται αντιμέτωπες με την ανάγκη να ισορροπήσουν ανάμεσα στη στήριξη των πολιτών και στη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη: πρέπει να συνεχίσει την ανάπτυξη χωρίς να επιστρέψει στις πρακτικές του παρελθόντος.
Η ΔΕΘ ως σημείο αλλαγής πορείας
Η φετινή ΔΕΘ μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία για μια διαφορετική συζήτηση. Όχι μόνο για το τι επιστρέφει η πολιτεία στους πολίτες, αλλά για το πώς δημιουργείται περισσότερος πλούτος ώστε να υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα στήριξης στο μέλλον.
Η οικονομία χρειάζεται ένα σχέδιο που θα ξεπερνά τον ορίζοντα μιας πολιτικής περιόδου. Ένα σχέδιο που θα απαντά στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας: την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, τη γήρανση του πληθυσμού, την τεχνολογική μετάβαση και τον διεθνή ανταγωνισμό.
Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι αν η κυβέρνηση μπορεί να ανακοινώσει ένα ακόμη πακέτο μέτρων. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να παρουσιάσει έναν δρόμο ώστε η Ελλάδα να χρειάζεται λιγότερα μέτρα στήριξης στο μέλλον, επειδή θα έχει μια οικονομία πιο ισχυρή, πιο παραγωγική και πιο ανθεκτική.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.