Η παρουσία λύκων και τσακαλιών κοντά σε αστικές και περιαστικές περιοχές δεν αποτελεί πλέον σπάνιο φαινόμενο, καθώς οι αλλαγές στα φυσικά οικοσυστήματα, η εύκολη πρόσβαση σε τροφή και νερό, οι πυρκαγιές και η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα επηρεάζουν τις μετακινήσεις της άγριας πανίδας.
Ωστόσο, όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Δημήτρης Μπακαλούδης, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί με ακρίβεια ότι οι εμφανίσεις των ζώων έχουν αυξηθεί, ειδικά σε περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη. Η μεγαλύτερη διάδοση κινητών τηλεφώνων, καμερών ασφαλείας και φωτογραφικών καταγραφών έχει αυξήσει σημαντικά τις πιθανότητες να εντοπίζονται και να καταγράφονται περιστατικά που παλαιότερα περνούσαν απαρατήρητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση άγριων ζώων στις πόλεις είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Μεταξύ αυτών είναι η διαθεσιμότητα τροφής και νερού, η αύξηση πληθυσμών ορισμένων ειδών, η μεγαλύτερη ανοχή κάποιων ζώων απέναντι στον άνθρωπο, αλλά και η υποβάθμιση των φυσικών βιοτόπων.
Τα σκουπίδια προσελκύουν την άγρια πανίδα
Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που ωθούν αρκετά είδη προς τις παρυφές των πόλεων είναι η εύκολη πρόσβαση σε τροφή.
Τα απορρίμματα και άλλες διαθέσιμες πηγές τροφής λειτουργούν ως «μαγνήτης» για ζώα που μπορούν να εκμεταλλευτούν αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερα για είδη που δεν βασίζονται αποκλειστικά στο ενεργητικό κυνήγι.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μπακαλούδης, η σωστή διαχείριση των απορριμμάτων αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης. Η τακτική αποκομιδή, η χρήση κατάλληλων κάδων και η αποφυγή παροχής τροφής σε άγρια ζώα ή αδέσποτα στις παρυφές των πόλεων μπορούν να περιορίσουν την προσέγγισή τους.
Γιατί το τσακάλι πλησιάζει ευκολότερα από τον λύκο
Λύκος και τσακάλι δεν έχουν την ίδια σχέση με τον αστικό χώρο.
Το τσακάλι, λόγω της διατροφής και της συμπεριφοράς του, προσαρμόζεται ευκολότερα σε περιοχές κοντά στον άνθρωπο. Ο λύκος μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε αστικές ή περιαστικές περιοχές, όμως η παρουσία του είναι συνήθως πιο περιστασιακή, καθώς ακολουθεί διαφορετική στρατηγική μετακίνησης και αναζήτησης τροφής.
Μεμονωμένα άτομα και των δύο ειδών μπορεί να πλησιάσουν κατοικημένες περιοχές όταν εντοπίζουν εύκολες πηγές τροφής, όπως απορρίμματα ή οικόσιτα ζώα.
Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες είδη όπως η αλεπού και το πετροκούναβο έχουν δημιουργήσει ακόμη και πληθυσμούς που ζουν μέσα ή κοντά σε αστικά περιβάλλοντα.
Οι περισσότερες εικόνες δεν σημαίνουν απαραίτητα περισσότερα ζώα
Η αύξηση των βίντεο και των φωτογραφιών με άγρια ζώα δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι οι πληθυσμοί τους έχουν αυξηθεί.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής του ΑΠΘ, σήμερα ένα ζώο που παλαιότερα μπορεί να περνούσε απαρατήρητο είναι πολύ πιθανότερο να καταγραφεί, είτε από κινητά τηλέφωνα είτε από κάμερες ασφαλείας και εξοπλισμό παρακολούθησης της φύσης.
Παράλληλα, περισσότεροι άνθρωποι επισκέπτονται πλέον φυσικές περιοχές, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες συνάντησης με άγρια ζώα.
Πυρκαγιές και ανθρώπινες παρεμβάσεις αλλάζουν τις διαδρομές των ζώων
Η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει μεταβάλει σημαντικά τα φυσικά οικοσυστήματα, περιορίζοντας τον διαθέσιμο χώρο για πολλά είδη.
Η επέκταση των πόλεων, η ανάπτυξη κατά μήκος των ακτών, ο κατακερματισμός των βιοτόπων και η καταστροφή φυσικών περιοχών μπορούν να οδηγήσουν ζώα σε νέες περιοχές, ακόμη και κοντά σε κατοικημένες ζώνες.
Ιδιαίτερο ρόλο έχουν και οι πυρκαγιές, καθώς μια μεγάλη φωτιά μπορεί να υποβαθμίσει το ενδιαίτημα ενός είδους και να αναγκάσει τα ζώα να μετακινηθούν αναζητώντας τροφή, νερό και ασφαλή καταφύγια.
Ο κ. Μπακαλούδης αναφέρεται επίσης στις μεγάλες ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως οι μεγάλες εγκαταστάσεις αιολικής ενέργειας, οι οποίες, όπως σημειώνει, μπορεί να προκαλούν όχληση σε ορισμένα είδη και να επηρεάζουν τις μετακινήσεις τους.
Τι πρέπει να κάνουμε αν συναντήσουμε λύκο ή τσακάλι
Η βασική οδηγία προς τους πολίτες είναι να μην πλησιάζουν το ζώο και να μην επιχειρούν να το φωτογραφίσουν από κοντά ή να το εγκλωβίσουν.
Ένα άγριο ζώο μπορεί να γίνει επικίνδυνο κυρίως όταν αισθανθεί ότι απειλείται ή δεν έχει δυνατότητα διαφυγής. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά περιόδους αναπαραγωγής, όταν τα ζώα προστατεύουν τα μικρά τους.
Σε περίπτωση συνάντησης σε δρόμο, πάρκο ή άλλη κατοικημένη περιοχή, ο πολίτης θα πρέπει να αφήσει χώρο στο ζώο ώστε να απομακρυνθεί μόνο του.
«Δεν πρέπει να το πλησιάζουμε για φωτογράφηση, ούτε να το τρομάζουμε», τονίζει ο κ. Μπακαλούδης.
Η συμπεριφορά κάθε ζώου μπορεί να διαφέρει. Ορισμένα άτομα εμφανίζουν μεγαλύτερη εξοικείωση με την ανθρώπινη παρουσία, είτε λόγω χαρακτηριστικών του ίδιου του ζώου είτε επειδή έχουν μάθει να μην φοβούνται τον άνθρωπο.
Η προστασία των βιοτόπων είναι μέρος της λύσης
Για τον καθηγητή του ΑΠΘ, η προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε η άγρια πανίδα να παραμένει στον φυσικό της χώρο.
Η έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα, η υποβάθμιση των περιοχών και οι συνεχείς πηγές όχλησης δημιουργούν αλλαγές στις μετακινήσεις και στη συμπεριφορά των ειδών.
Η συνύπαρξη ανθρώπου και άγριας πανίδας είναι εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν κανόνες διαχείρισης και ενημέρωση των πολιτών.
Οι πόλεις πρέπει να προετοιμαστούν για συχνότερες εμφανίσεις
Οι ελληνικές πόλεις ενδέχεται στο μέλλον να χρειαστεί να διαχειριστούν συχνότερα περιστατικά εμφάνισης άγριων ζώων στον αστικό ιστό.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τον λύκο ή το τσακάλι, αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις διαχειρίζονται τα απορρίμματα, προστατεύουν τους φυσικούς χώρους και οργανώνουν την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν ήδη πρωτόκολλα διαχείρισης. Στην Ελλάδα εφαρμόζεται θεσμοθετημένο πρωτόκολλο για την αρκούδα, ενώ βρίσκεται σε προετοιμασία αντίστοιχο πλαίσιο για τον λύκο.
Η πρόκληση πλέον δεν είναι μόνο αν θα βλέπουμε περισσότερα άγρια ζώα κοντά στις πόλεις, αλλά αν οι κοινωνίες θα είναι έτοιμες να διαχειριστούν αυτή τη νέα πραγματικότητα με ασφάλεια για ανθρώπους και ζώα.
Διαβάστε ακόμη
ΟΟΣΑ: Συναγερμός για τα ομόλογα – Αυστηρή προειδοποίηση για «βαρύ λογαριασμό» από χρέος και τόκους
Franklin Templeton: Αλλάζει το επενδυτικό αφήγημα για το Bitcoin – Μπαίνουμε σε νέα bull market
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.