Σε τακτά χρονικά διαστήματα επανεξετάζουμε τον συντελεστή beta, ο οποίος αποτυπώνει την ευαισθησία των μετοχών στις διακυμάνσεις της αγοράς. Οι πιο πρόσφατες μετρήσεις, με ορίζοντα υπολογισμού 52 εβδομάδων, αναδεικνύουν αισθητές μεταβολές σε σχέση με την εικόνα πριν από έξι μήνες, σκιαγραφώντας μια διαφορετική κατανομή του συστημικού κινδύνου στο ταμπλό. Έτσι λοιπόν οι τράπεζες ανεβάζουν ταχύτητα, ενώ ένα μεγάλο μέρος των υπόλοιπων μετοχών της υψηλής κεφαλαιοποίησης κινείται πλέον με χαμηλότερη ευαισθησία στις διακυμάνσεις της αγοράς.
Η διαχρονική εξέλιξη των συντελεστών beta στις 25 μετοχές του πίνακα της Beta Χρηματιστηριακής αποκαλύπτει ένα ταμπλό με διαφορετικούς ρυθμούς και διαφορετικές πηγές κινδύνου. Από τον Οκτώβριο του 2024 μέχρι τον Οκτώβριο του 2026, δέκα τίτλοι εμφανίζουν αύξηση του beta και δεκαπέντε υποχώρηση. Το ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται περισσότερο στις αποκλίσεις παρά στον μέσο όρο.
Ο απλός μέσος όρος του beta των 25 τίτλων υποχώρησε από 0,935 σε 0,882, ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αυξήθηκε από 1,492 σε 1,647. Επτά μετοχές έχουν σήμερα εκτιμώμενο beta υψηλότερο της μονάδας και εννέα χαμηλότερο του 0,60. Οι αριθμοί αυτοί περιγράφουν τις συγκεκριμένες μετοχές με ίσα βάρη και δεν αποτελούν μέτρηση του beta του σταθμισμένου FTSE 25.
Τι μετρά όμως αυτός ο αριθμός; Ο beta αποτυπώνει την ιστορική ευαισθησία της απόδοσης μιας μετοχής στις μεταβολές του δείκτη αναφοράς. Με beta 1,75, μια κίνηση της αγοράς κατά 1% συνδέεται στο γραμμικό υπόδειγμα με επίδραση περίπου 1,75% στη μετοχή, πριν συνυπολογιστούν οι υπόλοιποι παράγοντες. Με beta 0,40, η αντίστοιχη επίδραση περιορίζεται στο 0,40%. Η σχέση λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις, χωρίς να αποτελεί πρόβλεψη της επόμενης συνεδρίασης.
Η Alpha Bank βρίσκεται στην κορυφή με 1,751, από 1,609 τον Οκτώβριο του 2024. Ακολουθούν η Eurobank με 1,683, η Πειραιώς με 1,645 και η Εθνική με 1,509. Η Eurobank παρουσιάζει τη μεγαλύτερη διετή αύξηση μεταξύ των τεσσάρων, κατά 0,342 μονάδες, ενώ η Πειραιώς παραμένει οριακά χαμηλότερα από το 1,677 του 2024.
Σε σχέση με τον Μάρτιο του 2026, πάντως, και οι τέσσερις έχουν ενισχύσει την ευαισθησία τους επιβεβαιώνοντας ότι παραμένουν η σημαντικότεροι φορείς μεταβλητότητας (θετική και αρνητική) της ελληνικής αγοράς. Πρακτικά, για ένα ισοσταθμισμένο καλάθι των τεσσάρων τραπεζών, μια υποθετική μεταβολή της αγοράς κατά 5% αντιστοιχεί σε επίδραση περίπου 8,23% μέσω του beta. Αυτό εξηγεί γιατί οι τράπεζες μπορούν να επιταχύνουν την άνοδο ενός χαρτοφυλακίου, αλλά και να επιβαρύνουν περισσότερο την εικόνα του όταν η αγορά διορθώνει.
Πέρα από τις συστημικές τράπεζες, η ElvalHalcor εμφανίζει beta 1,433, η Viohalco 1,211 και η Optima Bank 1,160. Η τελευταία έχει υπερδιπλασιάσει την ένταση της από 0,539 το 2024. Αντίστοιχα, η Τράπεζα Κύπρου μετακινήθηκε από 0,076 σε 0,997. Ειδικά σε τόσο μεγάλες μεταβολές, χρειάζεται έλεγχος της συγκρισιμότητας των ιστορικών δειγμάτων πριν αποδοθεί ολόκληρη η διαφορά σε αλλαγή της επενδυτικής συμπεριφοράς.
Στην άλλη πλευρά βρίσκονται ΟΤΕ, Σαράντης, Coca-Cola HBC και Jumbo, με beta 0,366, 0,398, 0,402 και 0,511 αντίστοιχα. Και στους τέσσερις τίτλους, οι διαδοχικές μετρήσεις του πίνακα υποχωρούν από τον Οκτώβριο του 2024. Η Jumbo έχει περιοριστεί από 0,950 σε 0,511 και ο ΟΤΕ από 0,831 σε 0,366. Ο σημερινός μέσος της τετράδας διαμορφώνεται μόλις στο 0,419. Στο ίδιο υποθετικό σενάριο μεταβολής 5% της αγοράς, η επίδραση μέσω του beta θα ήταν περίπου 2,10%.
Η εντυπωσιακότερη μετατόπιση αφορά τα διυλιστήρια. Η Motor Oil υποχώρησε από 1,189 σε 0,226 και η Helleniq Energy από 0,794 σε 0,203. Η χαμηλή ευαισθησία στον εγχώριο δείκτη οφείλεται στις πρωτοφανείς τιμές περιθωρίων διύλισης που άνοιξαν το δρόμο για μια αυτόνομη ανοδική πορεία. Μια μετοχή μπορεί να κινείται ανεξάρτητα από την αγορά και ταυτόχρονα να παρουσιάζει μεγάλες δικές της διακυμάνσεις. Χαμηλός beta δεν σημαίνει αυτομάτως χαμηλός συνολικός κίνδυνος.
Σημαντική είναι επίσης η πτώση της ΔΕΗ από 1,237 σε 0,804 και της Metlen από 1,155 σε 0,904. Η Lamda Development υποχωρεί από 0,955 σε 0,747 και η Allwyn από 0,616 σε 0,533. Αντίθετα, ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών αυξάνεται από 0,490 σε 0,702. Κοντά στον ρυθμό της αγοράς βρίσκονται σήμερα η Aegean και η Τράπεζα Κύπρου, αμφότερες στο 0,997, καθώς και η Cenergy στο 0,976.
Υπάρχει όμως μια δεύτερη ανάγνωση που αφορά τα τυπικά σφάλματα των εκτιμήσεων του δείκτη και επιτρέπουν να εκτιμηθεί η αβεβαιότητα γύρω από κάθε αριθμό. Ένας beta λίγο κάτω από τη μονάδα δεν αρκεί από μόνος του για να χαρακτηριστεί μια μετοχή αμυντική.
Ενδεικτικά, το προσεγγιστικό διάστημα εμπιστοσύνης 95% της Cenergy εκτείνεται από 0,732 έως 1,220, της Titan από 0,697 έως 1,072 και της Optima από 0,939 έως 1,382. Και τα τρία περιλαμβάνουν τη μονάδα, επομένως δεν προκύπτει επαρκώς ισχυρή στατιστική ένδειξη ότι η πραγματική ευαισθησία τους διαφέρει από αυτήν της αγοράς. Αντίθετα, τα διαστήματα των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της ElvalHalcor βρίσκονται αισθητά πάνω από τη μονάδα.
Στα διυλιστήρια, τα αντίστοιχα εύρη είναι περίπου 0,027–0,425 για τη Motor Oil και 0,023–0,382 για τη Helleniq Energy. Η θετική σύνδεσή τους με την αγορά περνά τον προσεγγιστικό έλεγχο σημαντικότητας στο 5%, αλλά όχι στο 1%.
Για τη διαχείριση χαρτοφυλακίου, σημασία έχει η συνολική έκθεση. Ένας ενδεικτικός συνδυασμός 60% στην τετράδα ΟΤΕ, Σαράντη, Coca-Cola HBC και Jumbo και 40% στις τέσσερις συστημικές τράπεζες δίνει beta περίπου 0,91, με ίσα βάρη εντός κάθε ομάδας. Αν αντιστραφούν τα ποσοστά σε 40% και 60%, ο beta αυξάνεται σε περίπου 1,16. Ο υπολογισμός βασίζεται στον σταθμισμένο μέσο των επιμέρους συντελεστών. Ο beta είναι χρήσιμο όργανο πλοήγησης, αρκεί να μην του αναθέτουμε βέβαια να προβλέψει… και τον καιρό.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.