H ύπαρξη του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες δεν είναι κάποιο νέο φαινόμενο. Το τοξικό ψάρι, έκανε την πρώτη του εμφάνιση στα εγχώρια ύδατα ήδη από το 2005, ”μεταναστεύοντας” από τη Διώρυγα του Σουέζ, ωστόσο εξαπλώνεται ταχύτατα, ιδιαίτερα σε Κρήτη, Δωδεκάνησα και Πελοπόννησο. Και αν κάποτε στο άκουσμα της λέξης λαγοκέφαλος, τρόμαζαν μόνο οι ψαράδες, αφού εξαιτίας της παρουσίας του στερούνται πολλές χιλιάδες ευρώ τον χρόνο, πλέον έχει εξελιχθεί και σε εφιάλτη για τους λουόμενους, αφού τα περιστατικά δαγκώματος πληθαίνουν και είναι οδυνηρά.
Σήμερα το συναντάμε σε όλες τις ελληνικές θάλασσες. Συγκαταλέγεται ανάμεσα στα 100 χειρότερα εισβολικά είδη για τη Μεσόγειο και λόγω της τοξικότητας του -αφού περιέχει τετροδοτοξίνη – το είδος αυτό και τα συγγενικά του απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν για ανθρώπινη κατανάλωση.
Όπως εξηγεί στο newmoney η Δρ. Παρασκευή Καραχλέ, Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), ”αν και οι στοχευμένες μελέτες για τις επιπτώσεις του λαγοκέφαλου στη βιοποικιλότητα είναι σπάνιες, εν τούτοις σύμφωνα με μαρτυρίες αλιέων, επιστημονικές παρατηρήσεις και μοντέλα, ο λαγοκέφαλος έχει αρνητικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα.
Πρόκειται για ένα είδος με υψηλή προσαρμοστικότητα, λίγους γνωστούς θηρευτές, ανταγωνίζεται τα ντόπια είδη για τροφή, ενώ τρέφεται με εμπορικά είδη αλιευμάτων”.
Σημαντικές είναι οι επιπτώσεις που προκαλεί ο λαγοκέφαλος και στην παράκτια αλιεία, αφού όπως υποστηρίζει η κ. Καραχλέ, καταστρέφει τα αλιευτικά εργαλεία, αναγκάζει τους αλιείς να αλλάξουν τόπο ψαρέματος, να εργάζονται περισσότερες ώρες για την επιδιόρθωση των κατεστραμμένων εργαλείων τους, ενώ παράλληλα χάνουν πολύτιμα αλιεύματα που τα τρώει ο λαγοκέφαλος. Όλα τα παραπάνω αποτελούν σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τους αλιείς.
Τα ελληνικά περιστατικά με αρνητικό πρωταγωνιστή τον λαγοκέφαλο
Όπως προσθέτει η ίδια, ”στη χώρα μας, μέχρι σήμερα, επισήμως δεν έχουν αναφερθεί περιστατικά επιθέσεων ή δηλητηρίασης από κατανάλωση λαγοκέφαλου. Δυστυχώς, δεν υπάρχει κάποιο προκαθορισμένο και επίσημο σύστημα αναφορών/καταγραφών τέτοιων περιστατικών. Όμως, υπάρχουν τέτοια περιστατικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή από προσωπικές ενημερώσεις επιστημονικού προσωπικού.
Έτσι, αναφορικά με επιθέσεις σε λουόμενους, από το 2018 μέχρι σήμερα έχουν συνολικά αναφερθεί έξι περιπτώσεις, με την πιο πρόσφατη καταγραφή να περιλαμβάνει και ακρωτηριασμό του μικρού δακτύλου του ποδιού σε λουόμενη στην Κρήτη.
Περιστατικά επιθέσεων που παρουσιάζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχουν δημιουργήσει ένα αίσθημα ανασφάλειας των παραθεριστών, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου η αφθονία του είδους είναι υψηλή.
Δηλητηρίαση από κατανάλωση λαγοκέφαλου έχει καταγραφεί μόνο μία φορά, ένα περιστατικό πέντε αλλοδαπών ναυτικών. Τέλος, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει καταγεγραμμένος θάνατος από κατανάλωση λαγοκέφαλου στη χώρα μας.
Συμβουλές για λουόμενους και ψαράδες
Οι επιστήμονες στο ΕΛΚΕΘΕ παρακολουθούν το φαινόμενο της εξάπλωσης και των επιπτώσεων του λαγοκέφαλου στο περιβάλλον και την αλιεία, μέσα από ερευνητικά προγράμματα. Συνεργάζονται με τους αρμόδιους φορείς για την αντιμετώπιση του φαινομένου και την εξεύρεση λύσεων για την αντιμετώπισή του.
Στο πλαίσιο αυτό, και μετά από ανάθεση από τον ΟΦΥΠΕΚΑ, το ΕΛΚΕΘΕ εκπόνησε το 2024 σχέδιο δράσης για την αντιμετώπιση του είδους, όπου γίνονται προτάσεις για την παρακολούθηση, τη διαχείριση και την αξιοποίηση του.
Γενικά συστήνεται η σχετική προσοχή, χωρίς πανικό, τόσο των λουόμενων, όσο και εκείνων που ψαρεύουν ερασιτεχνικά αυτή την περίοδο. Δεν ταΐζουμε, δε χαϊδεύουμε και δεν προκαλούμε την άγρια πανίδα. Δεν τρώμε, αν ψαρέψουμε, κάτι το οποίο δε γνωρίζουμε ότι είναι ασφαλές για κατανάλωση”, καταλήγει η κ. Καραχλέ.
Απώλειες που προσεγγίζουν τα 7.500 ανά αλιευτικό σκάφος
Σε επικοινωνία που είχε το newmoney με τον Πρόεδρο Αλιέων και Αλιεργατών νομού Ηρακλείου, Γιάννη Ανδρουλάκη, ο ίδιος υπενθυμίζει, ότι σε μελέτη που έχει εκπονήσει το ΕΛΚΕΘΕ για λογαριασμό της Περιφέρειας Κρήτης, η απώλεια εισοδήματος κυμαίνεται κοντά από 5.500 – 7.500 ευρώ, λόγω του ότι οι λαγοκέφαλοι τρώνε τα ψάρια, ενώ τεράστιο είναι και το κόστος για την αντικατάσταση των αλιευτικών εργαλείων, που καταστρέφουν οι λαγοκέφαλοι.
Τι συμβαίνει με τις επιδοτήσεις για στοχευμένη αλίευση
Καθώς η κατάσταση για την παράκτια αλιεία έχει γίνει ασφυκτική, το αίτημα για επιδότηση των ψαράδων, για τη στοχευμένη αλίευση του είδους, γίνεται όλο και πιο επιτακτικό. Κάτι αντίστοιχο άλλωστε έχει γίνει και στην Κύπρο με εξαιρετικά θετικά αποτελέσματα.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη πάντως, στην Ελλάδα προς το παρόν είμαστε ακόμη μακριά από το να δοθεί μια λύση προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ίδιος εξιστορεί, ότι προ τριών-τεσσάρων μηνών ξεκίνησαν με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων οι συζητήσεις για ένα πιλοτικό πρόγραμμα αλιείας, προκειμένου να ψαρεύονται οι λαγοκέφαλοι. Όπως αναφέρει, θα γινόταν ανάθεση για μελέτη, προκειμένου να διαπιστωθεί πόσα θα είναι τα έξοδα του αλιέα για να κυνηγήσει τον λαγοκέφαλο.
Ωστόσο, τονίζει ”Το πιλοτικό πρόγραμμα αφορούσε μόνο την Κρήτη και όχι όλη την Ελλάδα. Δηλαδή, εμείς θα αλιεύουμε εδώ, στην Κρήτη λαγοκέφαλους, αλλά στο Νότιο Αιγαίο, στα Δωδεκάνησα, στην Πελοπόννησο θα γεννούνε και θα είναι ανεξέλεγκτα τα πράγματα”.
Προσθέτει ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος είναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως ”είναι λες και υπάρχουν δύο ειδών πολίτες της ΕΕ, εκείνοι επιδοτούνται, εμείς όχι”.
Δεμένα τα περισσότερα καΐκια λόγω κόστους και λαγοκέφαλου
Όπως καταλήγει ο κ. Ανδρουλάκης, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος, όπως στα δίχτυα που πλέον από 38 ευρώ μπορεί να κοστίζουν 90 ή στο πετρέλαιο, έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό ”κοκτέιλ”, που κρατάει τα καΐκια δεμένα και διώχνει όλο και περισσότερους από το επάγγελμα.
Διαβάστε ακόμη
Φορολογικό δέλεαρ για hedge funds από Λονδίνο, Ασία και Μέση Ανατολή
THEON: Συνάπτει συμφωνία αποκλειστικότητας για την εξαγορά της HGH Systèmes Infrarouges
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.