Εντείνονται σήμερα οι ανησυχίες ότι η εκεχειρία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν ενδέχεται να μην αντέξει, αφού οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι κατέλαβαν ιρανικό φορτηγό πλοίο που επιχείρησε να παραβιάσει τον αποκλεισμό τους, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύτηκε να απαντήσει με αντίποινα.
Οι προσπάθειες για την οικοδόμηση μιας πιο μόνιμης ειρήνης στην περιοχή έδειχναν επίσης να κρέμονται από μια λεπτή κλωστή, καθώς το Ιράν δήλωσε ότι δεν θα συμμετάσχει σε δεύτερο γύρο διαπραγματεύσεων που οι ΗΠΑ ήλπιζαν να ξεκινήσουν πριν από τη λήξη της εκεχειρίας την Τρίτη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ενώ το Ιράν έχει άρει και επαναφέρει τον δικό του αποκλεισμό στη θαλάσσια κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την Κυριακή ότι άνοιξε πυρ εναντίον ιρανικού φορτηγού πλοίου, καθώς το σκάφος κατευθυνόταν προς το λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς στο Ιράν. «Έχουμε πλήρη έλεγχο του πλοίου τους και εξετάζουμε τι μεταφέρει!» έγραψε ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν ανέφεραν ότι το πλοίο προερχόταν από την Κίνα. «Προειδοποιούμε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν θα απαντήσουν σύντομα και θα προβούν σε αντίποινα για αυτή την ένοπλη πειρατεία από τον αμερικανικό στρατό», δήλωσε εκπρόσωπος του στρατού, σύμφωνα με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης. Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν και οι χρηματιστηριακές αγορές εμφάνισαν έντονη αστάθεια, καθώς οι επενδυτές εξέταζαν το ενδεχόμενο η ναυτιλιακή κίνηση στον Κόλπο να παραμείνει στο ελάχιστο.
Το Ιράν απορρίπτει τις ειρηνευτικές συνομιλίες
Τα ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη απέρριψε νέες ειρηνευτικές συνομιλίες, επικαλούμενη τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό, τη σκληρή ρητορική και τις μεταβαλλόμενες θέσεις της Ουάσιγκτον, καθώς και «υπερβολικές απαιτήσεις».
«Δεν μπορεί κανείς να περιορίζει τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν και ταυτόχρονα να αναμένει ελεύθερη ασφάλεια για τους άλλους», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο πρώτος αντιπρόεδρος του Ιράν, Μοχαμάντ Ρεζά Αρέφ. «Η επιλογή είναι σαφής: είτε ελεύθερη αγορά πετρελαίου για όλους είτε ο κίνδυνος σημαντικού κόστους για όλους».
Ο Τραμπ είχε νωρίτερα προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν κάθε γέφυρα και μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν, εάν η Τεχεράνη απορρίψει τους όρους του, συνεχίζοντας ένα πρόσφατο μοτίβο απειλών. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες πλήξουν υποδομές του, θα επιτεθεί σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και μονάδες αφαλάτωσης σε αραβικές χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Προετοιμασίες για συνομιλίες που ίσως δεν πραγματοποιηθούν
Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι απεσταλμένοι του θα φτάσουν στο Ισλαμαμπάντ το βράδυ της Δευτέρας, μία ημέρα πριν από τη λήξη της δίμηνης εκεχειρίας. Ωστόσο, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία θα ηγείται από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε ηγηθεί του πρώτου γύρου συνομιλιών, ενώ θα συμμετείχαν επίσης ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ δήλωσε σε αμερικανικά μέσα ότι ο Βανς δεν θα μεταβεί τελικά.
Το Πακιστάν, που έχει αναλάβει τον ρόλο βασικού διαμεσολαβητή, φάνηκε να προετοιμάζεται για τις συνομιλίες. Δύο μεγάλα αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη C-17 προσγειώθηκαν την Κυριακή σε αεροπορική βάση, μεταφέροντας εξοπλισμό ασφαλείας και οχήματα ενόψει της άφιξης της αμερικανικής αποστολής, σύμφωνα με πακιστανικές πηγές ασφαλείας.
Οι δημοτικές αρχές της πρωτεύουσας διέκοψαν τη δημόσια συγκοινωνία και την κυκλοφορία βαρέων οχημάτων, ενώ τοποθετήθηκαν συρματοπλέγματα κοντά στο ξενοδοχείο Serena, όπου είχαν διεξαχθεί οι προηγούμενες συνομιλίες, με τη διοίκηση να ζητά από τους επισκέπτες να αποχωρήσουν.
Στην όγδοη εβδομάδα του, ο πόλεμος έχει προκαλέσει το σοβαρότερο σοκ στις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες στην ιστορία, εκτοξεύοντας τις τιμές του πετρελαίου λόγω του ουσιαστικού κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν και την παράλληλη ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Το Ιράν απάντησε με πυραύλους και drones κατά του Ισραήλ και γειτονικών αραβικών χωρών που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις.
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπακέρ Καλιμπάφ, ο οποίος ηγήθηκε της ιρανικής πλευράς στις συνομιλίες, είχε δηλώσει νωρίτερα ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά σε ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα και τα Στενά.
Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, που έχουν επανειλημμένα δεχθεί επικρίσεις από τον Τραμπ για τη στάση τους, εκφράζουν ανησυχία ότι η διαπραγματευτική ομάδα της Ουάσινκτον επιδιώκει μια γρήγορη αλλά επιφανειακή συμφωνία, η οποία θα απαιτήσει μήνες ή και χρόνια τεχνικά σύνθετων διαπραγματεύσεων στη συνέχεια.
«Υποψίες»
Το Ιράν ανακοίνωσε προχθές Σάββατο πως επανεπιβάλλεται «ο αυστηρός έλεγχος» του στενού, ανακαλώντας την απόφαση της προηγουμένης να ανοίξει ξανά, λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού που χαρακτήρισε «παράνομο και εγκληματικό».
Σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο MarineTraffic, οι διελεύσεις του στενού γύρισαν πίσω στο μηδέν χθες.
Η Τεχεράνη ανέμενε, ανοίγοντας το στενό την Παρασκευή, ότι «οι ΗΠΑ θα ανταπέδιδαν (τη χειρονομία) αίροντας τον αποκλεισμό», σύμφωνα με τον Βάλι Νασρ, καθηγητή διεθνών σχέσεων στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς.
Αλλά η συνέχισή του «δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να επιτείνει την υποψία του Ιράν» για το ότι οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ δεν είναι παρά αμερικανικό δόλιο τέχνασμα «προτού εξαπολυθεί νέα στρατιωτική επίθεση», πρόσθεσε μέσω X.
Οι θέσεις των δυο πλευρών παραμένουν πολύ μακριά, ειδικά όσον αφορά το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, στην καρδιά της σύγκρουσης. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν δέχτηκε να παραδώσει στις ΗΠΑ τις ποσότητες ουρανίου εμπλουτισμένου σε υψηλό βαθμό, κρίσιμου διακυβεύματος. Η Τεχεράνη το διέψευσε ξερά.
«Ο Τραμπ λέει ότι το Ιράν δεν πρέπει να ασκήσει τα δικαιώματά του σε ό,τι αφορά το πεδίο της πυρηνικής ενέργειας (…) Και ποιος είναι αυτός που θα στερήσει από το Ιράν τα δικαιώματά του;» διερωτήθηκε χθες ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το πρακτορείο ISNA.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, που αρνείται για δεκαετίες πως έχει πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, υπεραμύνεται του δικαιώματός της να έχει πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
«Με όλη του τη δύναμη»
Στον Λίβανο, το άλλο μέτωπο του πολέμου, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ασταθής, παρά την κατάπαυση του πυρός 10 ημερών σε ισχύ από την Παρασκευή ανάμεσα στον στρατό του Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ, που αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της.
Ο ισραηλινός στρατός έλαβε διαταγή να χρησιμοποιήσει «όλη του τη δύναμη» αν τα μέλη του αντιμετωπίσουν «οποιαδήποτε απειλή», σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Ισραέλ Κατς.
Είχε διαμηνύσει επανειλημμένα ότι το Ισραήλ θα κατεδαφίσει σπίτια κατά μήκος των συνόρων και θα δημιουργήσει «ζώνη ασφαλείας» και, σύμφωνα με το λιβανικό επίσημο πρακτορείο ειδήσεων ANI, οι καταστροφές σπιτιών συνεχίζονται σε παραμεθόριες κοινότητες.
«Δεν ξέρουμε τι θα γίνει, δεν ξέρω αν πρέπει να ξαναφτιάξω το μαγαζί μου ή αν οι βομβαρδισμοί θα ξαναρχίσουν», είπε χαρακτηριστικά ο Αλί Ασί, στα συντρίμμια του καταστήματος ρούχων που του ανήκει στη Ναμπάτια (νότια).
Διαβάστε ακόμη
Η κρίση στη Μέση Ανατολή φέρνει παράταση των μέτρων για τα καύσιμα
Κυβέρνηση: 15μερο crash test με πίεση εντός και διπλωματικό βάρος εκτός
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.