Καθώς το κόστος στέγασης στο Λονδίνο συνεχίζει να αυξάνεται με έντονο ρυθμό, όλο και περισσότεροι κάτοικοι στρέφονται σε μια εναλλακτική μορφή κατοίκησης που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν περιθωριακή ή προσωρινή λύση για λίγους. Πρόκειται για το λεγόμενο καθεστώς «φύλαξης» ακινήτων, ένα μοντέλο προσωρινής διαμονής σε άδεια κτήρια με αντάλλαγμα σημαντικά χαμηλότερο κόστος στέγασης.
Το βασικό πλεονέκτημα για όσους επιλέγουν αυτόν τον τρόπο διαβίωσης είναι προφανές: πληρώνουν πολύ χαμηλότερα ποσά σε σχέση με τα ενοίκια της αγοράς. Ωστόσο, η συμφωνία συνοδεύεται από σοβαρούς περιορισμούς, καθώς οι ένοικοι μπορεί να υπόκεινται σε τακτικές επιθεωρήσεις, ενώ υπάρχει και η πιθανότητα να κληθούν να εγκαταλείψουν το ακίνητο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
«Υπάρχουν εκατομμύρια τετραγωνικά εμπορικών ακινήτων που παραμένουν άδεια και αναξιοποίητα. Πρόκειται για χώρους που μπορούν σχετικά εύκολα να μετατραπούν σε ασφαλείς, κατοικήσιμες και οικονομικά προσιτές κατοικίες», δήλωσε στους The New York Times ο Γκράχαμ Σίβερς, επικεφαλής της Ένωσης Παρόχων Φύλαξης Ακινήτων.
Πώς λειτουργεί το μοντέλο της «φύλαξης»
Το συγκεκριμένο στεγαστικό σύστημα βασίζεται στην προσωρινή εγκατάσταση ανθρώπων σε κτήρια που παραμένουν κενά, όπως παλιά γραφεία, σχολεία που έχουν κλείσει, άδειες εκκλησίες ή ακόμη και εγκαταλελειμμένες παμπ.
Οι ένοικοι — οι λεγόμενοι «φύλακες» — πληρώνουν χαμηλές χρεώσεις για τη διαμονή τους, ενώ οι ιδιοκτήτες αποκτούν τόσο ένα μικρό εισόδημα όσο και μια άτυπη υπηρεσία προστασίας του ακινήτου. Η φυσική παρουσία κατοίκων λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε βανδαλισμούς, κλοπές ή καταλήψεις.
Τον ρόλο του ενδιάμεσου αναλαμβάνουν εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης, οι οποίες συνδέουν ιδιοκτήτες και ενοίκους, διαχειρίζονται τους χώρους και αναλαμβάνουν τη συντήρησή τους.
Οι εταιρείες αυτές πραγματοποιούν επίσης τις βασικές εργασίες ανακαίνισης ώστε τα κτήρια να πληρούν τις προδιαγραφές κατοίκησης που προβλέπει η βρετανική νομοθεσία, όπως επαρκή εξαερισμό, συστήματα πυρασφάλειας, ελάχιστα όρια μεγέθους δωματίων και κατάλληλο αριθμό μπάνιων ανά ένοικο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κόστος ανακαίνισης μοιράζεται ανάμεσα στην εταιρεία διαχείρισης και τον ιδιοκτήτη, ενώ στη συνέχεια οι εταιρείες λαμβάνουν μέρος των χρημάτων που καταβάλλουν οι «φύλακες».
Χωρίς τις προστασίες ενός κανονικού ενοικιαστή
Παρά το γεγονός ότι μοιάζει με ενοικίαση, το μοντέλο αυτό διαφέρει σημαντικά από μια κλασική μίσθωση κατοικίας.
Οι συμφωνίες φύλαξης είναι αυστηρά προσωρινές και οι ένοικοι συνήθως λαμβάνουν προειδοποίηση μόλις ενός μήνα αν πρέπει να αποχωρήσουν από το κτήριο. Παράλληλα, δεν διαθέτουν αποκλειστικά δικαιώματα χρήσης του χώρου, ενώ οι διαχειριστικές εταιρείες πραγματοποιούν συχνές επιθεωρήσεις.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο συγκεκριμένος τομέας παραμένει σε μεγάλο βαθμό αρρύθμιστος. Αυτό σημαίνει ότι οι ένοικοι δεν απολαμβάνουν τις ίδιες νομικές προστασίες που ισχύουν για τους παραδοσιακούς ενοικιαστές σε περίπτωση διαφορών με ιδιοκτήτες ή εταιρείες διαχείρισης.
Η στεγαστική κρίση αλλάζει τις ισορροπίες
Παρά τις αδυναμίες του συστήματος, αρκετοί θεωρούν ότι η προσωρινή φύλαξη ακινήτων θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μέρος της λύσης απέναντι στη βαθιά στεγαστική κρίση που αντιμετωπίζει το Λονδίνο αλλά και άλλες πόλεις με έντονη έλλειψη κατοικιών.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται οι NYT, το μέσο ενοίκιο στη βρετανική πρωτεύουσα φτάνει πλέον περίπου τις 2.200 λίρες μηνιαίως, τη στιγμή που ο μέσος ετήσιος μισθός διαμορφώνεται στις 47.000 λίρες προ φόρων.
Το 2021 είχε ανακοινωθεί κυβερνητικό σχέδιο για την κατασκευή 52.000 νέων κατοικιών, ωστόσο η πρόοδος του προγράμματος αποδείχθηκε αισθητά πιο αργή από τις αρχικές δεσμεύσεις.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, πολλοί κάτοικοι έχουν προσαρμοστεί στα ακριβά ενοίκια κάνοντας σοβαρές υποχωρήσεις στην καθημερινότητά τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα σαλόνια μετατρέπονται σε επιπλέον υπνοδωμάτια, ενώ η συγκατοίκηση παρατείνεται για πολλά περισσότερα χρόνια από ό,τι στο παρελθόν.
Από εναλλακτικός τρόπος ζωής σε ανάγκη της μεσαίας τάξης
Στο παρελθόν, η φύλαξη ακινήτων συνδεόταν κυρίως με νέους ανθρώπους, καλλιτεχνικούς κύκλους ή άτομα που επέλεγαν έναν πιο αντισυμβατικό τρόπο ζωής.
Το μοντέλο εμφανίστηκε αρχικά στην Ολλανδία τη δεκαετία του 1990 ως μέτρο αποτροπής καταλήψεων και επεκτάθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Σήμερα όμως, καθώς το κόστος ζωής στο Λονδίνο αυξάνεται διαρκώς, η συγκεκριμένη επιλογή προσελκύει πλέον μεγαλύτερους ηλικιακά και πιο επαγγελματικά σταθερούς ανθρώπους.
Η υπηρεσία θεωρείται ιδιαίτερα ελκυστική για εργαζόμενους με ευέλικτες μορφές απασχόλησης, για άτομα που μετακινούνται συχνά λόγω εργασίας, αλλά και για ανθρώπους που περνούν περίοδο διαζυγίου ή πρόσφατου χωρισμού.
Η προσοχή των αρχών και οι καταγγελίες
Η ταχεία εξάπλωση του φαινομένου έχει τραβήξει πλέον και την προσοχή των βρετανικών αρχών.
Σε σχετική έκθεση του 2022, το υπουργείο Στέγασης της χώρας ανέφερε ότι «οι περισσότεροι φύλακες κατοικιών περιέγραψαν πολύ κακές συνθήκες διαβίωσης», παραδεχόμενο ταυτόχρονα ότι «πολύ λίγα είναι γνωστά» συνολικά για τον κλάδο.
Οι τοπικές αρχές διατηρούν σε μεγάλο βαθμό την ευθύνη εποπτείας αυτών των ακινήτων και μπορούν να επιβάλλουν κυρώσεις σε ιδιοκτήτες ή διαχειριστές όταν δεν πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις ασφαλείας και κατοίκησης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, έχουν τη δυνατότητα ακόμη και να απαγορεύσουν πλήρως τη χρήση συγκεκριμένων κτηρίων ως κατοικιών.
Διαβάστε ακόμη
«Αρχοντικό Χατζηγάκη»: Η μεγάλη ιστορία, η ορεινή πολυτέλεια και η…νέα περιπέτεια (pics)
Κοπεγχάγη: Το φεστιβάλ design και σε τι κάνει τη διαφορά από το Μιλάνο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.