Μια νέα συζήτηση έχει ανοίξει στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου: είναι τελικά τα Στενά του Ορμούζ πολύ πιο «ανοιχτά» απ’ όσο πιστεύουν οι επενδυτές;
Μέχρι σήμερα, η επικρατούσα αντίληψη ήταν ότι η κρίσιμη θαλάσσια οδός έχει ουσιαστικά κλείσει για μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας πετρελαιοφόρων. Το Ιράν έχει εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον δεκάδων τάνκερ που επιχείρησαν να περάσουν από τα Στενά, ενώ υπηρεσίες παρακολούθησης πλοίων, συνδυάζοντας δεδομένα αναμεταδοτών και δορυφορικές εικόνες, καταγράφουν μεγάλη μείωση της κίνησης.
Την ίδια στιγμή, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου συνεχίζουν να μειώνονται, ενισχύοντας την εικόνα μιας αγοράς που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικό έλλειμμα προσφοράς.
Ωστόσο, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα μια εντελώς διαφορετική εικόνα: το Ορμούζ είναι ανοιχτό και πολύ περισσότερο πετρέλαιο περνά από τα Στενά απ’ όσο υπολογίζει η αγορά.
Η Ουάσιγκτον λέει ότι έχει την καλύτερη εικόνα
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι διαθέτει ένα σημαντικό πλεονέκτημα πληροφόρησης: το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ βρίσκεται στην περιοχή, περιπολεί στα ύδατα, συνοδεύει πλοία κατά την είσοδο και έξοδό τους από τα Στενά και τα προστατεύει από επιθέσεις.
Το Πεντάγωνο παρέχει στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας λεπτομερείς πληροφορίες για τα πλοία που διέρχονται και τον χρόνο των διελεύσεων.
«Σε συντονισμό με τον αμερικανικό στρατό, το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ διαθέτει τα καλύτερα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με το πετρέλαιο και τα πετρελαϊκά προϊόντα που εξέρχονται από τον Αραβικό Κόλπο», ανέφερε εκπρόσωπος του υπουργείου.
Βεβαίως, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ισχυρό κίνητρο να καθησυχάζει τις αγορές. Ο Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ και συχνά υποστηρίζει ότι μια συμφωνία με το Ιράν βρίσκεται κοντά. Ο Ράιτ, από την πλευρά του, επιμένει ότι η Ουάσιγκτον διασφαλίζει πως επαρκείς ποσότητες πετρελαίου φτάνουν εκεί όπου χρειάζονται.
Wall Street εναντίον Ουάσιγκτον
Μέχρι πρόσφατα, οι αναλυτές της Wall Street αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις και βασίζονταν περισσότερο σε ανεξάρτητα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, στοιχεία αποθεμάτων και πληροφορίες από την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Αυτό, όμως, ίσως αρχίζει να αλλάζει. Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, ορισμένοι αναλυτές εμφανίζονται διατεθειμένοι να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο η αμερικανική κυβέρνηση να έχει πληρέστερη εικόνα για τις πραγματικές πετρελαϊκές ροές.
Το χάσμα μεταξύ των εκτιμήσεων παραμένει, πάντως, τεράστιο.
Ο Ράιτ υποστήριξε ότι ο κινητός μέσος όρος επτά ημερών για το πετρέλαιο που εξέρχεται μέσω του Ορμούζ έχει φτάσει τα 9 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δείχνουν περίπου τα μισά.
«Γίνεται ολοένα και δυσκολότερο να γνωρίζουμε πόσο πετρέλαιο εξέρχεται από τον Κόλπο», δήλωσε ο Χαμάντ Χουσεΐν, επικεφαλής οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics. «Οι αντικρουόμενοι ισχυρισμοί Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων θολώνουν την εικόνα».
Από τα 4 στα 9 εκατ. βαρέλια
Οι αναλυτές που χρησιμοποιούν υπηρεσίες παρακολούθησης όπως η Kpler και η Windward εκτιμούν ότι τα δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών.
Σε αυτά προστίθενται περίπου 7 εκατ. βαρέλια ημερησίως που οι χώρες της Μέσης Ανατολής έχουν καταφέρει να ανακατευθύνουν μέσω αγωγών και άλλων διαδρομών.
Συνολικά, λοιπόν, οι ανεξάρτητες υπηρεσίες υπολογίζουν ότι εξέρχονται από την περιοχή περίπου 11 έως 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σημαντικά λιγότερα από τα περίπου 20 εκατ. βαρέλια που εξάγονταν πριν από την έναρξη του πολέμου.
Ο Ράιτ, όμως, υποστήριξε ότι στις 8 Αυγούστου οι συνολικές ροές από τον Κόλπο ξεπέρασαν ακόμη και τα 20 εκατ. βαρέλια.
Η Kpler αμφισβητεί τα στοιχεία
Η Kpler υπερασπίζεται τις δικές της εκτιμήσεις. Η εταιρεία διαθέτει δίκτυο 13.000 δεκτών σε 190 χώρες, μέσω του οποίου παρακολουθεί 350.000 πλοία, ενημερώνοντας τη θέση τους ανά πέντε λεπτά. Διαθέτει επίσης δικό της δίκτυο δορυφόρων χαμηλής τροχιάς.
«Δεν είναι δυνατόν να συμφιλιώσουμε τη διαφορά ανάμεσα σε αυτό που βλέπουμε εμείς και σε αυτό που επικαλείται ο υπουργός», δήλωσε ο Ματ Σμιθ, διευθυντής έρευνας εμπορευμάτων της Kpler.
Υπηρεσίες όπως η Windward χρησιμοποιούν επίσης δορυφορικές εικόνες και τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζουν πλοία ακόμη και όταν αυτά απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους.
Με τον τρόπο αυτό μπορούν να παρακολουθούν τον λεγόμενο σκιώδη στόλο (shadow fleet), δηλαδή πλοία που επιχειρούν να αποκρύψουν τη θέση και τις κινήσεις τους.
Τα «αόρατα» τάνκερ αλλάζουν την εξίσωση
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο ερωτηματικό.
Την ημέρα κατά την οποία, σύμφωνα με τον Ράιτ, οι συνολικές ροές ξεπέρασαν τα 20 εκατ. βαρέλια, Kpler και Windward κατέγραψαν μόλις περίπου πέντε πλοία να εξέρχονται συνολικά από τα Στενά του Ορμούζ.
Πριν από τον πόλεμο, περισσότερα από 100 πλοία περνούσαν καθημερινά από τη θαλάσσια οδό. Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο αριθμός των καταγεγραμμένων πλοίων δεν φαίνεται επαρκής για να δικαιολογήσει τις ποσότητες που αναφέρει η αμερικανική κυβέρνηση.
Υπάρχει, ωστόσο, μια πιθανή εξήγηση.
Η αυξανόμενη επιθετικότητα του Ιράν απέναντι στα πλοία και οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν οδηγήσει ολοένα περισσότερα τάνκερ που περνούν από το Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ να αποκρύπτουν με κάθε τρόπο τη θέση και το φορτίο τους.
Περίπου οι μισές διελεύσεις που έχει καταγράψει πρόσφατα η Kpler στο Ορμούζ χαρακτηρίζονται πλέον «σκιώδεις», έναντι περίπου μίας στις οκτώ μόλις έναν μήνα νωρίτερα.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας υποστηρίζει ότι ακόμη και οι ανεξάρτητες υπηρεσίες δεν καταφέρνουν να εντοπίσουν όλα τα πλοία.
Θα εμφανιστεί ξαφνικά το «χαμένο» πετρέλαιο;
Το επιχείρημα είναι ότι όταν τα αργά κινούμενα δεξαμενόπλοια απομακρυνθούν από τις επικίνδυνες περιοχές και ενεργοποιήσουν ξανά τους αναμεταδότες τους, η αγορά ενδέχεται να ανακαλύψει ότι πολύ περισσότερο πετρέλαιο είχε τελικά βγει από τον Κόλπο απ’ όσο υπολόγιζε.
Ο Νταν Πίκερινγκ, ιδρυτής και επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners, δήλωσε στο CNN ότι θεωρεί πιθανό τα στοιχεία του υπουργείου Ενέργειας να είναι σωστά.
«Οι ΗΠΑ επιτρέπουν σε μια αξιοπρεπή ποσότητα πετρελαίου να περάσει από τα Στενά και το Ιράν δεν σταματά τα πάντα», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, δεδομένου του σκεπτικισμού που έχει προκαλέσει η αμερικανική κυβέρνηση, η καλύτερη προσέγγιση είναι το «εμπιστεύσου, αλλά επαλήθευσε».
«Είναι σίγουρα πιθανό να έχει δίκιο», πρόσθεσε αναφερόμενος στον Ράιτ.
Η JPMorgan είχε ήδη υποψιαστεί τα «κρυφά» βαρέλια
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Wall Street αναγνωρίζει ότι μπορεί να έχει υποτιμήσει τις πραγματικές ροές από τα Στενά.
Η Νατάσα Κάνεβα, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan Chase, είχε δηλώσει ήδη από τον Ιούνιο ότι οι σχετικά χαμηλές τιμές του πετρελαίου την έκαναν να επανεξετάσει τις εκτιμήσεις για τις ποσότητες που εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο.
Είχε αναγνωρίσει μάλιστα το ενδεχόμενο σημαντικές ποσότητες «κρυφού» πετρελαίου να μεταφέρονται με τάνκερ που έχουν απενεργοποιήσει τους αναμεταδότες τους.
Η JPMorgan χρησιμοποιεί τα στοιχεία της Kpler ως μία από τις πολλές πηγές για τις εκτιμήσεις της σχετικά με την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση πετρελαίου.
Γιατί οι τιμές δεν έχουν εκτοξευθεί
Σε μεγάλο βαθμό, η ίδια η αγορά φαίνεται να έχει επιλέξει να δώσει κάποιο βάρος στις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ.
Οι επενδυτές εξακολουθούν να ελπίζουν ότι θα υπάρξει κάποια συμφωνία με το Ιράν και ότι ο αμερικανικός στρατός θα καταφέρει να διατηρήσει σημαντικές πετρελαϊκές ροές.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που θα περίμενε κανείς σε περίπτωση της μεγαλύτερης διαταραχής προσφοράς που έχει καταγραφεί ποτέ.
Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο η τιμή.
Τα παγκόσμια αποθέματα αδειάζουν
Για τη σταθερότητα της αγοράς, η ακριβής ποσότητα που εξέρχεται από τον Περσικό Κόλπο είναι ζωτικής σημασίας.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου υπολογίζεται ότι βρίσκονται σήμερα 1,5 έως 1,9 δισ. βαρέλια χαμηλότερα από ό,τι στην αρχή του πολέμου, ανάλογα με την εκτίμηση που χρησιμοποιείται.
Τα τεράστια αποθέματα αργού που υπήρχαν πριν από τη σύγκρουση λειτούργησαν ως «μαξιλάρι», αποτρέποντας μια πολύ μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση όταν οι προμήθειες περιορίστηκαν.
Όμως αυτό το μαξιλάρι σταδιακά εξαντλείται.
Όσο περισσότερο πετρέλαιο καταφέρνει να περάσει από το Ορμούζ, τόσο περισσότερο χρόνο κερδίζει η αγορά πριν φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο όπου τα διαθέσιμα αποθέματα δεν θα επαρκούν για να καλύψουν την παγκόσμια ζήτηση.
«Η αγορά δεν μπορεί να μειώνει τα αποθέματα για πάντα», προειδοποίησε ο Πίκερινγκ. «Αργά ή γρήγορα, το ντουλάπι θα αδειάσει».
Διαβάστε ακόμη
Έκοψε ταχύτητα ο τουρισμός τον Ιούνιο: Πτώση κατά 6% στη μέση δαπάνη των ξένων, στα 668 ευρώ
Επενδύσεις: 48 δισ. με Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δύο νέα ευρωπαϊκά Ταμεία και ΕΣΠΑ (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.