Η ελληνική αγορά εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο που γίνεται ολοένα και πιο έντονο: την ώρα που μεγάλα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη και ο τουρισμός διατηρεί υψηλές ανάγκες σε προσωπικό, χιλιάδες θέσεις παραμένουν κενές. Οι επιχειρήσεις αναζητούν εργαζομένους, αυξάνουν αμοιβές και στρέφονται σε νέες δεξαμενές ανθρώπινου δυναμικού, χωρίς ωστόσο να καταφέρνουν να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες τους.
Το συνολικό έλλειμμα υπολογίζεται σε περίπου 250.000 εργαζομένους, με τις μεγαλύτερες πιέσεις να εντοπίζονται στις κατασκευές, στον τουρισμό, στη βιομηχανία, στα logistics και στον πρωτογενή τομέα.
Η έλλειψη δεν αφορά μόνο θέσεις χαμηλής ειδίκευσης. Αντίθετα, ένα από τα βασικά προβλήματα της φετινής περιόδου είναι η δυσκολία εξεύρεσης προσωπικού με συγκεκριμένες τεχνικές γνώσεις, πιστοποιήσεις ή εμπειρία σε απαιτητικά έργα.
Στις κατασκευές, για παράδειγμα, μεγάλη ζήτηση καταγράφεται για ηλεκτροσυγκολλητές, τεχνίτες σωληνώσεων, χειριστές βαρέων μηχανημάτων, εργοδηγούς και στελέχη επίβλεψης. Η πίεση αυτή περνά πλέον και στους μισθούς, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν εμπειρία σε ενεργειακά ή μεγάλα κατασκευαστικά έργα.
Ανάλογη είναι η κατάσταση στον τουρισμό. Ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης αναζητούν επίμονα προσωπικό, από καμαριέρες και σερβιτόρους έως executive chefs, bartenders και στελέχη υποδοχής. Η ανάγκη κάλυψης των θέσεων έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των αποδοχών σε ορισμένες ειδικότητες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Μύκονος, όπου ένας executive chef από τις Φιλιππίνες μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αμείβεται έως και με 5.000 ευρώ τον μήνα. Στις κατασκευές, χειριστής βαρέων μηχανημάτων από την Ινδία μπορεί να φθάσει έως τα 3.500 ευρώ.
Οι μετακλήσεις και η νέα δεξαμενή εργαζομένων
Η αδυναμία κάλυψης των θέσεων από την εγχώρια αγορά έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη αξιοποίηση εργαζομένων από τρίτες χώρες. Η Ινδία, το Βιετνάμ, το Νεπάλ, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι Φιλιππίνες αποτελούν σήμερα τις βασικές χώρες προέλευσης προσωπικού μέσω μετακλήσεων.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί να επιταχύνει τη διαδικασία, καθιερώνοντας χρονικό όριο 90 ημερών μέχρι την άφιξη του εργαζομένου. Στόχος είναι ο περιορισμός μιας γραφειοκρατικής διαδικασίας που στο παρελθόν μπορούσε να διαρκέσει ακόμη και έξι μήνες.
Ωστόσο, το πρόβλημα δεν έχει λυθεί πλήρως. Περίπου 45.000 αλλοδαποί εργαζόμενοι που είχαν απασχοληθεί και πέρυσι επέστρεψαν φέτος στην Ελλάδα, ενώ μόνο περίπου 10.000 νέοι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες κατάφεραν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις διαδικασίες και να αναλάβουν εργασία.
Παράλληλα, φέτος ενισχύθηκε η προσπάθεια ένταξης στην αγορά εργασίας ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα και διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα εργασίας, μεταξύ αυτών άτομα που φιλοξενούνται σε δομές και προέρχονται από χώρες όπως το Σουδάν, το Νότιο Σουδάν, το Αφγανιστάν, η Παλαιστίνη, η Ερυθραία, η Συρία, η Σομαλία και η Υεμένη.
Το πλεονέκτημα για τις επιχειρήσεις είναι προφανές: οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι βρίσκονται ήδη στη χώρα και επομένως δεν απαιτείται η χρονοβόρα διαδικασία της μετάκλησης. Η ένταξή τους, όμως, προϋποθέτει οργάνωση, αξιολόγηση δεξιοτήτων και υποστήριξη.
Μεγαλύτερο πρόβλημα η υψηλή εξειδίκευση
Οι δυσκολότερες θέσεις προς κάλυψη δεν είναι απαραίτητα εκείνες με τις χαμηλότερες αποδοχές. Ιδιαίτερα στον τουρισμό, σημαντικά κενά καταγράφονται σε sommelier, executive chefs, προϊσταμένους housekeeping, bartenders, τεχνικούς συντήρησης, προσωπικό spa και front office.
Αντίστοιχα, στις κατασκευές και στη βιομηχανία, η αγορά αναζητεί εργαζομένους με τεχνική κατάρτιση, διεθνή εμπειρία και πιστοποιήσεις.
Οι αμοιβές αποτυπώνουν αυτή τη διαφοροποίηση. Ένας πιστοποιημένος ηλεκτροσυγκολλητής από το Βιετνάμ μπορεί να λαμβάνει 2.100 έως 3.500 ευρώ καθαρά τον μήνα, ενώ εργαζόμενος με εξειδίκευση σε ενεργειακά έργα μπορεί να φθάσει περίπου στα 3.300 ευρώ.
Ακόμη υψηλότερες είναι οι αποδοχές σε θέσεις ευθύνης. Εργοδηγοί και υπεύθυνοι εργοταξίων από την Αίγυπτο ή την Ινδία μπορούν, ανάλογα με την εμπειρία και το έργο, να λαμβάνουν έως και 4.000 ευρώ μηνιαίως.
Στον τουρισμό, οι θέσεις σε εστίαση, κουζίνα και καθαριότητα ξεκινούν συνήθως κοντά στα 950 ευρώ καθαρά, όμως οι αμοιβές αυξάνονται αισθητά όσο ανεβαίνουν η ειδίκευση, η εμπειρία και το επίπεδο ευθύνης.
Το βασικό κριτήριο δεν είναι η χώρα προέλευσης αλλά το επαγγελματικό προφίλ: προϋπηρεσία, τεχνική κατάρτιση, πιστοποιήσεις, γνώση αγγλικών και διεθνής εμπειρία.
Το στοίχημα της ομαλής ένταξης
Η αξιοποίηση εργαζομένων που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης, αλλά όχι αυτομάτως. Απαιτούνται γλωσσική υποστήριξη, εκπαίδευση, σωστή αντιστοίχιση δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, καθώς και πρακτικές λύσεις για ζητήματα διαμονής και μετακίνησης.
Όπου αυτή η διαδικασία οργανώνεται συστηματικά, έχουν ήδη καταγραφεί επιτυχημένες τοποθετήσεις σε βιομηχανία, κατασκευές, logistics και τουρισμό, ακόμη και σε θέσεις που παρέμεναν κενές επί μεγάλο χρονικό διάστημα.
Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά. Αυξάνονται οι καταγγελίες εργαζομένων, κυρίως στον αγροτικό τομέα, για περιπτώσεις εκμετάλλευσης από μεσάζοντες, απλήρωτη ή ανασφάλιστη εργασία και ακόμη και παρακράτηση ταξιδιωτικών εγγράφων. Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαίους αυστηρότερους ελέγχους και μεγαλύτερη διαφάνεια στις προσλήψεις.
Το έλλειμμα των 250.000 εργαζομένων δεν αποτελεί πλέον πρόσκαιρο πρόβλημα μιας τουριστικής σεζόν. Αναδεικνύεται σε διαρθρωτική πρόκληση για την ελληνική οικονομία, η οποία μπορεί να περιορίσει επενδύσεις, ανάπτυξη και παραγωγική δυναμικότητα εάν δεν αντιμετωπιστεί.
Οι μετακλήσεις και η ένταξη εργαζομένων που ήδη βρίσκονται στη χώρα μπορούν να καλύψουν μέρος του κενού. Η αποτελεσματική λύση, όμως, θα εξαρτηθεί από ένα ευρύτερο μείγμα: καλύτερες αμοιβές, κατάρτιση, ταχύτερες διαδικασίες, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και δυνατότητα διατήρησης του προσωπικού σε βάθος χρόνου.
Διαβάστε ακόμη
Πλειστηριασμοί: Προς νέο σφυρί και με μειωμένη τιμή η εφοπλιστική έπαυλη στο Πανόραμα (pic)
Ακίνητα: Τελευταία… «κλήση» για επιδοτήσεις και φθηνά στεγαστικά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ