Σε βαθιά περιδίνηση εξακολουθεί να βρίσκεται η αγορά ενέργειας, με τις τιμές των καυσίμων να κινούνται πλέον στο έλεος των γεωπολιτικών εξελίξεων και των δηλώσεων του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Οι διεθνείς αγορές αντιδρούν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο σε κάθε τοποθέτηση γύρω από συμφωνίες, εκεχειρίες και διαπραγματεύσεις, οι οποίες συχνά έχουν βραχύ ορίζοντα και ανατρέπονται μέσα σε λίγες ώρες, προκαλώντας έντονες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και κατ’ επέκταση στην αντλία.
Όσο η αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή καθυστερεί τόσο δυσχεραίνεται η ομαλότητα στις αγορές. Έτσι ενισχύεται η αστάθεια στις τιμές των καύσιμων, δοκιμάζοντας τη διάρκεια αλλά και την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης, εν μέσω αυξημένων κινδύνων για νέες ανατιμήσεις. Ο βασικός φόβος της κυβέρνησης αφορά την τιμή του πετρελαίου κίνησης, καθώς το ντίζελ αποτελεί βασικό παράγοντα για το κόστος μεταφορών, την παραγωγή, τη διανομή προϊόντων και τελικά τον πληθωρισμό. Μια νέα άνοδος θα μπορούσε να προκαλέσει νέο γύρο αυξήσεων σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Παράταση της επιδότησης τον Μάιο
Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος κινείται στην περιοχή των 700 έως 800 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, μέρος αυτού του ποσού έχει ήδη επιστρατευτεί για τη χρηματοδότηση των μέτρων που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο. Το οικονομικό επιτελείο έχει ξεκαθαρίσει ότι υπάρχει δυνατότητα και για νέες παρεμβάσεις, όμως αυτές θα είναι απολύτως στοχευμένες και κομμένες στα μέτρα των αναγκών που θα δημιουργήσει η συγκυρία. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν υπάρχει πρόθεση άμεσης εξάντλησης των διαθέσιμων πόρων, καθώς ακόμη και αν υπάρξει αποκλιμάκωση, οι οικονομικές συνέπειες μπορεί να διατηρηθούν για μήνες.
Σε πρώτη φάση, η Αθήνα εμφανίζεται έτοιμη να προχωρήσει στην παράταση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης και για τον μήνα Μάιο. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν άμεσα καθώς μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες, το μέτρο θα χρειαστεί να ενεργοποιηθεί εγκαίρως για να καλύψει και τον επόμενο μήνα. Για την παρέμβαση αυτή απαιτούνται περίπου 50 εκατ. ευρώ, ποσό που έχει ήδη προβλεφθεί. Στόχος είναι να διατηρηθεί η τιμή κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο που παρά την επιδότηση με δυσκολία συγκρατείτε σε αυτά τα επίπεδα λόγω της κρίσης προμηθειών που προκαλούν οι εχθροπραξίες και η παρατεταμένη εμπλοκή στα στενά του Ορμούζ.
Στο εβδομαδιαίο μήνυμά του, χθες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή απέναντι στις νέες πληθωριστικές πιέσεις. Όπως ανέφερε, εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες και με βάση τα δημοσιονομικά περιθώρια, θα εξεταστεί η λήψη πρόσθετων μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Στην ελληνική πλευρά προκαλεί έντονο προβληματισμό η εύθραυστη κατάσταση που διαμορφώνεται στην ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικό έλλειμμα σε ντίζελ και αεροπορικά καύσιμα. Η ανησυχία εντάθηκε μετά την προειδοποίηση του Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ότι, αν δεν αναπληρωθούν έγκαιρα οι χαμένες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, ενδέχεται να εμφανιστούν ελλείψεις αεροπορικών καυσίμων ήδη από τον Ιούνιο.
Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, η Ευρώπη είναι η περιοχή με τη μεγαλύτερη εξάρτηση από τις προμήθειες αεροπορικών καυσίμων της Μέσης Ανατολής. Συγκεκριμένα, η περιοχή καλύπτει περίπου 375.000 βαρέλια ημερησίως ή διαφορετικά το 75% της ευρωπαϊκής αγοράς εισαγωγών καυσίμων. Οι διαπιστώσεις αυτές ενισχύουν τους φόβους για νέα άνοδο τιμών και πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, εφόσον συνεχιστεί η αστάθεια στην περιοχή.
Παρά τις διαβεβαιώσεις των ελληνικών διυλιστηρίων ότι υπάρχει επάρκεια καυσίμων για δύο μήνες, η πραγματικότητα δείχνει ότι η Ελλάδα δύσκολα μπορεί να αποτελέσει εξαίρεση, καθώς είναι ενταγμένη σε μια ευρύτερη ενεργειακή αγορά που παραμένει ελλειμματική και βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Η ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη και οι ελληνικές επιφυλάξεις
Την ίδια στιγμή, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μεθαύριο Τετάρτη 22 Απριλίου, πριν από την άτυπη Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κύπρο, θα παρουσιάσει την επικαιροποιημένη εργαλειοθήκη της Επιτροπής για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, υπό το βάρος και του πολέμου στο Ιράν.
Μιλώντας στις Βρυξέλλες μετά τη συνεδρίαση του Κολεγίου των Επιτρόπων, τις προηγούμενες μέρες η κ. φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι στις 44 ημέρες που διαρκεί ο πόλεμος στο Ιράν, ο οικονομικός λογαριασμός για την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό τη μορφή της αύξησης του κόστους εισαγωγών ορυκτών καυσίμων, έχει ανέλθει στα 22 δισ. ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή επιμένει στη γραμμή προσωρινών και στοχευμένων μέτρων για τους ευάλωτους καταναλωτές, κυρίως με εθνικό χαρακτήρα και χωρίς ενεργοποίηση των ρητρών διαφυγής από τους δημοσιονομικούς στόχους.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το πακέτο θα περιλαμβάνει σχέδιο για την έγκαιρη πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου πριν από τον χειμώνα, ώστε να αποφευχθούν νέες πιέσεις στις τιμές κατά τη διαδικασία προμήθειας. Παράλληλα, στο τραπέζι παραμένουν γνώριμες παρεμβάσεις, όπως μειώσεις φόρων στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, επιδοτήσεις και μέτρα εξοικονόμησης κατανάλωσης.
Για τη βιομηχανία, οι βασικές αλλαγές αφορούν μεγαλύτερη ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις για την κάλυψη μέρους του ενεργειακού κόστους.
Η Αθήνα αντιμετωπίζει με εμφανή επιφυλακτικότητα τη νέα εργαλειοθήκη, εκτιμώντας ότι δύσκολα θα περιλαμβάνει ουσιαστικά νέα μέτρα που να μπορούν να ανακουφίσουν άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Το Ορμούζ κρατά τις αγορές σε συναγερμό
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να τροφοδοτούν την παγκόσμια ανησυχία. Η αντιπαράθεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ — από όπου πριν από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου — απειλεί να επιδεινώσει περαιτέρω την ενεργειακή κρίση που δοκιμάζει την παγκόσμια οικονομία και να υπονομεύσει τις προσδοκίες για μια επικείμενη ειρηνευτική συμφωνία.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν νέα κλιμάκωση της έντασης, καθώς το Ιράν απέρριψε χθες νέο γύρο διαπραγματεύσεων, αυξάνοντας την αβεβαιότητα γύρω από την πορεία των συνομιλιών. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ένα από τα βασικά ανοικτά μέτωπα στις ειρηνευτικές επαφές, μαζί με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη συνεχιζόμενη στρατιωτική εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο. Οι εκκρεμότητες αυτές δυσκολεύουν την επίτευξη συνολικής συμφωνίας και αυξάνουν τον κίνδυνο νέας αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
Το βασικό σενάριο με το οποίο κινείται σε αυτή τη φάση το οικονομικό επιτελείο προβλέπει μέση τιμή πετρελαίου στην περιοχή των 80 έως 90 δολαρίων το βαρέλι για το 2026. Μέχρι τότε, Αθήνα, Βρυξέλλες και αγορές τηρούν στάση αναμονής, με το βλέμμα στραμμένο στην πορεία του πετρελαίου κίνησης και στις εξελίξεις που συνεχίζουν να καθορίζουν τις τιμές στην αντλία.
Διαβάστε ακόμη
Κυβέρνηση: 15μερο crash test με πίεση εντός και διπλωματικό βάρος εκτός
Πρόεδρος της ΓΣΕΕ ξανά ο Γιάννης Παναγόπουλος – Ποιες αλλαγές αναμένονται από την εκλογή του
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.