Ένα τεράστιο απόθεμα ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να βαραίνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με εκατομμύρια οφειλέτες να αναζητούν διέξοδο μέσα από τις διαθέσιμες ρυθμίσεις. Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers συγκεντρώνουν οφειλές εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον για όσους έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς με περισσότερους από έναν πιστωτές.
Μέσα στον μήνα έρχονται αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η πρόταση ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κύρια κατοικία και η δυνατότητα εξαίρεσής της από την περιουσιακή εικόνα που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της ρύθμισης.
Η αλλαγή αφορά μια μεγάλη δεξαμενή δυνητικών ενδιαφερομένων. Περισσότερα από 4 εκατομμύρια ΑΦΜ φυσικών και νομικών προσώπων εμφανίζουν οφειλές προς το Δημόσιο, με το συνολικό ποσό προς την Εφορία να προσεγγίζει τα 114 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία και το ΚΕΑΟ έχουν φτάσει περίπου στα 52,4 δισ. ευρώ, ενώ περίπου 80 δισ. ευρώ δανείων βρίσκονται υπό τη διαχείριση των servicers. Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί οι διαθέσιμες ρυθμίσεις και ιδιαίτερα ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχουν αποκτήσει κεντρικό ρόλο στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Οι επιλογές για χρέη προς την Εφορία
Για τους φορολογουμένους που έχουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς την Εφορία παραμένει διαθέσιμη η πάγια ρύθμιση, η οποία επιτρέπει την αποπληρωμή των οφειλών σε έως 24 μηνιαίες δόσεις.
Για συγκεκριμένες κατηγορίες έκτακτων χρεών, οι δόσεις μπορούν να φτάσουν έως τις 48. Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν, μεταξύ άλλων, υποχρεώσεις που προκύπτουν από κληρονομιές, δικαστικές αποφάσεις ή φορολογικούς ελέγχους, ενώ η ελάχιστη μηνιαία καταβολή διαμορφώνεται στα 30 ευρώ.
Παράλληλα, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2026 παραμένει διαθέσιμη η δυνατότητα αξιοποίησης της ρύθμισης των 72 δόσεων για συγκεκριμένες παλαιότερες οφειλές, οι οποίες είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένας φορολογούμενος με χρέη διαφορετικών περιόδων μπορεί, εφόσον πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις, να χρησιμοποιήσει διαφορετικό εργαλείο ρύθμισης ανάλογα με την προέλευση και τον χρόνο δημιουργίας της οφειλής. Παλαιότερα χρέη μπορούν να ακολουθήσουν διαφορετική διαδρομή από υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μετά το 2023.
Έως 420 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού
Για οφειλέτες με χρέη σε περισσότερους πιστωτές, ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποτελεί το βασικό εργαλείο συνολικής διευθέτησης. Η διαδικασία επιτρέπει να ενταχθούν στην ίδια προσπάθεια ρύθμισης οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Για τα χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία προβλέπεται δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 240 δόσεις, ενώ στην περίπτωση τραπεζών και servicers η διάρκεια μπορεί να φτάσει έως τις 420 δόσεις.
Βασικό όριο για την αξιοποίηση του μηχανισμού αποτελεί συνολικό χρέος άνω των 5.000 ευρώ.
Η σημασία του εξωδικαστικού, ωστόσο, δεν περιορίζεται στον μεγάλο αριθμό δόσεων. Ανάλογα με το εισόδημα, τις υποχρεώσεις και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, η πρόταση που παράγεται μπορεί να προβλέπει και διαγραφή μέρους της οφειλής, εφόσον προκύπτει σχετική δυνατότητα από τον υπολογισμό της ρύθμισης.
Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι ίδιο για όλους. Το ύψος της περιουσίας και των εισοδημάτων, η σύνθεση των χρεών και τα οικονομικά χαρακτηριστικά κάθε οφειλέτη επηρεάζουν τόσο τη διάρκεια αποπληρωμής όσο και την πιθανότητα «κουρέματος».
Η κύρια κατοικία και η αλλαγή της 21ης Σεπτεμβρίου
Η σημαντικότερη μεταβολή αναμένεται από τις 21 Σεπτεμβρίου, με τη δυνατότητα των οφειλετών να εξαιρούν την κύρια κατοικία από την περιουσιακή εικόνα που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της ρύθμισης.
Μέχρι σήμερα, στον προσδιορισμό της οικονομικής κατάστασης συνυπολογίζεται συνολικά η περιουσία του οφειλέτη. Η αξία της κύριας κατοικίας, ενός εξοχικού ή άλλων ακινήτων μπορεί επομένως να επηρεάσει τους όρους που προκύπτουν από τη διαδικασία.
Με τη νέα δυνατότητα, η κύρια κατοικία θα μπορεί να αντιμετωπίζεται διαφορετικά, ενώ τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία θα εξακολουθούν να διαδραματίζουν ρόλο στην αξιολόγηση.
Η πρακτική σημασία της μεταβολής μπορεί να είναι μεγάλη. Μικρότερη περιουσιακή αξία στον υπολογισμό της ρύθμισης μπορεί, ανάλογα με τα ιδιαίτερα δεδομένα κάθε περίπτωσης, να οδηγήσει σε ευνοϊκότερη πρόταση, περισσότερες δόσεις ή και μεγαλύτερη διαγραφή χρέους.
Για έναν οφειλέτη, για παράδειγμα, που διαθέτει κύρια κατοικία και ένα δεύτερο ακίνητο, η δυνατότητα να μη συνυπολογιστεί η πρώτη με τον ίδιο τρόπο μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την εικόνα πάνω στην οποία στηρίζεται ο υπολογισμός της πρότασης.
Η μεταβολή αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον για νοικοκυριά που διαθέτουν ακίνητη περιουσία αλλά περιορισμένη πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, καθώς η ύπαρξη ενός ακινήτου δεν συνεπάγεται αυτομάτως και αντίστοιχη ρευστότητα.
Προθεσμία και για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο
Ο Σεπτέμβριος φέρνει παράλληλα προθεσμία για τα νοικοκυριά που αξιοποιούν το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο (ΚΟΤ).
Οι ήδη ενταγμένοι δικαιούχοι θα πρέπει να προχωρήσουν σε νέα αίτηση έως τις 25 Σεπτεμβρίου, ώστε να εξεταστεί εκ νέου εάν εξακολουθούν να πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Στη διαδικασία λαμβάνονται υπόψη τα νεότερα εισοδηματικά δεδομένα των φορολογικών δηλώσεων, καθώς και η επικαιροποιημένη περιουσιακή εικόνα που προκύπτει από την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ.
Δυνατότητα αίτησης έχουν και νοικοκυριά που δεν βρίσκονται σήμερα στο ΚΟΤ, αλλά πλέον καλύπτουν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η διαδικασία αφορά την κύρια κατοικία και πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της ΗΔΙΚΑ.
Το επόμενο διάστημα διαμορφώνεται επομένως ως κομβικό για χιλιάδες οφειλέτες και δικαιούχους κοινωνικών παροχών. Από την πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων και τις 72 δόσεις για συγκεκριμένα παλαιότερα χρέη έως τον εξωδικαστικό των 240 και 420 δόσεων, οι διαθέσιμες επιλογές διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος και την ηλικία της οφειλής.
Η αλλαγή της 21ης Σεπτεμβρίου για την κύρια κατοικία είναι εκείνη που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς μπορεί να μεταβάλει κρίσιμες παραμέτρους της πρότασης που λαμβάνει ένας οφειλέτης. Σε μια περίοδο κατά την οποία το συσσωρευμένο ιδιωτικό χρέος παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, ακόμη και μια μεταβολή στον τρόπο αποτίμησης της περιουσιακής κατάστασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη βιωσιμότητα μιας ρύθμισης.
Το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο προβλέπει διαφορετικές κατηγορίες δικαιούχων και διαφορετικές εκπτώσεις στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τους δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος προβλέπεται έκπτωση που φτάνει τα 7,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος η έκπτωση ανέρχεται στα 4,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Για τις πολύτεκνες οικογένειες προβλέπεται ακόμη μεγαλύτερη έκπτωση, που φτάνει τα 10 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Παράλληλα, υπάρχουν ειδικές προβλέψεις για άτομα με αναπηρία άνω του 67%, καθώς και για νοικοκυριά στα οποία υπάρχουν άτομα που χρειάζονται μηχανική υποστήριξη.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στα όρια κατανάλωσης. Η υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων για την τετραμηνιαία κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια της σχετικής έκπτωσης. Αντίθετα, για τα νοικοκυριά που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια προβλέπονται ευνοϊκότερες προϋποθέσεις και μεγαλύτερο όφελος ανά κιλοβατώρα.
Οι αλλαγές στις ρυθμίσεις χρεών, αλλά και οι προθεσμίες για το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, καθιστούν απαραίτητη την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών, ώστε να μην χαθούν διαθέσιμες ρυθμίσεις και οικονομικές ελαφρύνσεις.
Διαβάστε ακόμη
Στεγαστικό πακέτο 2027: Φθηνά δάνεια, ανοιχτά σπίτια και ακριβότερη «πόρτα» για τους ξένους
Η ποινή της Σαντορίνης: Πώς η ΑΙ αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού
METLEN: Συστήνει holding υποδομών που θα εισαχθεί στο Χρηματιστήριο
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.