Μέσα σε λίγα χρόνια, το Σαν Φρανσίσκο πέρασε από σύμβολο της μεταπανδημικής παρακμής των αμερικανικών πόλεων σε μία από τις πιο «καυτές» αγορές ακινήτων στις ΗΠΑ. Κινητήριος δύναμη αυτής της εντυπωσιακής ανατροπής είναι η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία δημιουργεί νέο πλούτο και φέρνει ένα κύμα εργαζομένων της τεχνολογίας στην αγορά κατοικίας.
Με άφθονη ρευστότητα και stock options υψηλής αξίας, στελέχη και εργαζόμενοι του τεχνολογικού κλάδου διεκδικούν σπίτια, ανεβάζοντας τις τιμές τόσο στις αγοραπωλησίες όσο, ολοένα περισσότερο, και στις ενοικιάσεις.
Οι τιμές κατοικιών στο Σαν Φρανσίσκο αυξάνονται με τον ταχύτερο ρυθμό σχεδόν μιας δεκαετίας, με τη διάμεση τιμή πώλησης να έχει φτάσει τα 1,7 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με τη Redfin. Για σύγκριση, η διάμεση τιμή κατοικίας στις ΗΠΑ ήταν 440.600 δολάρια τον Ιούνιο, γράφει το CNN.
Περίπου μία στις τρεις αγοραπωλησίες κατοικιών στην περιοχή του Κόλπου πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου με μετρητά μεταξύ Απριλίου και Ιουνίου, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με λίγα χρόνια νωρίτερα.
Ο τοπικός μεσίτης Τζον ΝτιΝτομένικο περιγράφει μια αγορά στην οποία εμφανίζονται πολλοί «νεόκοποι εκατομμυριούχοι» από τον χώρο της AI, οι οποίοι ανταγωνίζονται για τα διαθέσιμα ακίνητα.
Οι νέοι αυτοί αγοραστές έρχονται πλέον αντιμέτωποι με εργαζομένους και επενδυτές τεχνολογικών κολοσσών όπως η Google, η Apple και η Meta, δημιουργώντας μια εξαιρετικά ανταγωνιστική αγορά.
Προσφορές ακόμη και 1 εκατ. δολάρια πάνω από την τιμή
Τους τελευταίους μήνες δεν είναι ασυνήθιστο ένα περιζήτητο ακίνητο να προσελκύει προσφορές που υπερβαίνουν κατά περισσότερο από 1 εκατ. δολάρια την αρχική τιμή πώλησης.
Ο ΝτιΝτομένικο ανέφερε χαρακτηριστικά την περίπτωση πελάτη του που έβγαλε στην αγορά σπίτι έναντι 6,5 εκατ. δολαρίων. Υποβλήθηκαν πολλές προσφορές, αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια υψηλότερες από την αρχική τιμή, με τον πωλητή να αποδέχεται τελικά προσφορά άνω των 8 εκατ. δολαρίων.
«Δεν έχουμε πραγματικά ξαναδεί κάτι τέτοιο», ανέφερε για την κατάσταση στην αγορά ακινήτων της πόλης.
Η ουσιαστική εκτίναξη της ζήτησης άρχισε να αποτυπώνεται στα στοιχεία την άνοιξη, σύμφωνα με την επικεφαλής οικονομολόγο της Redfin, Ντάριλ Φέργουεδερ.
Όπως εξηγεί, η αγορά κατοικίας του Σαν Φρανσίσκο ήταν ανέκαθεν συνδεδεμένη με τους κύκλους άνθησης της τεχνολογίας. Ωστόσο, η AI διαφοροποιείται επειδή συγκεντρώνει τεράστιο πλούτο σε σχετικά περιορισμένο αριθμό ανθρώπων: εργαζομένους και επενδυτές εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, πολλές από τις οποίες δεν έχουν ακόμη εισαχθεί στο χρηματιστήριο.
Έτσι, μια μικρότερη ομάδα ανθρώπων με πολύ μεγάλη οικονομική ισχύ είναι σε θέση να προκαλέσει δυσανάλογα μεγάλες ανατροπές στην αγορά ακινήτων.
Στα ύψη και τα ενοίκια
Τις συνέπειες της νέας πραγματικότητας αισθάνονται πλέον και οι ενοικιαστές.
Ο 34χρονος Πολ Μπελμόντε πούλησε πέρυσι το σπίτι του στο Σιάτλ και μετακόμισε στο Σαν Φρανσίσκο για νέα θέση εργασίας στον κλάδο της βιοτεχνολογίας. Αρχικά σχεδίαζε να νοικιάσει μέχρι να αποφασίσει εάν θα παραμείνει μακροπρόθεσμα στην πόλη και στη συνέχεια να αγοράσει κατοικία.
Βρήκε διαμέρισμα με ελεγχόμενο ενοίκιο στα 3.250 δολάρια τον μήνα, χωρίς πλυντήριο πιάτων ή κλιματισμό. Θεώρησε, ωστόσο, ότι οι συμβιβασμοί θα ήταν προσωρινοί.
Όταν πριν από δύο μήνες άρχισε να ψάχνει για αγορά κατοικίας, διαπίστωσε ότι η πραγματικότητα ήταν πολύ διαφορετική. Σπίτια μέσα στο θεωρητικό εύρος του προϋπολογισμού του πωλούνταν τελικά πολύ ακριβότερα από τις τιμές στις αγγελίες.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, ακίνητα που εμφανίζονται προς πώληση έναντι 990.000 δολαρίων σε περιοχές όπως το Outer Sunset μπορεί τελικά να αλλάξουν χέρια έναντι 2,5 εκατ. δολαρίων.
Από τη μεταπανδημική έξοδο στην επιστροφή των tech workers
Η εικόνα αποτελεί εντυπωσιακή αντιστροφή όσων συνέβαιναν μετά την πανδημία. Το Σαν Φρανσίσκο έχασε περισσότερους από 60.000 κατοίκους μεταξύ 2020 και 2022, καθώς η τηλεργασία επέτρεψε σε χιλιάδες εργαζομένους της τεχνολογίας να εγκαταλείψουν την πόλη.
Γραφεία και εμπορικές περιοχές άδειασαν, ενώ το Σαν Φρανσίσκο εξελίχθηκε σε χαρακτηριστικό παράδειγμα των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι αμερικανικές πόλεις μετά την πανδημία, μεταξύ άλλων με την αύξηση των αστέγων στους δρόμους και της μικροεγκληματικότητας.
Η αγορά κατοικίας δέχθηκε επίσης ισχυρό πλήγμα. Η διάμεση τιμή πώλησης υποχώρησε στα 1,28 εκατ. δολάρια τον Ιανουάριο του 2023, από το υψηλό των 1,68 εκατ. δολαρίων τον Απρίλιο του 2022.
Η φυγή, όμως, φαίνεται πλέον να αντιστρέφεται. Ο πληθυσμός της πόλης άρχισε να ανακάμπτει το 2024 και το 2025, ενώ μεγάλοι όμιλοι AI απαιτούν από τους περισσότερους εργαζομένους τους φυσική παρουσία στο γραφείο τουλάχιστον για μέρος της εβδομάδας.
Η μεγάλη αύξηση των προσλήψεων έχει φέρει νέο κύμα εργαζομένων στο Σαν Φρανσίσκο και στα προάστιά του, διοχετεύοντας ακόμη μεγαλύτερη ζήτηση σε μια ήδη περιορισμένη αγορά κατοικίας.
Αύξηση έως 26% στα ενοίκια
Η φρενίτιδα έχει περάσει και στις ενοικιάσεις. Διαμερίσματα κοντά σε σιδηροδρομικούς σταθμούς ή σε απόσταση με τα πόδια από τα γραφεία μεγάλων εταιρειών AI προσελκύουν ανταγωνιστικές προσφορές από εργαζομένους του τεχνολογικού κλάδου.
Τα ενοίκια για κατοικίες ενός υπνοδωματίου έχουν αυξηθεί σχεδόν 23% σε ένα έτος, ενώ στα δύο υπνοδωμάτια η άνοδος πλησιάζει το 26%. Το μέσο ενοίκιο για κατοικία δύο υπνοδωματίων στο Σαν Φρανσίσκο έχει πλέον ξεπεράσει ακόμη και εκείνο της Νέας Υόρκης, που παραδοσιακά συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές των ΗΠΑ.
Ακόμη και εργαζόμενοι σε μικρότερες εταιρείες AI και startups αισθάνονται τις παρενέργειες του τεράστιου πλούτου που δημιουργείται στους μεγαλύτερους ομίλους του κλάδου.
Οι ενεργές αγγελίες ενοικίασης στην πόλη έχουν μειωθεί περίπου 30% σε σύγκριση με πέρυσι, εν μέρει επειδή περισσότεροι ενοικιαστές επιλέγουν να παραμείνουν στα υπάρχοντα σπίτια τους αντί να αναζητήσουν κάτι νέο.
Για τον Μπελμόντε, ακόμη και η μετάβαση σε καλύτερο ενοικιαζόμενο διαμέρισμα μοιάζει πλέον δύσκολη, καθώς αντίστοιχα ακίνητα κοστίζουν συχνά πάνω από 1.000 δολάρια επιπλέον τον μήνα.
Παρότι έχει αγαπήσει το Σαν Φρανσίσκο, το κόστος ζωής τον κάνει να εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο επιστροφής στο Σιάτλ, ιδιαίτερα όταν σκέφτεται την προοπτική δημιουργίας οικογένειας και αγοράς μεγαλύτερης κατοικίας.
Το επόμενο κύμα εκατομμυριούχων από τα IPO
Και όλα αυτά ενδέχεται να αποτελούν μόνο την αρχή. Στην αγορά ακινήτων του Σαν Φρανσίσκο ενισχύεται η προσδοκία ότι μια σειρά από μεγάλες χρηματιστηριακές εισαγωγές εταιρειών AI θα μπορούσε να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερο κύμα αγοραστικής δύναμης.
Οι πιθανές εισαγωγές στο χρηματιστήριο μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν χιλιάδες νέους εκατομμυριούχους, καθώς εργαζόμενοι με stock options και μετοχές θα αποκτούσαν τη δυνατότητα να ρευστοποιήσουν μέρος της περιουσίας τους.
Το μέγεθος της δυνητικής αγοραστικής δύναμης είναι εντυπωσιακό. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Redfin, τα χρηματιστηριακά κέρδη εργαζομένων σε δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες AI θα μπορούσαν θεωρητικά να αντιστοιχούν σε κεφάλαια αρκετά για την αγορά σχεδόν του 29% όλων των κατοικιών στη μητροπολιτική περιοχή του Σαν Φρανσίσκο.
Η προσδοκία έχει αρχίσει ήδη να επηρεάζει και τους πωλητές. Σε τουλάχιστον δύο αγγελίες κατοικιών στο Σαν Φρανσίσκο την άνοιξη αναφερόταν ότι οι ιδιοκτήτες θα εξέταζαν ακόμη και την αποδοχή μετοχών εταιρειών AI ως μέρους της πληρωμής.
Η προοπτική δημιουργίας μιας νέας γενιάς ιδιαίτερα εύπορων αγοραστών ωθεί κάποιους να επισπεύδουν την αγορά κατοικίας πριν από μια ενδεχόμενη νέα άνοδο των τιμών. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι ιδιοκτήτες επιλέγουν να περιμένουν πριν πουλήσουν, στοιχηματίζοντας ότι το AI boom μπορεί να οδηγήσει τις αξίες ακόμη υψηλότερα.
Διαβάστε ακόμη
«Σπίτι μου 3»: Το νέο σχέδιο για φθηνά στεγαστικά που πάει στη ΔΕΘ
Κτηματολόγιο: Ψηφιακό «ξεμπλοκάρισμα» για ακίνητα με λάθη στον χάρτη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.