Η αποθήκευση ενέργειας αρχίζει να αποκτά ουσιαστικό ρόλο στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα, καθώς η ταχεία ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες φθηνής πράσινης ηλεκτροπαραγωγής δεν μπορούν να απορροφηθούν από το δίκτυο και οδηγούνται σε περικοπές.
Οι πρώτοι μήνες λειτουργίας των μπαταριών δείχνουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως ένας κρίσιμος μηχανισμός εξισορρόπησης. Αποθηκεύουν ενέργεια όταν η παραγωγή είναι μεγαλύτερη από τη ζήτηση και την επιστρέφουν στο σύστημα αργότερα, όταν η ηλιακή παραγωγή υποχωρεί και αυξάνεται η ανάγκη για ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη οικονομική σημασία, καθώς το φυσικό αέριο παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Όσο περισσότερη πράσινη ενέργεια μπορεί να μεταφερθεί χρονικά μέσω αποθήκευσης, τόσο μικρότερη μπορεί να είναι η ανάγκη προσφυγής στις ακριβότερες θερμικές μονάδες.
Η διεθνής τάση είναι ήδη σαφής. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας χαρακτηρίζει την ανάπτυξη των μπαταριών τη μεγαλύτερη πηγή νέας ευελιξίας για τα ηλεκτρικά συστήματα, ιδιαίτερα στις αγορές όπου η ηλιακή και αιολική παραγωγή αυξάνεται γρήγορα.
Η πρώτη απόδειξη ότι οι μπαταρίες «κόβουν» λιγότερες ΑΠΕ
Τα στοιχεία για τον Αύγουστο αποτυπώνουν ήδη αυτή τη λειτουργία. Οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ έφτασαν τις 158,6 GWh, όμως η παρουσία των μπαταριών απέτρεψε την απόρριψη επιπλέον 28,8 GWh.
Χωρίς τις μονάδες αποθήκευσης που συμμετείχαν στο σύστημα, η απώλεια πράσινης ενέργειας θα ήταν κατά 15,4% υψηλότερη. Πρόκειται για μια πρώτη ένδειξη της αξίας που μπορεί να αποκτήσει η αποθήκευση όσο αυξάνεται η εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών και αιολικών.
Η λειτουργία τους, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην απορρόφηση της ενέργειας που διαφορετικά θα χανόταν. Τον ίδιο μήνα οι μπαταρίες απορρόφησαν συνολικά 51,6 GWh, εκ των οποίων 22,8 GWh σε ώρες χωρίς περικοπές ΑΠΕ.
Αυτό σημαίνει ότι οι συσσωρευτές μπορούν να λειτουργήσουν με μεγαλύτερη ευελιξία, φορτίζοντας και σε διαφορετικές συνθήκες της αγοράς και επιστρέφοντας ενέργεια όταν αυτή αποκτά μεγαλύτερη αξία.
Από τον ήλιο στο βράδυ
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο οικονομικό πλεονέκτημα της τεχνολογίας.
Το ελληνικό σύστημα παράγει πλέον πολύ μεγάλες ποσότητες ηλιακής ενέργειας κατά τις μεσημεριανές ώρες. Όταν η παραγωγή ξεπερνά τη ζήτηση και τις δυνατότητες του δικτύου, μέρος της ενέργειας περικόπτεται. Λίγες ώρες αργότερα, όταν τα φωτοβολταϊκά σταματούν να παράγουν, η ζήτηση παραμένει υψηλή και το σύστημα χρειάζεται άλλες μονάδες.
Οι μπαταρίες γεφυρώνουν αυτό το χρονικό κενό. Αποθηκεύουν μέρος της πλεονάζουσας ενέργειας και την αποδίδουν αργότερα, μειώνοντας την ανάγκη για συμβατική παραγωγή.
Τον Αύγουστο επέστρεψαν στο σύστημα 44,9 GWh, ποσότητα που αντιστοιχεί σε ηλεκτρική ενέργεια η οποία διαφορετικά θα μπορούσε να χρειαστεί να παραχθεί από θερμικές μονάδες ορυκτών καυσίμων.
Η ίδια τάση καταγράφεται πλέον και διεθνώς, καθώς η μεγάλη ηλιακή παραγωγή συμπιέζει τις μεσημεριανές τιμές και δημιουργεί μεγαλύτερες βραδινές διαφορές τιμών, αυξάνοντας την οικονομική αξία της αποθήκευσης.
Τα 600 MW είναι μόνο η αρχή
Από τον Απρίλιο έχουν ενταχθεί στο ελληνικό σύστημα 600 MW μπαταριών, ενώ από τα μέσα Ιουλίου προστέθηκαν ακόμη δύο μονάδες συνολικής ισχύος 98 MW, οι οποίες δεν συμμετέχουν ακόμη στον ημερήσιο προγραμματισμό του ΑΔΜΗΕ.
Στο πεντάμηνο από τον Απρίλιο, οι μπαταρίες απέτρεψαν περικοπές 78,3 GWh ΑΠΕ, περίπου 5% των συνολικών περικοπών της περιόδου, οι οποίες έφτασαν τις 1.495 GWh. Παράλληλα, απέτρεψαν παραγωγή 106,4 GWh από ορυκτά καύσιμα.
Οι αριθμοί δείχνουν ταυτόχρονα το όφελος και το κενό. Η αποθήκευση έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί, όμως η υφιστάμενη δυναμικότητα παραμένει μικρή σε σχέση με την ποσότητα πράσινης ενέργειας που χάνεται.
Η ανάγκη για περισσότερες μπαταρίες γίνεται ακόμη πιο έντονη καθώς η εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύς έφτασε τον Ιούλιο τα 13,8 GW, ξεπερνώντας ήδη τον στόχο των 13,5 GW που είχε τεθεί για το 2030.
Η Ελλάδα βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια αντίφαση: χτίζει ΑΠΕ ταχύτερα από όσο μπορεί να τις ενσωματώσει πλήρως στο σύστημα.
Το ακριβό αέριο κρατά ψηλά το κόστος
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Είναι και οικονομικό.
Η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας έφτασε την Πέμπτη τα 192,88 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 65,4% μέσα σε πέντε ημέρες. Την ίδια ημέρα, η ανώτατη ωριαία τιμή έφτασε τα 283,43 ευρώ/MWh.
Παρά το γεγονός ότι οι ΑΠΕ κάλυψαν το 48,6% του μείγματος, το φυσικό αέριο διατηρούσε συμμετοχή 32,5%. Και όταν οι μονάδες αερίου καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες στις ώρες που η ηλιακή παραγωγή υποχωρεί, το κόστος τους μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την τελική τιμή της αγοράς.
Η άνοδος του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου ενισχύει τον κίνδυνο. Το TTF κινήθηκε από περίπου 52,5 ευρώ/MWh στις αρχές Αυγούστου πάνω από τα 72 ευρώ, ενώ οι εκτιμήσεις για τον χειμώνα αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσέγγισης των 100 ευρώ/MWh.
Το ενεργειακό στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η πραγματική αξία των μπαταριών, επομένως, δεν βρίσκεται απλώς στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Βρίσκεται στη δυνατότητά τους να μετατρέψουν την περίσσεια πράσινης παραγωγής σε διαθέσιμη ενέργεια τις ώρες υψηλής ζήτησης.
Αυτό μπορεί να περιορίσει τις περικοπές ΑΠΕ, να μειώσει τη χρήση φυσικού αερίου και να περιορίσει την έκθεση της αγοράς στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών καυσίμων.
Δεν αρκεί όμως μόνο η ανάπτυξη των μπαταριών. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η αντιμετώπιση των περικοπών απαιτεί συνδυασμό αποθήκευσης, ισχυρότερων δικτύων, ευελιξίας και καλύτερου σχεδιασμού της παραγωγής.
Για την Ελλάδα, το επόμενο βήμα είναι επομένως διπλό: περισσότερη αποθήκευση, αλλά και καλύτερη ισορροπία μεταξύ φωτοβολταϊκών και αιολικών. Τα διαφορετικά προφίλ παραγωγής τους μπορούν να περιορίσουν τις ακραίες διακυμάνσεις μέσα στην ημέρα.
Η μάχη πλέον δεν είναι μόνο για το πόσα GW ΑΠΕ θα εγκατασταθούν. Είναι για το πόση από αυτή την ενέργεια θα καταφέρνει τελικά να φτάνει στον καταναλωτή, την ώρα που τη χρειάζεται και σε ανταγωνιστική τιμή.
Διαβάστε ακόμη
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Παραχωρήσεις και κατασκευές θωρακίζουν την επόμενη ημέρα
Η «κατάρα των 30»: Πώς είναι να κλείνεις τα 30 το 2026;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.