Η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και της σχεδόν μόνιμης σύνδεσης με μια οθόνη φέρνει μαζί της μια φαινομενικά παράδοξη καταναλωτική τάση: όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιστρέφουν σε δραστηριότητες που θυμίζουν μια πολύ πιο αναλογική εποχή. Πλέξιμο, ζωγραφική, παζλ, χειροτεχνίες και συλλογές αντικειμένων αποκτούν νέο κοινό και μαζί του δημιουργούν μια αγορά που εμφανίζει αξιοσημείωτους ρυθμούς ανάπτυξης.
Πίσω από αυτή την επιστροφή στα λεγόμενα «χόμπι της γιαγιάς» δεν βρίσκεται μόνο η νοσταλγία. Η πολυετής περίοδος υψηλού πληθωρισμού έχει περιορίσει την οικονομική δυνατότητα πολλών νοικοκυριών για μεγάλες αγορές. Αυτοκίνητα και κατοικίες έχουν γίνει δυσκολότερα προσβάσιμα για σημαντικό μέρος των καταναλωτών, με αποτέλεσμα ένα κομμάτι της διαθέσιμης δαπάνης να κατευθύνεται σε μικρότερες και οικονομικότερες απολαύσεις.
Ένα κουβάρι μαλλί, ένα παζλ, υλικά ζωγραφικής ή ένα αντικείμενο για μια συλλογή κοστίζουν σαφώς λιγότερο από μια μεγάλη αγορά, αλλά μπορούν να προσφέρουν την αίσθηση ικανοποίησης που αναζητούν οι καταναλωτές μέσα σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας.
Η «αναλογική» αντίδραση στην εποχή της ΑΙ
Η οικονομική διάσταση, ωστόσο, εξηγεί μόνο ένα μέρος του φαινομένου. Υπάρχει και ένας δεύτερος παράγοντας: η ανάγκη για αποσύνδεση από την ψηφιακή καθημερινότητα.
Υπολογιστές, smartphones, πλατφόρμες, streaming και κάθε είδους ψηφιακές συνδρομές έχουν καταλάβει μεγάλο μέρος της ημέρας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, δραστηριότητες που απαιτούν φυσικά υλικά και χρήση των χεριών αποκτούν διαφορετική αξία.
Το να φτιάξει κάποιος κάτι μόνος του, να συναρμολογήσει ένα παζλ ή να περάσει χρόνο σε ένα κατάστημα χειροτεχνίας μετατρέπεται σε μικρή μορφή «ψηφιακής αποτοξίνωσης». Παράλληλα, αρκετές από αυτές τις δραστηριότητες δημιουργούν ευκαιρίες για προσωπική επαφή, κάτι που δεν μπορεί να αναπαραχθεί πλήρως μέσα από έναν υπολογιστή.
«Υπάρχει μια θέση στη σημερινή οικονομία για την προσωπική αλληλεπίδραση, επειδή αυτό είναι κάτι που ένας υπολογιστής δεν μπορεί να προσφέρει», σημειώνει ο Jonathan Berner, ιδιοκτήτης της Yarn Dragon.
Η ανάγκη αυτή φαίνεται να ενισχύεται όσο η Τεχνητή Νοημοσύνη εισέρχεται σε περισσότερες πλευρές της καθημερινότητας. Όσο περισσότερες εργασίες γίνονται αυτόματα και ψηφιακά, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν για ορισμένους καταναλωτές όσα μπορούν να αγγίξουν, να κατασκευάσουν και να δημιουργήσουν οι ίδιοι.
Από την ψυχολογική ανάγκη σε αναπτυσσόμενη αγορά
Η αλλαγή αποτυπώνεται πλέον και στους αριθμούς. Οι κατηγορίες προϊόντων που σχετίζονται με χόμπι αποτέλεσαν σημαντικό μοχλό για την ανάπτυξη της αμερικανικής αγοράς παιχνιδιών, οι πωλήσεις της οποίας έφτασαν σε υψηλό εξαετίας κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα σε εξειδικευμένα καταστήματα. Τον Ιούλιο, οι πωλήσεις στα καταστήματα χειροτεχνίας αυξήθηκαν κατά 7% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ στα καταστήματα υφασμάτων η άνοδος έφτασε το 13,9%.
Η μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφηκε στη συνολικότερη κατηγορία που περιλαμβάνει χόμπι και παιχνίδια. Οι σχετικές καταναλωτικές δαπάνες σημείωσαν άλμα 27% σε ετήσια βάση τον Ιούλιο, δείχνοντας ότι δεν πρόκειται απλώς για μια πρόσκαιρη μόδα στα social media.
Οι αριθμοί υποδηλώνουν μια ευρύτερη ανακατανομή των καταναλωτικών προτεραιοτήτων. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγάλες δαπάνες απαιτούν περισσότερη σκέψη, χρηματοδότηση ή αποταμίευση, οι μικρότερες αγορές που συνδέονται με προσωπικά ενδιαφέροντα εμφανίζονται ευκολότερο να δικαιολογηθούν στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η οικονομία της χαράς
Το στοιχείο που ενώνει πολλές από αυτές τις επιλογές είναι η αναζήτηση μιας προσιτής ανταμοιβής. Η Kristen McLean, αντιπρόεδρος πελατών της Circana, περιγράφει την τάση με απλό τρόπο: οι άνθρωποι αναζητούν πράγματα που τους προσφέρουν χαρά, ένα μικρό διάλειμμα και δραστηριότητες που τους βοηθούν να χαλαρώσουν.
Η συμπεριφορά αυτή έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία. Όταν οι καταναλωτές αισθάνονται ότι μεγάλοι στόχοι απομακρύνονται εξαιτίας του κόστους ζωής, δεν σταματούν απαραίτητα να ξοδεύουν. Μεταφέρουν μέρος των δαπανών τους σε μικρότερες αγορές με άμεση συναισθηματική ανταμοιβή.
Έτσι, τα παραδοσιακά χόμπι βρίσκονται στη διασταύρωση δύο μεγάλων τάσεων: από τη μία, της πίεσης που ασκεί η ακρίβεια στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και, από την άλλη, της κόπωσης από μια καθημερινότητα που γίνεται ολοένα πιο ψηφιακή.
Και κάπως έτσι, δραστηριότητες που κάποτε θεωρούνταν παλιομοδίτικες αποκτούν ξανά οικονομικό και κοινωνικό ενδιαφέρον. Το πλέξιμο, η χειροτεχνία, τα παζλ και οι συλλογές επιστρέφουν όχι μόνο ως τρόποι αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου, αλλά ως μέρος μιας νέας καταναλωτικής οικονομίας που επενδύει στις μικρές, προσιτές και απτές απολαύσεις.
Διαβάστε ακόμη
Επιστροφή ενοικίου: Ποιοι θα πάρουν έως 800 ευρώ και ποιοι δικαιούνται διπλή ενίσχυση
Συντάξεις 2027: Οι χιλιάδες δικαιούχοι που ξεμπλοκάρουν και παίρνουν ολόκληρη την αύξηση
Η «Κιβωτός της Αποκάλυψης»: Ποιοι σπόροι θα επιβιώσουν αν ο πλανήτης καταρρεύσει
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.