Αν διαβάσετε μόνο ένα ιστορικό βιβλίο για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και την ταραχώδη δεκαετία που προέκυψε, σας συνιστώ το βιβλίο «Συντριμμένοι: Πώς μια δεκαετία των χρηματοπιστωτικών κρίσεων άλλαξε τον κόσμο», από τον ιστορικό του Πανεπιστημίου της Columbia, Adam Tooze. Λίγοι συγγραφείς είναι τόσο ικανοί να συνδυάζουν μαζί οικονομικά, πολιτική και γεωπολιτική σε ένα συνεκτικό σύνολο. Όχι μόνο ο Tooze καλύπτει κάθε κρίσιμη πτυχή της σύγκρουσης στις Η.Π.Α., αλλά προσφέρει βαθιά γνώση της -σε αργή κίνηση- καταστροφής της Ευρώπης.
Η σημασία αυτού του τελευταίου, έχει υποτιμηθεί. Αν και η κρίση ξεκίνησε στις ΗΠΑ, η καταστροφή που πυροδότησε στην Ευρώπη είχε σοβαρές συνέπειες. Μια δεκαετία αργότερα, οι οικονομίες των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ανακάμψει σε μεγάλο βαθμό, αλλά ορισμένες από τις χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο – η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία – δεν είναι σε τόσο καλή κατάσταση:
Ο πολιτικός αντίκτυπος στην Ευρώπη ήταν επίσης μακροχρόνιος. Ο Tooze πιθανότατα υπερεκτιμά τον αντίκτυπο της κρίσης στην εκλογή του Donald Trump, η οποία ήταν περισσότερο συνάρτηση των μακροχρόνιων φυλετικών και πολιτισμικών συγκρούσεων. Αλλά η νίκη του βρετανικού δημοψηφίσματος υπέρ της εγκατάλειψης της ΕΕ, η οποία τώρα απειλεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στο Ηνωμένο Βασίλειο, επιδεινώθηκε εν μέρει από την αποτυχία των θεσμικών οργάνων της ΕΕ να αντιμετωπίσουν την κρίση των κρατικών χρεών στις αρχές του 2010.
Αυτοί οι θεσοί ήταν αδύναμοι από την αρχή. Επειδή η ευρωζώνη είχε ένα ενιαίο νόμισμα, ήταν αδύνατο να χρησιμοποιηθούν υποτιμήσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών για να βοηθήσουν την Ελλάδα και άλλες χώρες οι οποίες είχαν πληγεί σκληρά από την κρίση, όπως θα ήταν εφικτό εάν οι χώρες είχαν ξεχωριστά νομίσματα. Και επειδή η ΕΕ δεν είχε ενιαία δημοσιονομική πολιτική, ήταν δύσκολο να διασώσει την Ελλάδα μέσω μεταφορών από οικονομικά ισχυρά κράτη μέλη όπως η Γερμανία.
Η πραγματική λύση στην κρίση ήταν να συντονιστούν τα σχέδια διάσωσης των ευρωπαϊκών τραπεζών (τα οποία είχαν δανείσει χρήματα σε κλυδωνιζόμενα κράτη μέλη) και οι αγορές ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα – βασικά, αυτό που έκαναν οι ΗΠΑ. Αλλά η αντίσταση από το εκλογικό σώμα της Γερμανίας, καθώς και μια πολιτισμική προκατάληψη ενάντια σε κίνητρα και ποσοτική χαλάρωση, καθυστέρησαν αυτή τη λύση εδώ και χρόνια. Αυτό απέδειξε την έλλειψη ανταπόκρισης και συντονισμού που είναι εγγενείς στην ΕΕ.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.