Πριν από δέκα χρόνια, ο Ρολάν Λεσκύρ παραιτήθηκε από μια υψηλόβαθμη θέση στον χρηματοοικονομικό τομέα στον Καναδά για να ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Εμανουέλ Μακρόν για μια οικονομική και πολιτική επανάσταση στη Γαλλία. Ο τραπεζίτης επέστρεψε στην πατρίδα του, με δέλεαρ την ευκαιρία να ανακόψει την ανερχόμενη δύναμη της ακροδεξιάς και να παραδώσει στη νέα γενιά ηγετών ένα προευρωπαϊκό, φιλικό προς τις επιχειρήσεις προπύργιο.
«Ήμουν 50 ετών και βίωνα την κρίση της μέσης ηλικίας», δήλωσε ο Λεσκύρ, ο τέταρτος υπουργός Οικονομικών του Μακρόν, σε συνέντευξή του. «Κάποιοι αλλάζουν ζωή, άλλοι αλλάζουν χώρα, εγώ απλώς αποφάσισα να αλλάξω πορεία και να ενταχθώ στο πολιτικό κίνημα».
Όμως, όταν ο Μακρόν παραχωρήσει τη θέση του το επόμενο έτος, το κίνημα θα έχει ουσιαστικά τελειώσει. Η «επανάσταση» δεν κατάφερε να σπάσει την αμφίρροπη σχέση της Γαλλίας με τον καπιταλισμό. Μετά από μια δεκαετία πολιτικών παραπατημάτων και παγκόσμιων αναταραχών που έκαναν τις κρατικές δαπάνες τη βασική του λύση, η λαϊκή οργή αυξάνεται, η ανάπτυξη βυθίζεται, το χρέος εκτοξεύεται και οι επενδυτές ξεφορτώνονται τα γαλλικά περιουσιακά στοιχεία, σε μια παγκόσμια κατάρρευση της αγοράς ομολόγων που έχει μετατρέψει τη Γαλλία στον πιο αδύναμο οικονομικό κρίκο της Ευρωζώνης.
Ο Λεσκύρ ηγείται πλέον μιας μάχης για να διαφυλάξει ό,τι έχει απομείνει από τα «Μακρονόμικς», μια εκστρατεία που στη δεύτερη θητεία του προέδρου έδωσε τη θέση της σε έναν αγώνα για πολιτική επιβίωση και έθεσε το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων σε δεύτερη μοίρα. Η τελευταία μάχη θα δοθεί τις επόμενες εβδομάδες, όταν η κυβέρνηση θα επιδιώξει να περάσει έναν προϋπολογισμό που τουλάχιστον θα αλλάξει το αφήγημα για τους διαχειριστές κεφαλαίων, οι οποίοι πλέον απαιτούν υψηλότερο επιτόκιο για να αγοράσουν γαλλικά ομόλογα σε σχέση με το ιταλικό χρέος.
Ένα αξιόπιστο οικονομικό σχέδιο ίσως δεν αρκεί για να σταματήσει την αιμορραγία, καθώς οι υποψήφιοι που σημειώνουν άνοδο στις δημοσκοπήσεις εν όψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους — η Μαρίν Λεπέν στην ακροδεξιά και ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν στην ακροαριστερά — έχουν δεσμευτεί να ανατρέψουν τις μεταρρυθμίσεις του Μακρόν. Ο Μελανσόν υπόσχεται μια ακόμη πιο ριζοσπαστική στροφή 180 μοιρών, ζητώντας την ακύρωση μέρους του γαλλικού χρέους.
Το χαοτικό τέλος της δεκαετούς οικονομικής διαχείρισης του Μακρόν έρχεται σε έντονη αντίθεση με την πολιτική του φιλοδοξία να μετατρέψει τη Γαλλία σε κινητήρια δύναμη μιας αναδιοργανωμένης Ευρώπης, με την ικανότητα να υπερασπίζεται τον εαυτό της, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ υπονομεύει το ΝΑΤΟ εκ των έσω. Ο πόλεμος της Ρωσίας και ο κίνδυνος να βρεθεί η Γαλλία στριμωγμένη μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας έχουν μόνο αυξήσει τα διακύβευμα για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ ενάντια στο λαϊκιστικό κύμα που απειλεί να ανατρέψει ό,τι έχει απομείνει από τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Μεγαλωμένος από έναν κομμουνιστή δημοσιογράφο και συνδικαλιστή στο εργατικό προάστιο Μοντρέιγ του Παρισιού, ο Λεσκύρ δραστηριοποιούνταν στον τομέα της δημιουργίας αξίας πριν γίνει πρωταγωνιστής στην φιλοεπιχειρηματική αναμόρφωση του Μακρόν. Απόφοιτος της ελίτ Ecole Polytechnique της Γαλλίας και του London School of Economics, ο τότε 50χρονος ήταν διευθυντής επενδύσεων σε μια καναδική εταιρεία διαχείρισης συνταξιοδοτικών ταμείων, την Caisse de Dépôt et Placement du Québec, όταν έθεσε υποψηφιότητα για την Εθνοσυνέλευση στο Παρίσι.
Όπως αναφέρει το Bloomberg, η επιστροφή του μετά από οκταετή παραμονή στον Καναδά ξεκίνησε καλά. Κέρδισε μια έδρα εκπροσωπώντας τους πολίτες του εξωτερικού, εντασσόμενος στη μεγάλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Μακρόν. Ο Λεσκύр ανέλαβε ηγετικό ρόλο ως πρόεδρος της επιτροπής οικονομικών υποθέσεων.
Με την ώθηση της οικονομικής ανάπτυξης άνω του 2%, τη μείωση της ανεργίας και το χαμηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα της τελευταίας δεκαετίας, ο Μακρόν προώθησε τις αλλαγές που είχε υποσχεθεί, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω χαλάρωσης της εργατικής νομοθεσίας και των περικοπών στους εταιρικούς φόρους.
Ο Λεσκύρ ορίστηκε εισηγητής ενός νομοσχεδίου γνωστού ως PACTE — «Μακρονομική στην πράξη», όπως το αποκαλεί — το οποίο αποσκοπούσε στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας μέσω του «επαναπροσδιορισμού της θέσης των επιχειρήσεων στην κοινωνία, προκειμένου να εμπλακούν καλύτερα οι εργαζόμενοι». Ωστόσο, ακόμη και πριν από την τελική ψήφιση της νομοθεσίας, εμφανίστηκε ένα σημαντικό ρήγμα.
Τον Νοέμβριο του 2018, μια πρόταση για φόρο άνθρακα στα καύσιμα πυροδότησε αυτό που έγινε γνωστό ως διαδηλώσεις των «Κίτρινων Γιλέκων». Αυτές εξελίχθηκαν σε μια πανεθνική αντίδραση ενάντια στο κόστος διαβίωσης και στη φιλοεπιχειρηματική στάση του προέδρου και έδωσαν στην αντιπολίτευση, τόσο της δεξιάς όσο και της αριστεράς, ένα όπλο που δεν έχουν σταματήσει να χρησιμοποιούν.
Ο πολιτικά λανθασμένος υπολογισμός της προθυμίας των ψηφοφόρων να χρηματοδοτήσουν τις κλιματικές πολιτικές αποδείχθηκε δαπανηρός, καθώς η κυβέρνηση κατέληξε να δαπανήσει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια ευρώ σε φοροελαφρύνσεις και επιδόματα για εργαζόμενους χαμηλού εισοδήματος, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει την ηρεμία.
Ο Μακρόν είχε ελάχιστο χρόνο να επικεντρωθεί ξανά στις βασικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις του πριν ξεσπάσει η πανδημία. Η αντίδραση του προέδρου σηματοδότησε μια ριζική αλλαγή πολιτικής, καθώς η εντολή του να στηριχθεί η οικονομία «ό,τι κι αν κοστίσει» οδήγησε το κράτος να δαπανήσει τεράστια ποσά για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων που είχαν σταματήσει τη λειτουργία τους και εργαζομένων σε αναστολή εργασίας.
Οι δαπάνες δεν διέφεραν πολύ από αυτές των ευρωπαϊκών ομολόγων του. Λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, ο πρόεδρος αύξησε και πάλι τις δαπάνες για τη στήριξη των νοικοκυριών, καθώς οι τιμές της ενέργειας ανέβηκαν και στη συνέχεια εκτοξεύτηκαν όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.
Σε διάστημα τριών ετών από το 2020, το Ελεγκτικό Συνέδριο (Cour des Comptes) υπολόγισε συνολικά περίπου 190 δισεκατομμύρια ευρώ σε δαπάνες για την αντιμετώπιση της κρίσης και τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας που συνδέονταν με την πανδημία. Σε μεταγενέστερη έκθεσή του, το Συνέδριο εκτίμησε τις ακαθάριστες δαπάνες κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης σε 72 δισεκατομμύρια ευρώ (περισσότερο από τις ετήσιες αμυντικές δαπάνες), συμπεριλαμβανομένων σχεδόν 8 δισεκατομμυρίων ευρώ σε μη στοχευμένες επιδοτήσεις στα καύσιμα.
Τα χρήματα αυτά βοήθησαν τον Μακρόν να αποκρούσει την πρόκληση της Λεπέν στις προεδρικές εκλογές του 2022, αλλά έχασε την πλειοψηφία του στο κοινοβούλιο.
Εν μέσω του αγώνα για πολιτική επιβίωση, τα καταστροφικά πλήγματα για τα «Μακρονόμικς» ήρθαν με τους προϋπολογισμούς για το 2025 και το 2026. Ο Λεσκύρ δραστηριοποιείται σε πολλά μέτωπα, υπερασπίζοντας τις φιλοεπιχειρηματικές πολιτικές, αντικρούοντας τις φωνές που ζητούν φόρους περιουσίας και προσπαθώντας να συγκρατήσει την ανεξέλεγκτη αύξηση των κοινωνικών δαπανών.
Ο Λεσκύρ είναι πεπεισμένος ότι τα «Μακρονόμικς» θα αφήσουν μια διαρκή κληρονομιά. Επισημαίνει μια καλύτερη αγορά εργασίας με περισσότερους απασχολούμενους από ποτέ, μια «χώρα των νεοφυών επιχειρήσεων» που εξακολουθεί να ανθεί, και οικονομική ανάπτυξη που ξεπερνάται μόνο από την Ισπανία μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών. Υποστηρίζει ότι η ηγεσία του Μακρόν σε κρίσεις, από την πανδημία έως την Ουκρανία, έχει επίσης εδραιώσει την ιδέα ότι «η Γαλλία χωρίς την Ευρώπη δεν είναι και πολλά, αλλά ούτε και η Ευρώπη χωρίς τη Γαλλία είναι και πολλά».
Ωστόσο, οι απώλειες έχουν συσσωρευτεί. Πέρυσι, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ ανέστειλε τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος του Μακρόν και παρέτεινε τον φόρο που προοριζόταν να είναι εφάπαξ για τις μεγάλες επιχειρήσεις, προκειμένου να πείσει τις ομάδες της αντιπολίτευσης να μην τον ανατρέψουν σε ψηφοφορίες μη εμπιστοσύνης για τα δημοσιονομικά σχέδια.
Η τελική μάχη για τον προϋπολογισμό είναι η πιο χαοτική μέχρι τώρα, καθώς οι επενδυτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στην ικανότητα της Γαλλίας να αντιμετωπίσει τις δημοσιονομικές της δυσκολίες, πυροδοτώντας μια κατάρρευση στις αγορές ομολόγων.
Ο Λεσκύρ έχει προτείνει ασυνήθιστα δραστικές περικοπές δαπανών, συμπεριλαμβανομένων του αντιδημοφιλούς «παγώματος» των μισθών του δημόσιου τομέα και ορισμένων συντάξεων. Ωστόσο, για να επανέλθει η χώρα σε τροχιά δημοσιονομικής εξυγίανσης, έχει επίσης παρατείνει τουλάχιστον εν μέρει τον εφάπαξ φόρο στις μεγάλες εταιρείες, καθώς και καταργήσει άλλες επιδοτήσεις και απαλλαγές.
Οι προεδρικές εκλογές ενδέχεται να αποτελέσουν το τελειωτικό χτύπημα για το σχέδιο του Μακρόν.
Η Λεπέν, η οποία βρίσκεται σε άνοδο στις δημοσκοπήσεις, δεν έχει παρουσιάσει λεπτομερώς το οικονομικό της πρόγραμμα. Ωστόσο, έχει χαρακτηρίσει τα σχέδιά της ως μια νέα επιλογή για την κοινωνία. Ο Mελανσόν υπόσχεται μαζικές αυξήσεις φόρων για τις επιχειρήσεις και τους πλούσιους, καθώς και σημαντικά υψηλότερους μισθούς. Έχει κυριαρχήσει σε μεγάλο μέρος της οικονομικής συζήτησης τις τελευταίες εβδομάδες με την πρότασή του να διαγραφούν ή να παγώσουν τα χρέη της Γαλλίας που κατέχει η κεντρική τράπεζα.
Διαβάστε ακόμη
Ερχεται νέα καταιγίδα ακρίβειας – Πίεση από ενέργεια, πρώτες ύλες και ακριβότερο χρήμα
Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Η δύσκολη έξοδος του πλοίου στο Αιγαίο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ