του Διαμαντή Σεϊτανίδη
Πριν από λίγες μέρες ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Μάικ Πενς απηύθυνε μια σημαντική ομιλία στο Ινστιτούτο Hudson, μια από τις σημαντικότερες “δεξαμενές σκέψης” της Ουάσιγκτον. Βασισμένος σε αυτή την ομιλία, ο Seth Cropsey, στέλεχος του Ινστιτούτου, περιέγραψε με λεπτομέρειες στην Wall Street Journal το “Πώς να κερδίσετε έναν Ψυχρό Πόλεμο με το Πεκίνο”. Στο επίκεντρο των προβληματισμών του Cropsey ήταν μια άνευ προηγουμένου παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ασία, που εμποδίζει την εφαρμογή πρακτικών κια πολιτικών, η οποία θα μπορούσε να τελειώσει την αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας, με τον τρόπο που τελείωσε και ο Ψυχρός Πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ – ΕΣΣΔ. Ο αρθρογράφος, μάλιστα, αναφέρθηκε και στον πρόεδρο Ρόναλντ Ρέιγκαν, ο οποίος, μιλώντας για τον Ψυχρό Πόλεμο, είχε πει ότι η στρατηγική αντίληψη γι αυτόν είναι “Εμείς κερδίζουμε, οι άλλοι χάνουν”.
Ωστόσο, το κείμενο που διαβάστηκε από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο, βασίζεται σε άλλον ανακριβείς υποθέσεις: Πρώτη, η άποψη περί της “αναπόφευκτης” σύγκρουσης ΗΠΑ – Κίνας. Δεύτερη η άποψη περί απεριόριστης δυνατότητας των ΗΠΑ να κατασκευάζουν περισσότερα πολεμικά όπλα, κυρίως πλοία που θα αναπτυχθούν αναπτύσσονται στα παράλια της Κίνας.
Ουσιαστική η έκκληση του Cropsey για μια μεγάλη ναυτική κούρσα των ΗΠΑ με την Κίνα είναι η υπόθεση ότι η ασιατική υπερδύναμη δεν θα αντέξει ως το τέλος. Πεπεισμένος για τη ματαιότητα αυτού του ανταγωνισμού, ο Cropsey φαίνεται να πιστεύει ότι οι Κινέζοι θα τελικά θα αποδεχθου΄ν τις αμερικανικές αξιώσεις, ακόμα και σε ό,τι αφορά στην Ταϊβάν. Αλλά δεν υπάρχουν πραγματικά στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτή την αντίληψη.
Η εμπειρία δείχνει ότι το πιο πιθανό αποτέλεσμα μιας κούρσας εξοπλισμών είναι … μια νέα κούρσα εξοπλισμών, όπως εξήγησε ο συνάδελφός μου John Glaser νωρίτερα αυτό το έτος. Ο Cropsey επίσης αγνοεί το γεγονός ότι ο κόσμος κινείται σε μια εποχή όπου το κ έντρο βάρους βρίσκεται στην υπεράσπιση εδαφών, στην άμυνα. Αυτό σημαίενι ότι υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστούν οι πολύ δαπανηρές ναυτικές πλατφόρμες της Ουάσιγκτον, από μικρά, έξυπνα και αρκετά φθηνα όπλα.
Ο Ψυχρός Πόλεμος, όπως τον γνωρίσαμε, ήταν, σε μεγάλο βαθμό, ένας αγώνας μηδενικού αθροίσματος μεταξύ δύο διαμετρικά αντίθετων ιδεολογιών. Ωστόσο, ενώ ο σοβιετικός κομμουνισμός και ο δυτικός καπιταλισμός δεν μπορούσαν να συνυπάρξουν, τα σημερινά συστήματα της Κίνας και των ΗΠΑ, μπορούν. Ή τουλάχιστον θα μπορούσαν.
Εάν κάποιος αμφιβάλλει, ας αναλογιστεί ότι οι Αμερικανοί βοήθησαν εκατοντάδες εκατομμύρια Κινέζων να βγουν από την απελπιστική τους φτώχεια κατά το τελευταίο τέταρτο του περασμένου αιώνα, κι αυτό έγινε δυνατό μέσω του εμπορίου, κάνοντας σταδιακά, σημαντικά πλουσιότερη την Κίνα. Αυτό δεν ήταν συνειδητή πρόθεση των ΗΠΑ όπως εξήγησε χαρακτηριστικά ο Αδάμ Σμιθ, το εμπόριο κινείται από την αμοιβαία, μεταξύ δυο συναλλασσομένων, “αγάπη του εαυτού μας”. “Δεν προέρχεται από την καλοσύνη του κρεοπώλη, του ζυθοποιού ή του αρτοποιού από τους οποίους περιμένουμε το δείπνο μας”, έγραψε, “αλλά από την δική τους οπτική γωνία σχετικά με το τι είναι το δικό τους συμφέρον».
Και ακόμα και τώρα, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ έχει εξαπολύσει εμπορικό πόλεμο εναντίον της Κίνας, στην πραγματικότητα ο σημερινός ένοικος του Λευκού Οίκου δεν επιδιώκει να τερματίσει το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών, αλλά αντίθετα, να το διατηρήσει με πιο ευνοϊκούς όρους για τους Αμερικανούς. Το αν μπορεί να το καταφέρει είναι ένα ανοιχτό ερώτημα, αλλά το τελικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ένας ακόμα μεγαλύτερος βαθμός οικονομικής αλληλεξάρτησης από αυτόν που υπάρχει ήδη, στις μέρες μας.
Συνεπώς είναι δύσκολο να πει κανείς ότι πράγματι πρόεκται για έναν “Ψυχρό Πόλεμο” μεταξύ ΗΠΑ- Κίνας. Αυτή η θεώρηση των πραγμάτων, ίσως τερματίσει τις εντάσεις μια ώρα αρχύτερα, προς όφελος της παγκόσμιας οικονομίας και μικρότερων δυνάμεων στο παγκόσμιο εμπόριο, όπως είναι η Ελλάδα.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.