Μια νέα γενιά επιχειρήσεων αρχίζει να αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη ότι η ανάπτυξη μιας εταιρείας πρέπει να συνοδεύεται υποχρεωτικά από εκατοντάδες προσλήψεις και διαρκή διεύρυνση της διοικητικής πυραμίδας. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που δημιουργούνται εξαρχής με την Τεχνητή Νοημοσύνη στο επίκεντρο του επιχειρηματικού τους μοντέλου καταφέρνουν να εξυπηρετούν μεγάλους αριθμούς πελατών, να αυξάνουν τα έσοδά τους και να επεκτείνουν τις υπηρεσίες τους με ελάχιστο ανθρώπινο δυναμικό.
Η νέα αυτή οργανωτική φιλοσοφία βασίζεται στην αυτοματοποίηση σημαντικού μέρους των καθημερινών εργασιών, στη χρήση ψηφιακών βοηθών και στην ανάθεση σύνθετων διαδικασιών σε αυτόνομους πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης. Το αποτέλεσμα είναι εταιρείες με λιγότερους εργαζομένους, περιορισμένα διοικητικά επίπεδα και σαφώς πιο «επίπεδες» δομές, οι οποίες ενδέχεται να αποτελούν πρότυπο για τον τρόπο λειτουργίας των μεγάλων επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια.
Εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες με τέσσερις εργαζομένους
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Pointhound, μια νεοφυής εταιρεία που βοηθά ταξιδιώτες να εντοπίζουν αεροπορικά εισιτήρια αξιοποιώντας πόντους και ανταμοιβές πιστωτικών καρτών. Παρότι η επιχείρηση βρίσκεται μόλις στο τρίτο έτος λειτουργίας της, κατάφερε μέσα σε έναν χρόνο να εξυπηρετήσει περίπου 750.000 χρήστες.
Η εντυπωσιακή επίδοση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι η εταιρεία απασχολεί μόλις τέσσερις εργαζομένους πλήρους απασχόλησης. Το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών, από την επεξεργασία δεδομένων μέχρι την εξυπηρέτηση χρηστών και την ανάπτυξη νέων λειτουργιών, πραγματοποιείται με τη βοήθεια συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης, Τζέι Ρίνο, περιγράφει την επίδραση της AI στο μέγεθος της εταιρείας ως αντίστοιχη με εκείνη που έχουν τα φάρμακα απώλειας βάρους στη μείωση του σωματικού βάρους. Εργασίες που στο παρελθόν απαιτούσαν μεγάλα τμήματα προσωπικού και μήνες προετοιμασίας μπορούν πλέον να ολοκληρώνονται μέσα σε λίγες ημέρες από μικρές ομάδες που αξιοποιούν έξυπνα ψηφιακά εργαλεία.
Η σύγκριση με την προηγούμενη επιχειρηματική του δραστηριότητα είναι χαρακτηριστική. Η εταιρεία ενοικίασης επίπλων που είχε ιδρύσει το 2017 έφτασε να απασχολεί περίπου 150 εργαζομένους πριν πωληθεί το 2022. Αντίθετα, εκτιμά ότι ακόμη και αν ο κύκλος εργασιών της Pointhound δεκαπλασιαζόταν άμεσα, θα αρκούσαν μόλις δύο επιπλέον προσλήψεις: ένας μηχανικός λογισμικού και ένας υπεύθυνος μάρκετινγκ.
Κατά 25% μικρότερο προσωπικό
Η Pointhound δεν αποτελεί εξαίρεση. Η ανάλυση χιλιάδων νεοφυών επιχειρήσεων που χρηματοδοτούνται από venture capital στις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνει ότι οι εταιρείες που έχουν ενσωματώσει την AI στον πυρήνα της λειτουργίας τους απασχολούν κατά μέσο όρο 25% λιγότερους εργαζομένους από αντίστοιχες startups που λειτουργούν με παραδοσιακότερο μοντέλο.
Οι διαφορές δεν περιορίζονται στο συνολικό μέγεθος του προσωπικού. Οι AI-native εταιρείες διαθέτουν περίπου 15% λιγότερους εργαζομένους εισαγωγικού επιπέδου, ενώ αντίστοιχη είναι η μείωση και στις διοικητικές θέσεις. Παράλληλα, εμφανίζουν λιγότερα ενδιάμεσα επίπεδα ιεραρχίας και ταχύτερες διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι η περιορισμένη στελέχωση δεν φαίνεται να επιβαρύνει την οικονομική τους αξία. Οι επιχειρήσεις αυτές καταγράφουν αποτιμήσεις αντίστοιχες με εκείνες ανταγωνιστικών εταιρειών που διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερο ανθρώπινο δυναμικό. Με άλλα λόγια, επιτυγχάνουν παρόμοια ή ακόμη και καλύτερα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας λιγότερους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.
Το μοντέλο περνά στις μεγάλες επιχειρήσεις
Οι αλλαγές που εμφανίζονται στις startups αρχίζουν ήδη να επηρεάζουν και τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς ομίλους. Εταιρείες όπως η Amazon, η Meta και η Microsoft επενδύουν δισεκατομμύρια στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ παράλληλα περιορίζουν τα διοικητικά επίπεδα και επανεξετάζουν τον αριθμό των εργαζομένων που απαιτείται για τη λειτουργία κάθε τμήματος.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Microsoft, όπου το τμήμα Xbox προχώρησε σε περικοπή περίπου 3.200 θέσεων εργασίας και σε εκτεταμένη οργανωτική αναδιάρθρωση. Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν η μείωση των διοικητικών βαθμίδων σε τρεις έως πέντε, ενώ σε ορισμένες μονάδες η ιεραρχία είχε φτάσει ακόμη και τα δεκατέσσερα επίπεδα.
Η πολυπλοκότητα αυτή θεωρήθηκε ότι καθυστερούσε τη λήψη αποφάσεων, περιόριζε την ευελιξία και δημιουργούσε σύγχυση ως προς τις αρμοδιότητες των στελεχών. Η αξιοποίηση της AI επιτρέπει πλέον στις επιχειρήσεις να αυτοματοποιούν μεγάλο μέρος της πληροφόρησης, του συντονισμού και της διοικητικής παρακολούθησης, μειώνοντας την ανάγκη για πολυάριθμους ενδιάμεσους προϊσταμένους.
Έως 70% μικρότερες στις υπηρεσίες
Η μεγαλύτερη διαφορά στο μέγεθος του προσωπικού καταγράφεται σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών. Σε κλάδους όπως η ψυχική υγεία, η συμβουλευτική και η διαδικτυακή εκπαίδευση, οι επιχειρήσεις που στηρίζονται στην AI μπορεί να είναι έως και 70% μικρότερες από αντίστοιχες εταιρείες με συμβατική οργάνωση.
Οι ψηφιακοί πράκτορες μπορούν να διαχειρίζονται αιτήματα πελατών, να δημιουργούν εξατομικευμένο περιεχόμενο, να πραγματοποιούν αρχική αξιολόγηση περιστατικών και να υποστηρίζουν τους εργαζομένους σε επαναλαμβανόμενες διαδικασίες. Έτσι, οι ανθρώπινες ομάδες επικεντρώνονται στις εργασίες που απαιτούν κρίση, εξειδίκευση και προσωπική επαφή.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αυτών των εταιρειών διαθέτουν συχνά υψηλότερη κατάρτιση. Πολλοί προέρχονται από μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις ή κορυφαία πανεπιστήμια, ενώ το διαθέσιμο επενδυτικό κεφάλαιο ανά εργαζόμενο είναι αισθητά υψηλότερο σε σχέση με τις παραδοσιακές startups.
Περισσότερες εταιρείες, αλλά μικρότερες ομάδες
Η μείωση του προσωπικού ανά επιχείρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η συνολική απασχόληση θα συρρικνωθεί με τον ίδιο ρυθμό. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μειώνει δραστικά το κόστος ίδρυσης και λειτουργίας μιας εταιρείας, επιτρέποντας σε μικρές ομάδες ή ακόμη και σε μεμονωμένους επιχειρηματίες να δημιουργήσουν προϊόντα που στο παρελθόν απαιτούσαν σημαντικά κεφάλαια και δεκάδες εργαζομένους.
Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει στην εμφάνιση πολύ περισσότερων επιχειρήσεων, καθεμία από τις οποίες θα απασχολεί μικρότερο αριθμό ανθρώπων. Η αγορά εργασίας ενδέχεται επομένως να μετακινηθεί από το μοντέλο των λίγων μεγάλων εργοδοτών προς ένα οικοσύστημα πολλών μικρών και ευέλικτων εταιρειών.
Η νέα πραγματικότητα δεν προμηνύει απλώς μικρότερες ομάδες. Προαναγγέλλει μια συνολική αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας, με λιγότερη γραφειοκρατία, περιορισμένη ιεραρχία και εργαζομένους που θα συνεργάζονται καθημερινά με έξυπνα ψηφιακά συστήματα.
Διαβάστε ακόμη
UBS: Οι τέσσερις επενδυτικές ιστορίες των ελληνικών τραπεζών μετά το β’ τρίμηνο
Το χρώμα που έχουν δει μόνο 7 άνθρωποι στον κόσμο
Η ταξιδιωτική ευκαιρία της τελευταίας στιγμής στην Ελλάδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.