Ο πόλεμος με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μετατρέπουν το αρχικό ενεργειακό σοκ σε μια πολύ ευρύτερη κρίση που πλήττει τρόφιμα, μεταφορές, βιομηχανία και εφοδιαστικές αλυσίδες, δημιουργώντας μεγάλους χαμένους αλλά και λίγους κερδισμένους στις διεθνείς αγορές, αναφέρει σε ανάλυσή της η Morningstar.
Παρά το γεγονός ότι τα χρηματιστήρια έχουν αφήσει πίσω τους την αρχική νευρικότητα και καταγράφουν νέα ιστορικά υψηλά τους τελευταίους μήνες, ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις από τους κλάδους των χημικών, της τεχνολογίας και της αυτοκινητοβιομηχανίας προειδοποιούν για σοβαρές διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού στα αποτελέσματα πρώτου τριμήνου. Αν και ορισμένοι τομείς έχουν επωφεληθεί βραχυπρόθεσμα, αναλυτές εκτιμούν ότι η αισιοδοξία των αγορών υποτιμά το βάθος της αβεβαιότητας και της οικονομικής ζημιάς που έρχεται.
«Ο πόλεμος με το Ιράν δεν είναι πρόβλημα ενός μόνο κλάδου. Είναι πλέον η κυρίαρχη μακροοικονομική μεταβλητή για ολόκληρη την πραγματική οικονομία», σύμφωνα με τη Λόρεν Χάισλοπ, διαχειρίστρια κεφαλαίων στη Mattioli Woods. Όπως εξηγεί, οι δευτερογενείς επιπτώσεις είναι ήδη παντού: ελλείψεις ντίζελ, καθυστερήσεις στις μεταφορές από την Ασία που διπλασιάζουν τους χρόνους διαδρομής, φόβοι για τα καύσιμα αεροσκαφών και αυξανόμενο κόστος κατασκευών λόγω ενεργειακών επιβαρύνσεων.
Οι μεταφορές στο επίκεντρο της ενεργειακής αναταραχής
Το πλήγμα στις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες, κυρίως σε πετρέλαιο και LNG, έχει ήδη καταγραφεί. Ωστόσο, ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι επιπτώσεις στα διυλισμένα προϊόντα, όπως η βενζίνη και το ντίζελ, εξαιτίας τόσο των ζημιών σε διυλιστήρια όσο και των προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές.
Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν αυξηθεί κατά 60% από την έναρξη του πολέμου, προκαλώντας ανησυχία στις αεροπορικές εταιρείες ενόψει της θερινής περιόδου. Πολλοί αερομεταφορείς έχουν ήδη περιορίσει δρομολόγια, ενώ οι ευρωπαϊκές εταιρείες φοβούνται ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις όταν λήξουν τα συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου που διαθέτουν.
Ο Κάμερον Λοβ της Aberdeen σημείωσε ότι τα καύσιμα αντιστοιχούν ήδη στο 20%-40% του λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών, γεγονός που αφήνει ελάχιστα περιθώρια απορρόφησης νέων αυξήσεων. Οι low-cost αεροπορικές εμφανίζονται ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς επηρεάζονται τόσο από τον πληθωρισμό στα καύσιμα όσο και από την πτώση της καταναλωτικής δαπάνης.
Η EasyJet ανέφερε ήδη αυξημένο κόστος καυσίμων λόγω του πολέμου, ενώ η Ryanair απέσυρε τις εκτιμήσεις κερδοφορίας της εξαιτίας της έντονης μεταβλητότητας στις τιμές και των φόβων για ελλείψεις.
Χημικά, λιπάσματα και τρόφιμα υπό πίεση
Μεγάλα προβλήματα καταγράφονται και στους κλάδους των χημικών και των πρώτων υλών, τόσο στην παραγωγή όσο και στη διανομή. Παρότι ορισμένες ευρωπαϊκές χημικές εταιρείες έχουν επωφεληθεί προσωρινά από τις ελλείψεις προϊόντων από τη Μέση Ανατολή και την Ασία, οι παγκόσμιες προμήθειες λιπασμάτων θεωρούνται εξαιρετικά ευάλωτες.
Περίπου το ένα τρίτο των παγκόσμιων θαλάσσιων μεταφορών πρώτων υλών για λιπάσματα περνά από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ μεγάλο μέρος της παραγωγής λιπασμάτων εξαρτάται από το LNG του Κόλπου. Αναλυτές επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με την κρίση του 2022 μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σήμερα η αγορά αντιμετωπίζει πραγματικό φυσικό έλλειμμα προσφοράς.
Οι εταιρείες του κλάδου προειδοποιούν ήδη ότι οι ελλείψεις λιπασμάτων μπορεί να επηρεάσουν τις μελλοντικές σοδειές, ενώ κολοσσοί τροφίμων όπως η Unilever κάνουν λόγο για αυξημένο κόστος πρώτων υλών λόγω του πολέμου.
Το ήλιο και τα chips απειλούν το ράλι της τεχνητής νοημοσύνης
Σημαντικές αναταράξεις καταγράφονται και σε κρίσιμα υλικά όπως το ήλιο, το βρώμιο και το αλουμίνιο, απειλώντας την παραγωγή ημιαγωγών, ιατρικού εξοπλισμού και πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη για το ήλιο, καθώς το Κατάρ καλύπτει περισσότερο από το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής μέσω της εξόρυξης LNG. Η διακοπή παραγωγής επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη πιεσμένες αλυσίδες ημιαγωγών.
Παρά το συνεχιζόμενο ράλι των μετοχών τεχνητής νοημοσύνης, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι ασιατικές εταιρείες chips μπορεί να βρεθούν μεταξύ των μεγαλύτερων χαμένων από τις ελλείψεις ηλίου. Η κατάσταση έχει ήδη προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στον νοτιοκορεατικό Kospi, ενώ οι Samsung και SK Hynix έχουν κινηθεί για να εξασφαλίσουν νέες προμήθειες από τις ΗΠΑ.
Αυτοκινητοβιομηχανία και καταναλωτικά αγαθά σε κίνδυνο
Οι επιπτώσεις εξαπλώνονται και στους κλάδους της αυτοκινητοβιομηχανίας, του λιανεμπορίου και των καταναλωτικών αγαθών, όσο συνεχίζεται ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, σχεδόν 300 εταιρείες — κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία — έχουν ήδη ανακοινώσει μέτρα άμυνας απέναντι στις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, από αυξήσεις τιμών έως περικοπές παραγωγής.
Η Toyota προειδοποίησε ότι ο πόλεμος θα της κοστίσει περίπου 4,3 δισ. δολάρια φέτος λόγω της αύξησης στο κόστος πρώτων υλών, ενέργειας και μεταφορών.
Ο Ρίκο Λούμαν της ING εκτιμά ότι προς το παρόν οι αυξήσεις τιμών οφείλονται κυρίως στους περιορισμούς στην προσφορά και όχι σε πραγματικές φυσικές ελλείψεις προϊόντων. Ωστόσο, όσο παρατείνονται οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι επιπτώσεις στην καταναλωτική συμπεριφορά, ενώ η επιδείνωση των μακροοικονομικών προοπτικών αναμένεται να πιέσει ακόμη περισσότερο τους καταναλωτικούς κλάδους.
Όπως προσθέτει, η άνοδος των τιμών καυσίμων επηρεάζει ήδη τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τους καταναλωτές στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε υποχώρηση της ζήτησης.
Διαβάστε ακόμη
Ανοιχτή σύγκρουση Θεοδωρικάκου – Παντελιάδη για πλαφόν, ακρίβεια και ανατιμήσεις
Tι χάνουν τα ελληνικά νοικοκυριά από τα χαμηλά επιτόκια καταθέσεων (πίνακες)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.